Kanda.Sarga 3.6
Valmiki Ramayana · 26 verses
- 3.6.1
शरभङ्गे दिवम् प्राप्ते मुनि संघाः समागताः ।अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थम् रामम् ज्वलित तेजसम्॥
śarabhaṅge divam prāpte muni saṃghāḥ samāgatāḥ |abhyagacchanta kākutstham rāmam jvalita tejasam ||
- 3.6.2
वैखानसा वालखिल्याः संप्रक्षाला मरीचिपाः ।अश्म कुट्टाः च बहवः पत्र आहाराः च तापसाः॥
vaikhānasā vālakhilyāḥ saṃprakṣālā marīcipāḥ |aśma kuṭṭāḥ ca bahavaḥ patra āhārāḥ ca tāpasāḥ ||
- 3.6.3
दन्त उलूखलिनः च एव तथा एव उन्मज्जकाः परे ।गात्र शय्या अशय्याः च तथा एव अनवकाशिकाः॥
danta ulūkhalinaḥ ca eva tathā eva unmajjakāḥ pare |gātra śayyā aśayyāḥ ca tathā eva anavakāśikāḥ ||
- 3.6.4
मुनयः सलिल आहारा वायु भक्षाः तथा अपरे ।आकाश निलयाः च एव तथा स्थण्डिल शायिनः॥
munayaḥ salila āhārā vāyu bhakṣāḥ tathā apare |ākāśa nilayāḥ ca eva tathā sthaṇḍila śāyinaḥ ||
- 3.6.5
तथा ऊर्थ्व वासिनः दान्ताः तथा आर्द्र पट वाससः ।स जपाः च तपो नित्याः तथा पंच तपोऽन्विताः॥
tathā ūrthva vāsinaḥ dāntāḥ tathā ārdra paṭa vāsasaḥ |sa japāḥ ca tapo nityāḥ tathā paṃca tapo'nvitāḥ ||
- 3.6.6
सर्वे ब्राह्म्या श्रिया ज्युक्ता दृढ योग समाहिताः ।शरभंग आश्रमे रामम् अभिजग्मुः च तापसाः॥
sarve brāhmyā śriyā jyuktā dṛḍha yoga samāhitāḥ |śarabhaṃga āśrame rāmam abhijagmuḥ ca tāpasāḥ ||
- 3.6.7
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामम् धर्म भृताम् वरम् ।ऊचुः परम धर्मज्ञम् ऋषि संघाः समागताः॥
abhigamya ca dharmajñā rāmam dharma bhṛtām varam |ūcuḥ parama dharmajñam ṛṣi saṃghāḥ samāgatāḥ ||
- 3.6.8
त्वम् इक्ष्वाकु कुलस्य अस्य पृथिव्याः च महारथः ।प्रधानः च अपि नाथः च देवानाम् मघवान् इव॥
tvam ikṣvāku kulasya asya pṛthivyāḥ ca mahārathaḥ |pradhānaḥ ca api nāthaḥ ca devānām maghavān iva ||
- 3.6.9
विश्रुतः त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च ।पितृ व्रतत्वम् सत्यम् च त्वयि धर्मः च पुष्कलः॥
viśrutaḥ triṣu lokeṣu yaśasā vikrameṇa ca |pitṛ vratatvam satyam ca tvayi dharmaḥ ca puṣkalaḥ ||
- 3.6.10
त्वाम् आसाद्य महात्मानम् धर्मज्ञम् धर्म वत्सलम् ।अर्थित्वात् नाथ वक्ष्यामः तत् च नः क्षन्तुम् अर्हसि॥
tvām āsādya mahātmānam dharmajñam dharma vatsalam |arthitvāt nātha vakṣyāmaḥ tat ca naḥ kṣantum arhasi ||
- 3.6.11
अधार्मः सुमहान् नाथ भवेत् तस्य तु भूपतेः ।यो हरेत् बलि षड् भागम् न च रक्षति पुत्रवत्॥
adhārmaḥ sumahān nātha bhavet tasya tu bhūpateḥ |yo haret bali ṣaḍ bhāgam na ca rakṣati putravat ||
- 3.6.12
युंजानः स्वान् इव प्राणान् प्राणैः इष्टान् सुतान् इव ।नित्य युक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषय वासिनः॥
yuṃjānaḥ svān iva prāṇān prāṇaiḥ iṣṭān sutān iva |nitya yuktaḥ sadā rakṣan sarvān viṣaya vāsinaḥ ||
- 3.6.13
प्राप्नोति शाश्वतीम् राम कीर्तिम् स बहु वार्षिकीम् ।ब्रह्मणः स्थानम् आसाद्य तत्र च अपि महीयते॥
prāpnoti śāśvatīm rāma kīrtim sa bahu vārṣikīm |brahmaṇaḥ sthānam āsādya tatra ca api mahīyate ||
