Kanda.Sarga 3.42

एवम् उक्त्वा तु परुषम् मारीचो रावणम् ततः ।गच्छावः इति अब्रवीत् दीनो भयात् रात्रिम् चर प्रभोः॥

evam uktvā tu paruṣam mārīco rāvaṇam tataḥ |gacchāvaḥ iti abravīt dīno bhayāt rātrim cara prabhoḥ ||

दृष्टाः च अहम् पुनः तेन शर चाप असि धारिणा ।मद्वधो उद्यत शस्त्रेण विनष्टम् जीवितम् च मे॥

dṛṣṭāḥ ca aham punaḥ tena śara cāpa asi dhāriṇā |madvadho udyata śastreṇa vinaṣṭam jīvitam ca me ||

न हि रामम् पराक्रम्य जीवन् प्रति निवर्तते ।वर्तते प्रति रूपो असौ यम दण्ड हतस्य ते॥

na hi rāmam parākramya jīvan prati nivartate |vartate prati rūpo asau yama daṇḍa hatasya te ||

किम् नु कर्तुम् मया शक्यम् एवम् त्वयि दुरात्मनि ।एष गच्छामि अहम् तात स्वस्ति ते अस्तु निशाचरः॥

kim nu kartum mayā śakyam evam tvayi durātmani |eṣa gacchāmi aham tāta svasti te astu niśācaraḥ ||

प्रहृष्टः तु अभवत् तेन वचनेन स राक्षसः ।परिष्वज्य सुसंश्लिष्टम् इदम् वचनम् अब्रवीत्॥

prahṛṣṭaḥ tu abhavat tena vacanena sa rākṣasaḥ |pariṣvajya susaṃśliṣṭam idam vacanam abravīt ||

एतत् शौण्डीर्य - चौत्तिर्य -न्युक्तम् ते मत् च्छंद वश वर्तिनः ।इदानीम् असि मारीचः पूर्वम् अन्यो निशाचरः॥

etat śauṇḍīrya - cauttirya -nyuktam te mat cchaṃda vaśa vartinaḥ |idānīm asi mārīcaḥ pūrvam anyo niśācaraḥ ||

आरुह्यताम् शीघ्रम् खगो रत्न विभूषितः ।मया सह रथो युक्तः पिशाच वदनैः खरैः॥

āruhyatām śīghram khago ratna vibhūṣitaḥ |mayā saha ratho yuktaḥ piśāca vadanaiḥ kharaiḥ ||

प्रलोभयित्वा वैदेहीम् यथा इष्टम् गन्तुम् अर्हसि ।ताम् शून्ये प्रसभम् सीताम् आनयिष्यामि मैथिलीम्॥

pralobhayitvā vaidehīm yathā iṣṭam gantum arhasi |tām śūnye prasabham sītām ānayiṣyāmi maithilīm ||

तथा इति उवाच एनम् रावणम् ताटका सुतः ।ततो रावण मारीचौ विमानम् इव तम् रथम्॥

tathā iti uvāca enam rāvaṇam tāṭakā sutaḥ |tato rāvaṇa mārīcau vimānam iva tam ratham ||

आरुह्य ययतुः शीघ्रम् तस्मात् आश्रम मण्डलात् ।तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च॥

āruhya yayatuḥ śīghram tasmāt āśrama maṇḍalāt |tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni ca ||

गिरीम् च सरिताः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च ।समेत्य दण्डक अरण्यम् राघवस्य आश्रमम् ततः॥

girīm ca saritāḥ sarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |sametya daṇḍaka araṇyam rāghavasya āśramam tataḥ ||

ददर्श सह मरीचो रावणो राक्षसाधिपः ।अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः कांचन भूषणात्॥

dadarśa saha marīco rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |avatīrya rathāt tasmāt tataḥ kāṃcana bhūṣaṇāt ||

हस्ते गृहीत्वा मारीचम् रावणो वाक्यम् अब्रवीत् ।एतत् राम आश्रम पदम् दृश्यते कदली वृतम्॥

haste gṛhītvā mārīcam rāvaṇo vākyam abravīt |etat rāma āśrama padam dṛśyate kadalī vṛtam ||

क्रियताम् तत् सखे शीघ्रम् यत् अर्थम् वयम् आगताः ।स रावण वचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसः तदा॥

kriyatām tat sakhe śīghram yat artham vayam āgatāḥ |sa rāvaṇa vacaḥ śrutvā mārīco rākṣasaḥ tadā ||

मृगो भूत्वा आश्रम द्वारि रामस्य विचचार ह ।स तु रूपम् समास्थाय महत् अद्भुत दर्शनम्॥

mṛgo bhūtvā āśrama dvāri rāmasya vicacāra ha |sa tu rūpam samāsthāya mahat adbhuta darśanam ||

मणिप्रवर शृंगाग्रः सित असित मुखाकृतिः ।रक्तपद्मोत्पल मुख इन्द्रनीलोत्पल श्रवाः॥

maṇipravara śṛṃgāgraḥ sita asita mukhākṛtiḥ |raktapadmotpala mukha indranīlotpala śravāḥ ||

किम्चित् अभ्युन्नत ग्रीव इन्द्रनील निभ उदरः ।मधूक निभ पार्श्वः च कंज किंजल्क सम्निभः॥

kimcit abhyunnata grīva indranīla nibha udaraḥ |madhūka nibha pārśvaḥ ca kaṃja kiṃjalka samnibhaḥ ||

