Kanda.Sarga 2.86

आचचक्षे अथ सद्भावम् लक्ष्मणस्य महात्मनः ।भरताय अप्रमेयाय गुहो गहन गोचरः॥

ācacakṣe atha sadbhāvam lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |bharatāya aprameyāya guho gahana gocaraḥ ||

तम् जाग्रतम् गुणैर् युक्तम् वर चाप इषु धारिणम् ।भ्रातृ गुप्त्य् अर्थम् अत्यन्तम् अहम् लक्ष्मणम् अब्रवम्॥

tam jāgratam guṇair yuktam vara cāpa iṣu dhāriṇam |bhrātṛ gupty artham atyantam aham lakṣmaṇam abravam ||

इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता ।प्रत्याश्वसिहि शेष्व अस्याम् सुखम् राघव नन्दन॥

iyam tāta sukhā śayyā tvad artham upakalpitā |pratyāśvasihi śeṣva asyām sukham rāghava nandana ||

उचितो अयम् जनः सर्वे दुह्खानाम् त्वम् सुख उचितः ।धर्म आत्ममः तस्य गुप्त्य् अर्थम् जागरिष्यामहे वयम्॥

ucito ayam janaḥ sarve duhkhānām tvam sukha ucitaḥ |dharma ātmamaḥ tasya gupty artham jāgariṣyāmahe vayam ||

न हि रामात् प्रियतरो मम अस्ति भुवि कश्चन ।मा उत्सुको भूर् ब्रवीम्य् एतद् अप्य् असत्यम् तव अग्रतः॥

na hi rāmāt priyataro mama asti bhuvi kaścana |mā utsuko bhūr bravīmy etad apy asatyam tava agrataḥ ||

अस्य प्रसादाद् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः ।धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम्॥

asya prasādād āśamse loke asmin sumahad yaśaḥ |dharma avāptim ca vipulām artha avāptim ca kevalām ||

सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया ।रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वैः स्वैर् ज्नातिभिः सह॥

so aham priya sakham rāmam śayānam saha sītayā |rakṣiṣyāmi dhanuṣ pāṇiḥ sarvaiḥ svair jnātibhiḥ saha ||

न हि मे अविदितम् किम्चिद् वने अस्मिमः चरतः सदा ।चतुर् अन्गम् ह्य् अपि बलम् प्रसहेम वयम् युधि॥

na hi me aviditam kimcid vane asmimaḥ carataḥ sadā |catur angam hy api balam prasahema vayam yudhi ||

एवम् अस्माभिर् उक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।अनुनीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता॥

evam asmābhir uktena lakṣmaṇena mahātmanā |anunītā vayam sarve dharmam eva anupaśyatā ||

कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा॥

katham dāśarathau bhūmau śayāne saha sītayā |śakyā nidrā mayā labdhum jīvitam vā sukhāni vā ||

यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि ।तम् पश्य गुह सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया॥

yo na deva asuraiḥ sarvaiḥ śakyaḥ prasahitum yudhi |tam paśya guha samviṣṭam tṛṇeṣu saha sītayā ||

महता तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः ।एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः॥

mahatā tapasā labdho vividhaiḥ ca pariśramaiḥ |eko daśarathasya eṣa putraḥ sadṛśa lakṣaṇaḥ ||

अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरम् वर्तयिष्यति ।विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति॥

asmin pravrājite rājā na ciram vartayiṣyati |vidhavā medinī nūnam kṣipram eva bhaviṣyati ||

विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः ।निर्घोष उपरतम् नूनम् अद्य राज निवेशनम्॥

vinadya sumahā nādam śrameṇa uparatāḥ striyaḥ |nirghoṣa uparatam nūnam adya rāja niveśanam ||

कौसल्या चैव राजा च तथा एव जननी मम ।न आशम्से यदि ते सर्वे जीवेयुः शर्वरीम् इमाम्॥

kausalyā caiva rājā ca tathā eva jananī mama |na āśamse yadi te sarve jīveyuḥ śarvarīm imām ||

जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया ।दुह्खिता या तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति॥

jīved api hi me mātā śatrughnasya anvavekṣayā |duhkhitā yā tu kausalyā vīrasūr vinaśiṣyati ||

अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनो रथम् ।राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति॥

atikrāntam atikrāntam anavāpya mano ratham |rājye rāmam anikṣipya pitā me vinaśiṣyati ||

सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले ह्य् उपस्थिते ।प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम्॥

siddha arthāḥ pitaram vṛttam tasmin kāle hy upasthite |preta kāryeṣu sarveṣu samskariṣyanti bhūmipam ||

रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् ।हर्म्य प्रासाद सम्पन्नाम् सर्व रत्न विभूषिताम्॥

ramya catvara samsthānām suvibhakta mahā pathām |harmya prāsāda sampannām sarva ratna vibhūṣitām ||

गज अश्व रथ सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् ।सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम्॥

gaja aśva ratha sambādhām tūrya nāda vināditām |sarva kalyāṇa sampūrṇām hṛṣṭa puṣṭa jana ākulām ||

आराम उद्यान सम्पूर्णाम् समाज उत्सव शालिनीम् ।सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम॥

ārāma udyāna sampūrṇām samāja utsava śālinīm |sukhitā vicariṣyanti rāja dhānīm pitur mama ||

अपि सत्य प्रतिज्नेन सार्धम् कुशलिना वयम् ।निवृत्ते समये ह्य् अस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि॥

api satya pratijnena sārdham kuśalinā vayam |nivṛtte samaye hy asmin sukhitāḥ praviśemahi ||

परिदेवयमानस्य तस्य एवम् सुमहात्मनः ।तिष्ठतो राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत॥

paridevayamānasya tasya evam sumahātmanaḥ |tiṣṭhato rāja putrasya śarvarī sā atyavartata ||

प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा जटा उभौ ।अस्मिन् भागीरथी तीरे सुखम् सम्तारितौ मया॥

prabhāte vimale sūrye kārayitvā jaṭā ubhau |asmin bhāgīrathī tīre sukham samtāritau mayā ||

जटा धरौ तौ द्रुम चीर वाससौ ।महा बलौ कुन्जर यूथप उपमौ ।वर इषु चाप असि धरौ परम् तपौ ।व्यवेक्षमाणौ सह सीतया गतौ॥

jaṭā dharau tau druma cīra vāsasau |mahā balau kunjara yūthapa upamau |vara iṣu cāpa asi dharau param tapau |vyavekṣamāṇau saha sītayā gatau ||