Loading
Valmiki Ramayana · 22 verses
Read this chapter as a bookउक्त वाक्यम् तु राजानम् कृपया कुशिक आत्मजः ।अब्रवीत् मधुरम् वाक्यम् साक्षात् चण्डालताम् गतम्॥
ukta vākyam tu rājānam kṛpayā kuśika ātmajaḥ |abravīt madhuram vākyam sākṣāt caṇḍālatām gatam ||
इक्ष्वाको स्वागतम् वत्स जानामि त्वाम् सुधार्मिकम् ।शरणम् ते भविष्यामि मा भैषीः नृप पुंगव॥
ikṣvāko svāgatam vatsa jānāmi tvām sudhārmikam |śaraṇam te bhaviṣyāmi mā bhaiṣīḥ nṛpa puṃgava ||
अहम् आमंत्रये सर्वान् महर्षीन् पुण्य कर्मणः ।यज्ञ साह्य करान् राजन् ततो यक्ष्यसि निर्वृतः॥
aham āmaṃtraye sarvān maharṣīn puṇya karmaṇaḥ |yajña sāhya karān rājan tato yakṣyasi nirvṛtaḥ ||
गुरु शाप कृतम् रूपम् यत् इदम् त्वयि वर्तते ।अनेन सह रूपेण स शरीरो गमिष्यसि॥
guru śāpa kṛtam rūpam yat idam tvayi vartate |anena saha rūpeṇa sa śarīro gamiṣyasi ||
हस्त प्राप्तम् अहम् मन्ये स्वर्गम् तव नरेश्वर ।यः त्वम् कौशिकम् आगम्य शरण्यम् शरणागतः॥
hasta prāptam aham manye svargam tava nareśvara |yaḥ tvam kauśikam āgamya śaraṇyam śaraṇāgataḥ ||
एवम् उक्त्वा महातेजाः पुत्रान् परम धार्मिकान् ।व्यादिदेश महाप्राज्ञान् यज्ञ संभार कारणात्॥
evam uktvā mahātejāḥ putrān parama dhārmikān |vyādideśa mahāprājñān yajña saṃbhāra kāraṇāt ||
सर्वान् शिष्यान् समाहूय वाक्यम् एतत् उवाच ह ।सर्वान् ऋषि वरान् वशिष्ठान् आनयध्वम् मम आज्ञया॥
sarvān śiṣyān samāhūya vākyam etat uvāca ha |sarvān ṛṣi varān vaśiṣṭhān ānayadhvam mama ājñayā ||
स शिष्यान् सुहृदः चैव स ऋत्विजः सुबहु श्रुतान् ।यत् अन्यो वचनम् ब्रूयात् मत् वाक्य बल चोदितः॥
sa śiṣyān suhṛdaḥ caiva sa ṛtvijaḥ subahu śrutān |yat anyo vacanam brūyāt mat vākya bala coditaḥ ||
तत् सर्वम् अखिलेन उक्तम् मम आख्येयम् अनादृतम् ।तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा दिशो जग्मुः तत् आज्ञया॥
tat sarvam akhilena uktam mama ākhyeyam anādṛtam |tasya tat vacanam śrutvā diśo jagmuḥ tat ājñayā ||
आजग्मुः अथ देशेभ्यः सर्वेभ्यो ब्रह्म वादिनः ।ते च शिष्याः समागम्य मुनिम् ज्वलित तेजसम्॥
ājagmuḥ atha deśebhyaḥ sarvebhyo brahma vādinaḥ |te ca śiṣyāḥ samāgamya munim jvalita tejasam ||
ऊचुः च वचनम् सर्वे सर्वेषाम् ब्रह्म वादिनाम् ।श्रुत्वा ते वचनम् सर्वे समायान्ति द्विजातयः॥
ūcuḥ ca vacanam sarve sarveṣām brahma vādinām |śrutvā te vacanam sarve samāyānti dvijātayaḥ ||