- 3.6.14
यत् करोति परम् धर्मम् मुनिः मूल फल अशनः ।तत्र राज्ञः चतुर् भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः॥
yat karoti param dharmam muniḥ mūla phala aśanaḥ |tatra rājñaḥ catur bhāgaḥ prajā dharmeṇa rakṣataḥ ||
- 3.6.15
सो अयम् ब्राह्मण भूयिष्ठो वानप्रस्थ गणो महान् ।त्वम् नाथो अनाथवत् राम राक्षसैः हन्यते भृशम्॥
so ayam brāhmaṇa bhūyiṣṭho vānaprastha gaṇo mahān |tvam nātho anāthavat rāma rākṣasaiḥ hanyate bhṛśam ||
- 3.6.16
एहि पश्य शरीराणि मुनीनाम् भावित आत्मनाम् ।हतानाम् राक्षसैः घोरैः बहूनाम् बहुधा वने॥
ehi paśya śarīrāṇi munīnām bhāvita ātmanām |hatānām rākṣasaiḥ ghoraiḥ bahūnām bahudhā vane ||
- 3.6.17
पंपा नदी निवासानाम् अनुमन्दाकिनीम् अपि ।चित्रकूट आलयानाम् च क्रियते कदनम् महत्॥
paṃpā nadī nivāsānām anumandākinīm api |citrakūṭa ālayānām ca kriyate kadanam mahat ||
- 3.6.18
एवम् वयम् न मृष्यामो विप्रकारम् तपस्विनाम् ।क्रियमाणम् वने घोरम् रक्षोभिः भीम कर्मभिः॥
evam vayam na mṛṣyāmo viprakāram tapasvinām |kriyamāṇam vane ghoram rakṣobhiḥ bhīma karmabhiḥ ||
- 3.6.19
ततः त्वाम् शरणार्थम् च शरण्यम् समुपस्थिताः ।परिपालय नः राम वध्यमानान् निशाचरैः॥
tataḥ tvām śaraṇārtham ca śaraṇyam samupasthitāḥ |paripālaya naḥ rāma vadhyamānān niśācaraiḥ ||
- 3.6.20
परा त्वत्तः गतिः वीर पृधिव्यम् न उपपद्यते ।परिपालय नः सर्वान् राक्षसेभ्यो नृपात्मजः॥
parā tvattaḥ gatiḥ vīra pṛdhivyam na upapadyate |paripālaya naḥ sarvān rākṣasebhyo nṛpātmajaḥ ||
- 3.6.21
एतत् श्रुत्वा तु काकुत्स्थः तापसानाम् तपस्विनाम् ।इदम् प्रोवाच धर्मात्मा सर्वान् एव तपस्विनः॥
etat śrutvā tu kākutsthaḥ tāpasānām tapasvinām |idam provāca dharmātmā sarvān eva tapasvinaḥ ||
- 3.6.22
न एवम् अर्हथ माम् वक्तुम् आज्ञाप्यः अहम् तपस्विनाम् ।केवलेन स्व कार्येण प्रवेष्टव्यम् वनम् मया॥
na evam arhatha mām vaktum ājñāpyaḥ aham tapasvinām |kevalena sva kāryeṇa praveṣṭavyam vanam mayā ||
- 3.6.23
विप्रकारम् अपाक्रष्टुम् राक्षसैः भवताम् इमम् ।पितुः तु निर्देशकरः प्रविष्टो अहम् इदम् वनम्॥
viprakāram apākraṣṭum rākṣasaiḥ bhavatām imam |pituḥ tu nirdeśakaraḥ praviṣṭo aham idam vanam ||
- 3.6.24
भवताम् अर्थ सिद्ध्यर्थम् आगतोऽहम् यदृच्छया ।तस्य मे अयम् वने वासो भविष्यति महाफलः॥
bhavatām artha siddhyartham āgato'ham yadṛcchayā |tasya me ayam vane vāso bhaviṣyati mahāphalaḥ ||
- 3.6.25
तपस्विनाम् रणे शत्रून् हन्तुम् इच्छामि राक्षसान् ।पश्यन्तु वीर्यम् ऋषयः सः ब्रातुर् मे तपोधनाः॥
tapasvinām raṇe śatrūn hantum icchāmi rākṣasān |paśyantu vīryam ṛṣayaḥ saḥ brātur me tapodhanāḥ ||
- 3.6.26
दत्त्वा अभयम् च अपि तपो धनानाम्धर्मे धृइत आत्मा सह लक्ष्मणेन ।तपो धनैः च अपि सह आर्य दत्तःसुतीक्ष्णम् एव अभिजगाम वीरः॥
dattvā abhayam ca api tapo dhanānāmdharme dhṛita ātmā saha lakṣmaṇena |tapo dhanaiḥ ca api saha ārya dattaḥsutīkṣṇam eva abhijagāma vīraḥ ||