Kanda.Sarga 2.80

अथ भूमि प्रदेशज्ञाः सूत्र कर्म विशारदाः ।स्व कर्म अभिरताः शूराः खनका यन्त्रकाः तथा॥

atha bhūmi pradeśajñāḥ sūtra karma viśāradāḥ |sva karma abhiratāḥ śūrāḥ khanakā yantrakāḥ tathā ||

कर्म अन्तिकाः स्थपतयः पुरुषा यन्त्र कोविदाः ।तथा वर्धकयः चैव मार्गिणो वृक्ष तक्षकाः॥

karma antikāḥ sthapatayaḥ puruṣā yantra kovidāḥ |tathā vardhakayaḥ caiva mārgiṇo vṛkṣa takṣakāḥ ||

कूप काराः सुधा कारा वम्श कर्म कृतः तथा ।समर्था ये च द्रष्टारः पुरतः ते प्रतस्थिरे॥

kūpa kārāḥ sudhā kārā vamśa karma kṛtaḥ tathā |samarthā ye ca draṣṭāraḥ purataḥ te pratasthire ||

स तु हर्षात् तम् उद्देशम् जन ओघो विपुलः प्रयान् ।अशोभत महा वेगः सागरस्य इव पर्वणि॥

sa tu harṣāt tam uddeśam jana ogho vipulaḥ prayān |aśobhata mahā vegaḥ sāgarasya iva parvaṇi ||

ते स्व वारम् समास्थाय वर्त्म कर्माणि कोविदाः ।करणैः विविध उपेतैः पुरस्तात् सम्प्रतस्थिरे॥

te sva vāram samāsthāya vartma karmāṇi kovidāḥ |karaṇaiḥ vividha upetaiḥ purastāt sampratasthire ||

लता वल्लीः च गुल्मामः च स्थाणून् अश्मनएव च ।जनाः ते चक्रिरे मार्गम् चिन्दन्तः विविधान् द्रुमान्॥

latā vallīḥ ca gulmāmaḥ ca sthāṇūn aśmanaeva ca |janāḥ te cakrire mārgam cindantaḥ vividhān drumān ||

अवृक्षेषु च देशेषु केचित् वृक्षान् अरोपयन् ।केचित् कुठारैअः टन्कैः च दात्रैः चिन्दन् क्वचित् क्वचित्॥

avṛkṣeṣu ca deśeṣu kecit vṛkṣān aropayan |kecit kuṭhāraiaḥ ṭankaiḥ ca dātraiḥ cindan kvacit kvacit ||

अपरे वीरण स्तम्बान् बलिनो बलवत्तराः ।विधमन्ति स्म दुर्गाणि स्थलानि च ततः ततः॥

apare vīraṇa stambān balino balavattarāḥ |vidhamanti sma durgāṇi sthalāni ca tataḥ tataḥ ||

अपरे अपूरयन् कूपान् पाम्सुभिः श्वभ्रम् आयतम् ।निम्न भागाम्स् तथा केचित् समामः चक्रुः समन्ततः॥

apare apūrayan kūpān pāmsubhiḥ śvabhram āyatam |nimna bhāgāms tathā kecit samāmaḥ cakruḥ samantataḥ ||

बबन्धुर् बन्धनीयामः च क्षोद्यान् सम्चुक्षुदुस् तदा ।बिभिदुर् भेदनीयामः च ताम्स् तान् देशान् नराः तदा॥

babandhur bandhanīyāmaḥ ca kṣodyān samcukṣudus tadā |bibhidur bhedanīyāmaḥ ca tāms tān deśān narāḥ tadā ||

अचिरेण एव कालेन परिवाहान् बहु उदकान् ।चक्रुर् बहु विध आकारान् सागर प्रतिमान् बहून्॥

acireṇa eva kālena parivāhān bahu udakān |cakrur bahu vidha ākārān sāgara pratimān bahūn ||