सर्व देशेषु च अगच्छन् वर्जयित्वा महाउदयम् ।वासिष्ठम् तत् शतम् सर्वम् क्रोध पर्याकुल अक्षरम्॥
sarva deśeṣu ca agacchan varjayitvā mahāudayam |vāsiṣṭham tat śatam sarvam krodha paryākula akṣaram ||
यथा आह वचनम् सर्वम् शृणु त्वम् मुनि पुंगव ।क्षत्रियो याजको यस्य चण्डालस्य विशेषतः॥
yathā āha vacanam sarvam śṛṇu tvam muni puṃgava |kṣatriyo yājako yasya caṇḍālasya viśeṣataḥ ||
कथम् सदसि भोक्तारो हविः तस्य सुर ऋषयः ।ब्राह्मणा वा महात्मानो भुक्त्वा चण्डाल भोजनम्॥
katham sadasi bhoktāro haviḥ tasya sura ṛṣayaḥ |brāhmaṇā vā mahātmāno bhuktvā caṇḍāla bhojanam ||
कथम् स्वर्गम् गमिष्यन्ति विश्वामित्रेण पालिताः ।एतत् वचनम् नैष्ठुर्यम् ऊचुः संरक्त लोचनाः॥
katham svargam gamiṣyanti viśvāmitreṇa pālitāḥ |etat vacanam naiṣṭhuryam ūcuḥ saṃrakta locanāḥ ||
वासिष्ठा मुनि शार्दूल सर्वे सह महोदयाः ।तेषाम् तत् वचनम् श्रुत्वा सर्वेषाम् मुनि पुंगवः॥
vāsiṣṭhā muni śārdūla sarve saha mahodayāḥ |teṣām tat vacanam śrutvā sarveṣām muni puṃgavaḥ ||
क्रोध संरक्त नयनः स रोषम् इदम् अब्रवीत् ।यत् दूषयन्ति अदुष्टम् माम् तप उग्रम् संआस्थितम्॥
krodha saṃrakta nayanaḥ sa roṣam idam abravīt |yat dūṣayanti aduṣṭam mām tapa ugram saṃāsthitam ||
भस्मी भूता दुरात्मानो भविष्यन्ति न संशयः ।अद्य ते काल पाशेन नीता वैवस्तव क्षयम्॥
bhasmī bhūtā durātmāno bhaviṣyanti na saṃśayaḥ |adya te kāla pāśena nītā vaivastava kṣayam ||
सप्त जाति शतानि एव मृतपाः सन्तु सर्वशः ।श्व मांस नियत आहारा मुष्टिका नाम निर्घृणाः॥
sapta jāti śatāni eva mṛtapāḥ santu sarvaśaḥ |śva māṃsa niyata āhārā muṣṭikā nāma nirghṛṇāḥ ||
विकृताः च विरूपाः च लोकान् अनुचरन्तु इमान् ।महोदयः च दुर्बुद्धिः माम् अदूष्यम् हि अदूषयत्॥
vikṛtāḥ ca virūpāḥ ca lokān anucarantu imān |mahodayaḥ ca durbuddhiḥ mām adūṣyam hi adūṣayat ||
दूषितः सर्व लोकेषु निषादत्वम् गमिष्यति ।प्राण अतिपात निरतो निरनुक्रोशताम् गतः॥
dūṣitaḥ sarva lokeṣu niṣādatvam gamiṣyati |prāṇa atipāta nirato niranukrośatām gataḥ ||
दीर्घ कालम् मम क्रोधात् दुर्गतिम् वर्तयिष्यति ।एतावत् उक्त्वा वचनम् विश्वामित्रो महातपाः ।विरराम महातेजा ऋषि मध्ये महामुनिः॥
dīrgha kālam mama krodhāt durgatim vartayiṣyati |etāvat uktvā vacanam viśvāmitro mahātapāḥ |virarāma mahātejā ṛṣi madhye mahāmuniḥ ||