Kanda.Sarga 4.63
Valmiki Ramayana · 15 verses
- 4.63.1
एतैः अन्यैः च बहुभिः वाक्यैः वाक्य विशारदः ।माम् प्रशस्य अभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वम् आलयम्॥
etaiḥ anyaiḥ ca bahubhiḥ vākyaiḥ vākya viśāradaḥ |mām praśasya abhyanujñāpya praviṣṭaḥ sa svam ālayam ||
- 4.63.2
कंदरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः ।अहम् विंध्यम् समारुह्य भवतः प्रतिपालये॥
kaṃdarāt tu visarpitvā parvatasya śanaiḥ śanaiḥ |aham viṃdhyam samāruhya bhavataḥ pratipālaye ||
- 4.63.3
अद्य तु एतस्य कालस्य साग्रम् वर्ष शतम् गतम् ।देश काल प्रतीक्षो अस्मि हृदि कृत्वा मुनेः वचः॥
adya tu etasya kālasya sāgram varṣa śatam gatam |deśa kāla pratīkṣo asmi hṛdi kṛtvā muneḥ vacaḥ ||
- 4.63.4
महाप्रस्थानम् आसाद्य स्वर् गते तु निशाकरे ।माम् निर्दहति संतापो वितर्कैः बहुभिः वृतम्॥
mahāprasthānam āsādya svar gate tu niśākare |mām nirdahati saṃtāpo vitarkaiḥ bahubhiḥ vṛtam ||
- 4.63.5
उदिताम् मरणे बुद्धिम् मुनि वाक्यैः निवर्तये ।बुद्धिः या तेन मे दत्ता प्राणानाम् रक्षणे मम॥
uditām maraṇe buddhim muni vākyaiḥ nivartaye |buddhiḥ yā tena me dattā prāṇānām rakṣaṇe mama ||
- 4.63.6
सा मे अपनयते दुःखम् दीप्ता इव अग्नि शिखा तमः ।बुध्यता च मया वीर्यम् रावणस्य दुरात्मनः॥
sā me apanayate duḥkham dīptā iva agni śikhā tamaḥ |budhyatā ca mayā vīryam rāvaṇasya durātmanaḥ ||
- 4.63.7
पुत्रः संतर्जितो वाग्भिः न त्राता मैथिली कथम् ।तस्या विलपितम् श्रुत्वा तौ च सीता वियोजितौ॥
putraḥ saṃtarjito vāgbhiḥ na trātā maithilī katham |tasyā vilapitam śrutvā tau ca sītā viyojitau ||
- 4.63.8
न मे दशरथ स्नेहात् पुत्रेण उत्पादितम् प्रियम् ।तस्य तु एवम् ब्रुवाणस्य संहतैः वानरैः सह॥
na me daśaratha snehāt putreṇa utpāditam priyam |tasya tu evam bruvāṇasya saṃhataiḥ vānaraiḥ saha ||
- 4.63.9
उत्पेततुः तदा पक्षौ समक्षम् वन चारिणाम् ।स दृष्ट्वा स्वाम् तनुम् पक्षैः उद्गतैः अरुण च्छदैः॥
utpetatuḥ tadā pakṣau samakṣam vana cāriṇām |sa dṛṣṭvā svām tanum pakṣaiḥ udgataiḥ aruṇa cchadaiḥ ||
- 4.63.10
प्रहर्षम् अतुलम् लेभे वानरान् च इदम् अब्रवीत् ।निशाकरस्य राजर्षेः प्रभावात् अमित ओजसः॥
praharṣam atulam lebhe vānarān ca idam abravīt |niśākarasya rājarṣeḥ prabhāvāt amita ojasaḥ ||
- 4.63.11
आदित्य रश्मि निर्दग्धौ पक्षौ पुनः उपस्थितौ ।यौवने वर्तमानस्य मम आसीत् यः पराक्रमः॥
āditya raśmi nirdagdhau pakṣau punaḥ upasthitau |yauvane vartamānasya mama āsīt yaḥ parākramaḥ ||
- 4.63.12
तम् एव अद्य अवगच्छामि बलम् पौरुषम् एव च ।सर्वथा क्रियताम् यत्नः सीताम् अधिगमिष्यथ॥
tam eva adya avagacchāmi balam pauruṣam eva ca |sarvathā kriyatām yatnaḥ sītām adhigamiṣyatha ||
- 4.63.13
पक्ष लाभो मम अयम् वः सिद्धि प्रत्यय कारकः ।इति उक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् संपातिः पतगोत्तम॥
pakṣa lābho mama ayam vaḥ siddhi pratyaya kārakaḥ |iti uktvā tān harīn sarvān saṃpātiḥ patagottama ||
- 4.63.14
उत्पपात गिरेः शृंगात् जिज्ञासुः ख गमो गतिम् ।तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा प्रतिसंहृष्ट मानसाः ।बभूवुः हरि शार्दूला विक्रम अभ्युदय उन्मुखाः॥
utpapāta gireḥ śṛṃgāt jijñāsuḥ kha gamo gatim |tasya tat vacanam śrutvā pratisaṃhṛṣṭa mānasāḥ |babhūvuḥ hari śārdūlā vikrama abhyudaya unmukhāḥ ||
- 4.63.15
अथ पवन समान विक्रमाःप्लवग वराः प्रतिलब्ध पौरुषाः ।अभिजित् अभिमुखाम् दिशम् ययुःजनक सुता परिमार्गण उन्मुखाः॥
atha pavana samāna vikramāḥplavaga varāḥ pratilabdha pauruṣāḥ |abhijit abhimukhām diśam yayuḥjanaka sutā parimārgaṇa unmukhāḥ ||