निर्जलेषु च देशेषु खानयामासुरुत्तमान् ।उदपानान् बहुविधान् वेदिका परिमण्डितान्॥

nirjaleṣu ca deśeṣu khānayāmāsuruttamān |udapānān bahuvidhān vedikā parimaṇḍitān ||

ससुधा कुट्टिम तलः प्रपुष्पित मही रुहः ।मत्त उद्घुष्ट द्विज गणः पताकाभिर् अलम्कृतः॥

sasudhā kuṭṭima talaḥ prapuṣpita mahī ruhaḥ |matta udghuṣṭa dvija gaṇaḥ patākābhir alamkṛtaḥ ||

चन्दन उदक सम्सिक्तः नाना कुसुम भूषितः ।बह्व् अशोभत सेनायाः पन्थाः स्वर्ग पथ उपमः॥

candana udaka samsiktaḥ nānā kusuma bhūṣitaḥ |bahv aśobhata senāyāḥ panthāḥ svarga patha upamaḥ ||

आज्ञाप्य अथ यथा आज्ञप्ति युक्ताः ते अधिकृता नराः ।रमणीयेषु देशेषु बहु स्वादु फलेषु च॥

ājñāpya atha yathā ājñapti yuktāḥ te adhikṛtā narāḥ |ramaṇīyeṣu deśeṣu bahu svādu phaleṣu ca ||

यो निवेशः तु अभिप्रेतः भरतस्य महात्मनः ।भूयः तम् शोभयाम् आसुर् भूषाभिर् भूषण उपमम्॥

yo niveśaḥ tu abhipretaḥ bharatasya mahātmanaḥ |bhūyaḥ tam śobhayām āsur bhūṣābhir bhūṣaṇa upamam ||

नक्षत्रेषु प्रशस्तेषु मुहूर्तेषु च तद्विदः ।निवेशम् स्थापयाम् आसुर् भरतस्य महात्मनः॥

nakṣatreṣu praśasteṣu muhūrteṣu ca tadvidaḥ |niveśam sthāpayām āsur bharatasya mahātmanaḥ ||

बहु पाम्सु चयाः च अपि परिखा परिवारिताः ।तन्त्र इन्द्र कील प्रतिमाः प्रतोली वर शोभिताः॥

bahu pāmsu cayāḥ ca api parikhā parivāritāḥ |tantra indra kīla pratimāḥ pratolī vara śobhitāḥ ||

प्रासाद माला सम्युक्ताः सौध प्राकार सम्वृताः ।पताका शोभिताः सर्वे सुनिर्मित महा पथाः॥

prāsāda mālā samyuktāḥ saudha prākāra samvṛtāḥ |patākā śobhitāḥ sarve sunirmita mahā pathāḥ ||

विसर्पत्भिर् इव आकाशे विटन्क अग्र विमानकैः ।समुच्च्रितैः निवेशाः ते बभुः शक्र पुर उपमाः॥

visarpatbhir iva ākāśe viṭanka agra vimānakaiḥ |samuccritaiḥ niveśāḥ te babhuḥ śakra pura upamāḥ ||

जाह्नवीम् तु समासाद्य विविध द्रुम काननाम् ।शीतल अमल पानीयाम् महा मीन समाकुलाम्॥

jāhnavīm tu samāsādya vividha druma kānanām |śītala amala pānīyām mahā mīna samākulām ||

सचन्द्र तारा गण मण्डितम् यथा ।नभः क्षपायाम् अमलम् विराजते ।नर इन्द्र मार्गः स तथा व्यराजत ।क्रमेण रम्यः शुभ शिल्पि निर्मितः॥

sacandra tārā gaṇa maṇḍitam yathā |nabhaḥ kṣapāyām amalam virājate |nara indra mārgaḥ sa tathā vyarājata |krameṇa ramyaḥ śubha śilpi nirmitaḥ ||