Valmiki Ramayana · 24 verses
Read this chapter as a bookवनं भग्नं मया चैत्यप्रसादो न विनाशितः ।तस्मात् प्रासादमप्येव भीमं विध्वंसयाम्यहम् ।इति ऽञ्चिन्त्य मनसा हनुमान् दर्शयन् बलम्॥
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprasādo na vināśitaḥ |tasmāt prāsādamapyeva bhīmaṃ vidhvaṃsayāmyaham |iti 'ñcintya manasā hanumān darśayan balam ||
चैत्यप्रासादमाप्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम् ।आरुरोह हरिश्रेष्ठो हनुमान् मारुतात्मजः॥
caityaprāsādamāplutya meruśṛṅgamivonnatam |āruroha hariśreṣṭho hanumān mārutātmajaḥ ||
आरुह्य गिरिसङ्काशं प्रासादं हरियूथपः ।बभौ स सुमहातेजाः प्रतिसूर्य इवोदितः॥
āruhya girisaṅkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ ||
संप्रधृष्य च दुर्धर्षं चैत्यप्रासादमुत्तमम् ।हनुमान् प्रज्वलन् लक्ष्म्या पारियात्रोपमो ऽभवत्॥
saṃpradhṛṣya ca durdharṣaṃ caityaprāsādamuttamam |hanumān prajvalan lakṣmyā pāriyātropamo 'bhavat ||
स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान्मारुतात्मजः ।धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन्॥
sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvānmārutātmajaḥ |dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan ||
तस्यास्फोटितशब्देन महता श्रोत्रघातिना ।पेतुर्विहङ्गमास्तत्र चैत्यपालाश्च मोहिताः॥
tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ ||
अस्त्रविज्जयतां रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः॥
astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ ||
दासो ऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।हनुमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः॥
dāso 'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |hanumān śatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ ||
न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् ।शिलाभिस्तु प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः॥
na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ ||
अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम् ।समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम्॥
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām ||
एमुक्त्वा विमानस्थश्चैत्यस्थान् हरियूथपः ।ननाद भीमनिर्ह्रादो रक्षसां जनयन् भयम्॥
emuktvā vimānasthaścaityasthān hariyūthapaḥ |nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayan bhayam ||
तेन शब्देन महता चैत्यपालाः शतं ययुः ।गृहीत्वा विविधानस्त्रान् प्रासान् खड्गान् परश्वधान् ।विसृजन्तो महाकाया मारुतिं प्रर्यवारयन्॥
tena śabdena mahatā caityapālāḥ śataṃ yayuḥ |gṛhītvā vividhānastrān prāsān khaḍgān paraśvadhān |visṛjanto mahākāyā mārutiṃ praryavārayan ||
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः ।आजघ्नुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसन्निभैः॥
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ ||
आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान् ।परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः॥
āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān |parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ ||
ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीमरूपं समास्थितः॥
tato vātātmajaḥ kruddho bhīmarūpaṃ samāsthitaḥ ||
प्रासादस्य महान्तस्य स्तम्भं हेमपरिष्कृतम् ।उत्पाटयित्वा वेगेन हनुमान् पवनात्मजः ।ततस्तं भ्रामयामास शताधारं महाबलः॥
prāsādasya mahāntasya stambhaṃ hemapariṣkṛtam |utpāṭayitvā vegena hanumān pavanātmajaḥ |tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatādhāraṃ mahābalaḥ ||
तत्र चाग्निः समभवत् प्रासादश्चाप्यदह्यत ॥ ५.४३.१८॥टयित्वा वेगेन हनुमान् पवनात्मजः ॥।
tatra cāgniḥ samabhavat prāsādaścāpyadahyata || 5.43.18 ||ṭayitvā vegena hanumān pavanātmajaḥ || |
दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः ।स राक्षसशतं हत्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ।अन्तरिक्षे स्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्॥
dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |sa rākṣasaśataṃ hatvā vajreṇendra ivāsurān |antarikṣe sthitaḥ śrīmānidaṃ vacanamabravīt ||
मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम् ।बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम्॥
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām |balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām ||
अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः॥
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ ||
दशनागबलाः केचित् केचिद्दशगुणोत्तराः ।केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः॥
daśanāgabalāḥ kecit keciddaśaguṇottarāḥ |kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ ||
सन्ति चौघबलाः केचित् केचिद्वायुबलोपमाः ।अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन् हरियूथपाः॥
santi caughabalāḥ kecit kecidvāyubalopamāḥ |aprameyabalāścānye tatrāsan hariyūthapāḥ ||
ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः ।शतैः शतसहस्रैश्च कोटीभिरयुतैरपि ।आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः॥
īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |śataiḥ śatasahasraiśca koṭībhirayutairapi |āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ ||
नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः ।यस्मादिक्ष्वाकुनाथेन बद्धं वैरं महात्मना॥
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ |yasmādikṣvākunāthena baddhaṃ vairaṃ mahātmanā ||