Kanda.Sarga 3.7
Valmiki Ramayana · 25 verses
- 3.7.1
रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः ।सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः॥
rāmaḥ tu sahitaḥ bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ |sutīkṣṇasya āśrama padam jagāma saha taiḥ dvijaiḥ ||
- 3.7.2
रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः ।सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः॥
rāmaḥ tu sahitaḥ bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ |sutīkṣṇasya āśrama padam jagāma saha taiḥ dvijaiḥ ||
- 3.7.3
स गत्वा दीर्घम् अध्वानम् नदीः तीर्त्वा बहु उदकाः ।ददर्श विमलम् शैलम् महा मेरुम् इव उन्नतम्॥
sa gatvā dīrgham adhvānam nadīḥ tīrtvā bahu udakāḥ |dadarśa vimalam śailam mahā merum iva unnatam ||
- 3.7.4
ततः तद् इक्ष्वाकु वरौ सततम् विविधैः द्रुमैः ।काननम् तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ॥
tataḥ tad ikṣvāku varau satatam vividhaiḥ drumaiḥ |kānanam tau viviśatuḥ sītayā saha rāghavau ||
- 3.7.5
प्रविष्टः तु वनम् घोरम् बहु पुष्प फल द्रुमम् ।ददर्श आश्रमम् एकान्ते चीर माला परिष्कृतम्॥
praviṣṭaḥ tu vanam ghoram bahu puṣpa phala drumam |dadarśa āśramam ekānte cīra mālā pariṣkṛtam ||
- 3.7.6
तत्र तापसम् आसीनम् मल पङ्कज धारिणम् ।रामः सुतीक्ष्णम् विधिवत् तपोधनम् अभाषत॥
tatra tāpasam āsīnam mala paṅkaja dhāriṇam |rāmaḥ sutīkṣṇam vidhivat tapodhanam abhāṣata ||
- 3.7.7
रामोऽहम् अस्मि भगवन् भवन्तम् द्रष्टुम् आगतः ।तत् मा अभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्य विक्रम॥
rāmo'ham asmi bhagavan bhavantam draṣṭum āgataḥ |tat mā abhivada dharmajña maharṣe satya vikrama ||
- 3.7.8
स निरीक्ष्य ततः धीरो रामम् धर्मभृताम् वरम् ।समाश्लिष्य च बाहुभ्याम् इदम् वचनम् अब्रवीत्॥
sa nirīkṣya tataḥ dhīro rāmam dharmabhṛtām varam |samāśliṣya ca bāhubhyām idam vacanam abravīt ||
- 3.7.9
स्वागतम् ते रघु श्रेष्ठ राम सत्यभृताम् वर ।आश्रमओ अयम् त्वया आक्रान्तः सनाथ इव सांप्रतम्॥
svāgatam te raghu śreṣṭha rāma satyabhṛtām vara |āśramao ayam tvayā ākrāntaḥ sanātha iva sāṃpratam ||
- 3.7.10
प्रतीक्षमाणः त्वाम् एव न आरोहे अहम् महायशः ।देव लोकम् इतो वीर देहम् त्यक्त्वा महीतले॥
pratīkṣamāṇaḥ tvām eva na ārohe aham mahāyaśaḥ |deva lokam ito vīra deham tyaktvā mahītale ||
- 3.7.11
चित्रकूटम् उपादाय राज्य भ्रष्टो असि मे श्रुतः ।इह उपयातः काकुत्स्थः देवराजः शततक्रतुः॥
citrakūṭam upādāya rājya bhraṣṭo asi me śrutaḥ |iha upayātaḥ kākutsthaḥ devarājaḥ śatatakratuḥ ||
- 3.7.12
उपागम्य च मे देवो महादेवः सुर ईश्वरः ।सर्वान् लोकान् जितान् आह मम पुण्येन कर्मणा॥
upāgamya ca me devo mahādevaḥ sura īśvaraḥ |sarvān lokān jitān āha mama puṇyena karmaṇā ||
- 3.7.13
तेषु देव ऋषि जुष्टेषु जितेशु तपसा मया ।मत् प्रसादात् स भार्यः त्वम् विहरस्व स लक्ष्मणः॥
