Kanda.Sarga 3.41

आज्ञप्तो रावणेन इत्थम् प्रतिकूलम् च राजवत् ।अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् निःशन्को राक्षसाधिपम्॥

ājñapto rāvaṇena ittham pratikūlam ca rājavat |abravīt paruṣam vākyam niḥśanko rākṣasādhipam ||

केन अयम् उपदिष्टः ते विनाशः पाप कर्मणा ।स पुत्रस्य स राज्यस्य स अमात्यस्य निशाचर॥

kena ayam upadiṣṭaḥ te vināśaḥ pāpa karmaṇā |sa putrasya sa rājyasya sa amātyasya niśācara ||

कः त्वया सुखिना राजन् न अभिनन्दति पापकृत् ।केन इदम् उपदिष्टम् ते मृत्यु द्वारम् उपायतः॥

kaḥ tvayā sukhinā rājan na abhinandati pāpakṛt |kena idam upadiṣṭam te mṛtyu dvāram upāyataḥ ||

शत्रवः तव सुव्यक्तम् हीन वीर्या निशा चर ।इच्छन्ति त्वाम् विनश्यन्तम् उपरुद्धम् बलीयसा॥

śatravaḥ tava suvyaktam hīna vīryā niśā cara |icchanti tvām vinaśyantam uparuddham balīyasā ||

केन इदम् उपदिष्टम् ते क्षुद्रेण अहित बुद्धिना ।यः त्वाम् इच्छति नश्यन्तम् स्व कृतेन निशाचर॥

kena idam upadiṣṭam te kṣudreṇa ahita buddhinā |yaḥ tvām icchati naśyantam sva kṛtena niśācara ||

वध्याः खलु न वध्यन्ते सचिवाः तव रावण ।ये त्वाम् उत्पथम् आरूढम् न निगृह्णन्ति सर्वशः॥

vadhyāḥ khalu na vadhyante sacivāḥ tava rāvaṇa |ye tvām utpatham ārūḍham na nigṛhṇanti sarvaśaḥ ||

अमात्यैः काम वृत्तो हि राजा कापथम् आश्रितः ।निग्राह्यः सर्वथा सद्भिः न निग्राह्यो निगृह्यसे॥

amātyaiḥ kāma vṛtto hi rājā kāpatham āśritaḥ |nigrāhyaḥ sarvathā sadbhiḥ na nigrāhyo nigṛhyase ||

धर्मम् अर्थम् च कामम् च यशः च जयताम् वर ।स्वामि प्रसादात् सचिवाः प्राप्नुवन्ति निशाचर॥

dharmam artham ca kāmam ca yaśaḥ ca jayatām vara |svāmi prasādāt sacivāḥ prāpnuvanti niśācara ||

विपर्यये तु तत् सर्वम् व्यर्थम् भवति रावण ।व्यसनम् स्वामि वैगुण्यात् प्राप्नुवन्ति इतरे जनाः॥

viparyaye tu tat sarvam vyartham bhavati rāvaṇa |vyasanam svāmi vaiguṇyāt prāpnuvanti itare janāḥ ||

राज मूलो हि धर्मः च जयः च जयताम् वर ।तस्मात् सर्वासु अवस्थासु रक्षितव्यो नराधिपाः॥

rāja mūlo hi dharmaḥ ca jayaḥ ca jayatām vara |tasmāt sarvāsu avasthāsu rakṣitavyo narādhipāḥ ||

राज्यम् पालयितुम् शक्यम् न तीक्ष्णेन निशाचर ।न च अपि प्रतिकूलेन न अविनीतेन राक्षस॥

rājyam pālayitum śakyam na tīkṣṇena niśācara |na ca api pratikūlena na avinītena rākṣasa ||

ये तीक्ष्ण मंत्राः सचिवा भज्यन्ते सह तेन वै ।विषमे तुरगाः शीघ्रा मन्द सारथयो यथा॥

ye tīkṣṇa maṃtrāḥ sacivā bhajyante saha tena vai |viṣame turagāḥ śīghrā manda sārathayo yathā ||

बहवः साधवो लोके युक्त धर्मम् अनुष्ठिताः ।परेषाम् अपराधेन विनष्टाः स परिच्छदाः॥

bahavaḥ sādhavo loke yukta dharmam anuṣṭhitāḥ |pareṣām aparādhena vinaṣṭāḥ sa paricchadāḥ ||

स्वामिना प्रतिकूलेन प्रजाः तीक्ष्णेन रावण ।रक्ष्यमाणा न वर्धन्ते मेषा गोमायुना यथा॥

svāminā pratikūlena prajāḥ tīkṣṇena rāvaṇa |rakṣyamāṇā na vardhante meṣā gomāyunā yathā ||

अवश्यम् विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः ।येषाम् त्वम् कर्कशो राजा दुर्बुद्धिः अजित इन्द्रियः॥

avaśyam vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ |yeṣām tvam karkaśo rājā durbuddhiḥ ajita indriyaḥ ||

तद् इदम् काक तालीयम् घोरम् आसादितम् मया ।अत्र त्वम् शोचनीयो असि स सैन्यो विनशिष्यसि॥

tad idam kāka tālīyam ghoram āsāditam mayā |atra tvam śocanīyo asi sa sainyo vinaśiṣyasi ||

माम् निहत्य तु रामो असौ अचिरात् त्वाम् वधिष्यति ।अनेन कृत कृत्यो अस्मि म्रिये च अपि अरिणा हतः॥

mām nihatya tu rāmo asau acirāt tvām vadhiṣyati |anena kṛta kṛtyo asmi mriye ca api ariṇā hataḥ ||

दर्शनात् एव रामस्य हतम् माम् अवधारय ।आत्मानम् च हतम् विद्धि हृत्वा सीताम् स बान्धवम्॥

darśanāt eva rāmasya hatam mām avadhāraya |ātmānam ca hatam viddhi hṛtvā sītām sa bāndhavam ||

आनयिष्यसि चेत् सीताम् आश्रमात् सहितो मया ।न एव त्वम् असि न एव अहम् न एव लंका न राक्षसाः॥

ānayiṣyasi cet sītām āśramāt sahito mayā |na eva tvam asi na eva aham na eva laṃkā na rākṣasāḥ ||

निवार्यमाणः तु मया हित एषिणान मृष्यसे वाक्यम् इदम् निशाचर ।परेत कल्पा हि गत आयुषो नराहितम् न गृह्णन्ति सुहृद्भिः ईरितम्॥

nivāryamāṇaḥ tu mayā hita eṣiṇāna mṛṣyase vākyam idam niśācara |pareta kalpā hi gata āyuṣo narāhitam na gṛhṇanti suhṛdbhiḥ īritam ||