वैदूर्य संकाश खुरः तनु जंघः सुसंहतः ।इन्द्र आयुध सवर्णेन पुच्छेन ऊर्ध्वम् विराजितः॥

vaidūrya saṃkāśa khuraḥ tanu jaṃghaḥ susaṃhataḥ |indra āyudha savarṇena pucchena ūrdhvam virājitaḥ ||

मनोहर स्निग्ध वर्णो रत्नैः नाना विधैः वृतः ।क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परम शोभनः॥

manohara snigdha varṇo ratnaiḥ nānā vidhaiḥ vṛtaḥ |kṣaṇena rākṣaso jāto mṛgaḥ parama śobhanaḥ ||

वनम् प्रज्वलयन् रम्यम् राम आश्रम पदम् च तत् ।मनोहरम् दर्शनीयम् रूपम् कृत्वा स राक्षसः॥

vanam prajvalayan ramyam rāma āśrama padam ca tat |manoharam darśanīyam rūpam kṛtvā sa rākṣasaḥ ||

प्रलोभनार्थम् वैदेह्या नाना धातु विचित्रितम् ।विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समंततः॥

pralobhanārtham vaidehyā nānā dhātu vicitritam |vicaran gacchate samyak śādvalāni samaṃtataḥ ||

रोप्यैः बिन्दु शतैः चित्रो भूत्वा च प्रिय दर्शनः ।विटपीनाम् किसलयान् भक्षयन् विचचार ह॥

ropyaiḥ bindu śataiḥ citro bhūtvā ca priya darśanaḥ |viṭapīnām kisalayān bhakṣayan vicacāra ha ||

कदली गृहकम् गत्वा कर्णिकारानि ततः ततः ।समाश्रयन् मंदगतिः सीता संदर्शनम् ततः॥

kadalī gṛhakam gatvā karṇikārāni tataḥ tataḥ |samāśrayan maṃdagatiḥ sītā saṃdarśanam tataḥ ||

राजीव चित्र पृष्ठः स विरराज महामृगः ।राम आश्रम पद अभ्याशे विचचार यथा सुखम्॥

rājīva citra pṛṣṭhaḥ sa virarāja mahāmṛgaḥ |rāma āśrama pada abhyāśe vicacāra yathā sukham ||

पुनर् गत्वा निवृत्तः च विचचार मृगोत्तमः ।गत्वा मुहूर्तम् त्वरया पुनः प्रति निवर्तते॥

punar gatvā nivṛttaḥ ca vicacāra mṛgottamaḥ |gatvā muhūrtam tvarayā punaḥ prati nivartate ||

विक्रीडन् च पुनर् भूमौ पुनर् एव निषीदति ।आश्रम द्वारम् आगम्य मृग यूथानि गच्छति॥

vikrīḍan ca punar bhūmau punar eva niṣīdati |āśrama dvāram āgamya mṛga yūthāni gacchati ||

मृग यूथैः अनुगतः पुनर् एव निवर्तते ।सीता दर्शनम् आकांक्षन् राक्षसो मृगताम् गतः॥

mṛga yūthaiḥ anugataḥ punar eva nivartate |sītā darśanam ākāṃkṣan rākṣaso mṛgatām gataḥ ||

परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन् ।समुद्वीक्ष्य च सर्वे तम् मृगा ये अन्ये वनेचराः॥

paribhramati citrāṇi maṇḍalāni viniṣpatan |samudvīkṣya ca sarve tam mṛgā ye anye vanecarāḥ ||

उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश ।राक्षसः सो अपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः॥

upagamya samāghrāya vidravanti diśo daśa |rākṣasaḥ so api tān vanyān mṛgān mṛgavadhe rataḥ ||

प्रच्छादनार्थम् भावस्य न भक्षयति संस्पृशन् ।तस्मिन् एव ततः काले वैदेही शुभलोचना॥

pracchādanārtham bhāvasya na bhakṣayati saṃspṛśan |tasmin eva tataḥ kāle vaidehī śubhalocanā ||

कुसुम अपचये व्यग्रा पादपान् अभ्यवर्तत ।कर्णिकारान् अशोकान् च चूताम् च मदिरेक्षणा॥

kusuma apacaye vyagrā pādapān abhyavartata |karṇikārān aśokān ca cūtām ca madirekṣaṇā ||

कुसुमानि अपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना ।अनर्हा अरण्य वासस्य सा तम् रत्नमयम् मृगम्॥

kusumāni apacinvantī cacāra rucirānanā |anarhā araṇya vāsasya sā tam ratnamayam mṛgam ||

मुक्ता मणि विचित्र अंगम् ददर्श परम अंगना ।तम् वै रुचिर दंत ओष्ठम् रूप्य धातु तनू रुहम्॥

muktā maṇi vicitra aṃgam dadarśa parama aṃganā |tam vai rucira daṃta oṣṭham rūpya dhātu tanū ruham ||

विस्मयात् उत्फुल्ल नयना स स्नेहम् समुदैक्षत ।स च ताम् राम दयिताम् पश्यन् मायामयो मृगः॥

vismayāt utphulla nayanā sa sneham samudaikṣata |sa ca tām rāma dayitām paśyan māyāmayo mṛgaḥ ||

विचचार ततः तत्र दीपयन् इव तत् वनम् ।अदृष्ट पूर्वम् दृष्ट्वा तम् नाना रत्नमयम् मृगम् ।विस्मयम् परमम् सीता जगाम जनक आत्मजा॥

vicacāra tataḥ tatra dīpayan iva tat vanam |adṛṣṭa pūrvam dṛṣṭvā tam nānā ratnamayam mṛgam |vismayam paramam sītā jagāma janaka ātmajā ||