Kanda.Sarga 2.38

तस्याम् चीरम् वसानायाम् नाथवत्याम् अनाथवत् ।प्रचुक्रोश जनः सर्वो धिग् त्वाम् दशरथम् तु इति॥

tasyām cīram vasānāyām nāthavatyām anāthavat |pracukrośa janaḥ sarvo dhig tvām daśaratham tu iti ||

तेन तत्र प्रणादेन दुःखितस्स महीपतिः ।चिच्छेद जीविते श्रद्धाम् धर्मे यशसि चात्मनः॥

tena tatra praṇādena duḥkhitassa mahīpatiḥ |ciccheda jīvite śraddhām dharme yaśasi cātmanaḥ ||

स निह्श्वस्य उष्णम् ऐक्ष्वाकः ताम् भार्याम् इदम् अब्रवीत् ।कैकेयि कुश चीरेण न सीता गन्तुम् अर्हति॥

sa nihśvasya uṣṇam aikṣvākaḥ tām bhāryām idam abravīt |kaikeyi kuśa cīreṇa na sītā gantum arhati ||

सुकुमारी च बाला च सततम् च सुखोचिता ।नेयम् वनस्य योग्येति सत्यमाह गुरुर्मम॥

sukumārī ca bālā ca satatam ca sukhocitā |neyam vanasya yogyeti satyamāha gururmama ||

इयम् हि कश्यापकरोति किम्चि ।त्तपस्विनी राजवरस्य कन्या ।या चीरमासाद्य जनस्य मध्ये ।स्थिता विसम्ज्ञा श्रमणीव काचित्॥

iyam hi kaśyāpakaroti kimci |ttapasvinī rājavarasya kanyā |yā cīramāsādya janasya madhye |sthitā visamjñā śramaṇīva kācit ||

चीराण्यसास्या जनकस्य कन्या ।नेयम् प्रतिज्ञा मम दत्तपूर्वा ।यथासुखम् गच्छतु राजपुत्री ।वनम् सम्ग्रा सह सर्वर्त्नैः॥

cīrāṇyasāsyā janakasya kanyā |neyam pratijñā mama dattapūrvā |yathāsukham gacchatu rājaputrī |vanam samgrā saha sarvartnaiḥ ||

अजीवनार्हेण मया नृशम्सा ।कृता प्रतिज्ञा नियमेन तावत् ।त्वया हि बाल्यात् प्रतिपन्नमेतत् ।त्न्माम् दहेद् वेणुमिवात्मपुष्पम्॥

ajīvanārheṇa mayā nṛśamsā |kṛtā pratijñā niyamena tāvat |tvayā hi bālyāt pratipannametat |tnmām dahed veṇumivātmapuṣpam ||

रामेण यदि ते पा पे किम्चित्कृतमशोभनम् ।अपकारः क इह ते वैदेह्या दर्शितोऽधमे॥

rāmeṇa yadi te pā pe kimcitkṛtamaśobhanam |apakāraḥ ka iha te vaidehyā darśito'dhame ||

मृगीवोत्फुल्लनयना मृदुशीला तपस्विनी ।अपकारम् कमिह ते करोति जनकात्मजा॥

mṛgīvotphullanayanā mṛduśīlā tapasvinī |apakāram kamiha te karoti janakātmajā ||

ननु पर्याप्तम् एतत् ते पापे राम विवासनम् ।किम् एभिः कृपणैः भूयः पातकैः अपि ते कृतैः॥

nanu paryāptam etat te pāpe rāma vivāsanam |kim ebhiḥ kṛpaṇaiḥ bhūyaḥ pātakaiḥ api te kṛtaiḥ ||

प्रतिज्ञातम् मया तावत् त्वयोक्तम् देवि शृण्वता ।रामम् यदभिषेकाय त्वमिहाअत मब्रवीः॥

pratijñātam mayā tāvat tvayoktam devi śṛṇvatā |rāmam yadabhiṣekāya tvamihāata mabravīḥ ||

तत्त्वेतत्समतिक्रम्य निरयम् गन्तुमिच्छसि ।मैथिलीमपि या हि त्व मीक्षसे चीरवासिनीम्॥

tattvetatsamatikramya nirayam gantumicchasi |maithilīmapi yā hi tva mīkṣase cīravāsinīm ||

इतीव राजा विलपन्महात्मा ।शोकस्य नान्तम् स ददर्श किम्चित् ।भृशातुरत्वाच्च पपात भूमौ ।तेनैव पुत्रव्यसनेन मग्नः॥

itīva rājā vilapanmahātmā |śokasya nāntam sa dadarśa kimcit |bhṛśāturatvācca papāta bhūmau |tenaiva putravyasanena magnaḥ ||

एवम् ब्रुवन्तम् पितरम् रामः सम्प्रस्थितः वनम् ।अवाक् शिरसम् आसीनम् इदम् वचनम् अब्रवीत्॥

evam bruvantam pitaram rāmaḥ samprasthitaḥ vanam |avāk śirasam āsīnam idam vacanam abravīt ||

इयम् धार्मिक कौसल्या मम माता यशस्विनी ।वृद्धा च अक्षुद्र शीला च न च त्वाम् देव गर्हिते॥

iyam dhārmika kausalyā mama mātā yaśasvinī |vṛddhā ca akṣudra śīlā ca na ca tvām deva garhite ||

मया विहीनाम् वरद प्रपन्नाम् शोक सागरम् ।अदृष्ट पूर्व व्यसनाम् भूयः सम्मन्तुम् अर्हसि॥

mayā vihīnām varada prapannām śoka sāgaram |adṛṣṭa pūrva vyasanām bhūyaḥ sammantum arhasi ||

पुत्रशोकम् यथा नर्चेत्त्वया पूज्येन पूजिता ।माम् हि सम्चिन्तयन्ती सा त्वयि जीवेत् तपस्विनी॥

putraśokam yathā narcettvayā pūjyena pūjitā |mām hi samcintayantī sā tvayi jīvet tapasvinī ||

इमाम् महा इन्द्र उपम जात गर्भिनीम् ।तथा विधातुम् जनमीम् मम अर्हसि ।यथा वनस्थे मयि शोक कर्शिता ।न जीवितम् न्यस्य यम क्षयम् व्रजेत्॥

imām mahā indra upama jāta garbhinīm |tathā vidhātum janamīm mama arhasi |yathā vanasthe mayi śoka karśitā |na jīvitam nyasya yama kṣayam vrajet ||