teṣu deva ṛṣi juṣṭeṣu jiteśu tapasā mayā |mat prasādāt sa bhāryaḥ tvam viharasva sa lakṣmaṇaḥ ||
- 3.7.14
तम् उग्र तपसम् दीप्तम् महर्षिम् सत्य वादिनम् ।प्रत्युवाच आत्मवान् रामो ब्रह्माणम् इव वासवः॥
tam ugra tapasam dīptam maharṣim satya vādinam |pratyuvāca ātmavān rāmo brahmāṇam iva vāsavaḥ ||
- 3.7.15
अहम् एव आहरिष्यामि स्वयम् लोकान् महामुने ।आवासम् तु अहम् इच्छामि प्रदिष्टम् इह कानने॥
aham eva āhariṣyāmi svayam lokān mahāmune |āvāsam tu aham icchāmi pradiṣṭam iha kānane ||
- 3.7.16
भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूत हिते रतः ।आख्यातः शरभंगेन गौतमेन महात्मना॥
bhavān sarvatra kuśalaḥ sarvabhūta hite rataḥ |ākhyātaḥ śarabhaṃgena gautamena mahātmanā ||
- 3.7.17
एवम् उक्तः तु रामेण महर्षिः लोक विश्रुतः ।अब्रवीत् मधुरम् वाक्यम् हर्षेण महता युतः॥
evam uktaḥ tu rāmeṇa maharṣiḥ loka viśrutaḥ |abravīt madhuram vākyam harṣeṇa mahatā yutaḥ ||
- 3.7.18
अयम् एव आश्रमो राम गुणवान् रम्यताम् इति ।ऋषि संघ अनुचरितः सदा मूल फलैर् युतः॥
ayam eva āśramo rāma guṇavān ramyatām iti |ṛṣi saṃgha anucaritaḥ sadā mūla phalair yutaḥ ||
- 3.7.19
इमम् आश्रमम् आगम्य मृग संघा महीयसः ।अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वा अकुतोभयाः॥
imam āśramam āgamya mṛga saṃghā mahīyasaḥ |ahatvā pratigacchanti lobhayitvā akutobhayāḥ ||
- 3.7.20
ना अन्यो दोषो भवेत् अत्र मृगेभ्यः अन्यत्र विद्धि वै ।तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य महर्षेः लक्ष्मणाग्रजः॥
nā anyo doṣo bhavet atra mṛgebhyaḥ anyatra viddhi vai |tat śrutvā vacanam tasya maharṣeḥ lakṣmaṇāgrajaḥ ||
- 3.7.21
उवाच वचनम् धीरो विगृह्य स शरम् धनुः ।तान् अहम् सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान्॥
uvāca vacanam dhīro vigṛhya sa śaram dhanuḥ |tān aham sumahābhāga mṛgasaṃghān samāgatān ||
- 3.7.22
हन्याम् निशित धारेण शरेण नत पर्वणा ।भवान् तत्र अभिषज्येत किम् स्यात् कृच्छ्र तरम् ततः॥
hanyām niśita dhāreṇa śareṇa nata parvaṇā |bhavān tatra abhiṣajyeta kim syāt kṛcchra taram tataḥ ||
- 3.7.23
एतस्मिन् आश्रमे वासम् चिरम् तु न समर्थये ।तम् एवम् उक्त्वा उपरमम् रामः संध्याम् उपागमत्॥
etasmin āśrame vāsam ciram tu na samarthaye |tam evam uktvā uparamam rāmaḥ saṃdhyām upāgamat ||
- 3.7.24
अन्वास्य पश्चिमाम् संध्याम् तत्र वासम् अकल्पयत् ।सुतीक्ष्णस्य आश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मनेन च॥
anvāsya paścimām saṃdhyām tatra vāsam akalpayat |sutīkṣṇasya āśrame ramye sītayā lakṣmanena ca ||
- 3.7.25
ततः शुभम् तापस अन्नम्स्वयम् सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम् ।ताभ्याम् सुसत्कृत्य ददौ महात्मासंध्या निवृत्तौ रजनीम् समीक्ष्य॥
tataḥ śubham tāpasa annamsvayam sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām |tābhyām susatkṛtya dadau mahātmāsaṃdhyā nivṛttau rajanīm samīkṣya ||