Kanda.Sarga 6.11

स बभुव कृशो राजा मैथिलीकाममोहितः ।असन्मानाच्च सुहृदाम् पापः पापेन कर्मणाः॥

sa babhuva kṛśo rājā maithilīkāmamohitaḥ |asanmānācca suhṛdām pāpaḥ pāpena karmaṇāḥ ||

अतीतसमये काले तस्मिन्वे युधि रावणः ।अमात्यैश्च सुहृद्भिश्च प्राप्तकालममन्यत॥

atītasamaye kāle tasminve yudhi rāvaṇaḥ |amātyaiśca suhṛdbhiśca prāptakālamamanyata ||

स हेमजालविततम् मणिविद्रुमभूषितम् ।उपगम्य विनीताश्वमारुरोह महार्थम्॥

sa hemajālavitatam maṇividrumabhūṣitam |upagamya vinītāśvamāruroha mahārtham ||

तमास्थाय रथश्रेष्ठो महामेघसमस्वनम् ।प्रययौ रक्षसाम् श्रेष्ठो दशग्रीवः सभाम् प्रति॥

tamāsthāya rathaśreṣṭho mahāmeghasamasvanam |prayayau rakṣasām śreṣṭho daśagrīvaḥ sabhām prati ||

असिचर्मधरा योधाः सर्वायुधधरास्ततः ।राक्षसा राक्षसेन्द्रस्य पुरस्तात्सम्प्रतस्थिरे॥

asicarmadharā yodhāḥ sarvāyudhadharāstataḥ |rākṣasā rākṣasendrasya purastātsampratasthire ||

नानाविकृतवेषाश्च नानाभूषणभूषिताः ।पार्श्वतः पृष्ठतश्चैनम् परिवार्य ययुस्तदा॥

nānāvikṛtaveṣāśca nānābhūṣaṇabhūṣitāḥ |pārśvataḥ pṛṣṭhataścainam parivārya yayustadā ||

रथैश्चातिरथा शीघ्रम् मतैश्च वरवारणैः ।अमात्पेतुर्दशग्रीवमाक्रीडद्भिश्च वाजिभिः॥

rathaiścātirathā śīghram mataiśca varavāraṇaiḥ |amātpeturdaśagrīvamākrīḍadbhiśca vājibhiḥ ||

गदापरिघहस्ताश्च शक्तितोमरपाणयः ।परश्वथधराश्चान्ये तथान्ये शूलपाणयः॥

gadāparighahastāśca śaktitomarapāṇayaḥ |paraśvathadharāścānye tathānye śūlapāṇayaḥ ||

ततस्तूर्यसहस्राणाम् सम्जज्ञे निःस्वनो महान् ।तुमुलः शङ्खशब्दश्च सभाम् गच्चति रवणे॥

tatastūryasahasrāṇām samjajñe niḥsvano mahān |tumulaḥ śaṅkhaśabdaśca sabhām gaccati ravaṇe ||

स नेमिघोषेण महान्सहसाभिनिनादयन् ।राजमार्गम् श्रिया जुष्टम् प्रतिपेदे महारथः॥

sa nemighoṣeṇa mahānsahasābhininādayan |rājamārgam śriyā juṣṭam pratipede mahārathaḥ ||

विमलम् चातपत्रम् च पगृहीतमशोभत ।पाण्डुरम् राक्षसेन्द्रस्य पूर्णस्तारधिपो यथा॥

vimalam cātapatram ca pagṛhītamaśobhata |pāṇḍuram rākṣasendrasya pūrṇastāradhipo yathā ||

हेमञ्जरिगर्भे च शुद्धस्फटिकविग्रहे ।चामरव्यजने तस्य रेजतुः सव्यदक्षिणे॥

hemañjarigarbhe ca śuddhasphaṭikavigrahe |cāmaravyajane tasya rejatuḥ savyadakṣiṇe ||

ते कृताञ्जलयः सर्वे रथस्थम् पृथिवीस्थिताः ।राक्ष्सा राक्षसश्रेष्ठम् शिरोभिस्तम् ववन्दिरे॥

te kṛtāñjalayaḥ sarve rathastham pṛthivīsthitāḥ |rākṣsā rākṣasaśreṣṭham śirobhistam vavandire ||

राक्षनैः स्तूयमानः सन् जयाशीर्भिररिम्दमः ।अससाद महातेजाः सभाम् विरचिताम् तदा॥

rākṣanaiḥ stūyamānaḥ san jayāśīrbhirarimdamaḥ |asasāda mahātejāḥ sabhām viracitām tadā ||

सुवर्णरजतास्तीर्णाम् विशुद्धस्फटिकान्तराम् ।विराजमानो वपुषा रुक्मपट्टोत्तरच्चदाम्॥

suvarṇarajatāstīrṇām viśuddhasphaṭikāntarām |virājamāno vapuṣā rukmapaṭṭottaraccadām ||

ताम् पिशाचशतैः षड्भिरभिगुप्ताम् सदाप्रभाम् ।प्रविवेश महातेजाः सुकृताम् विश्वकर्मणा॥

tām piśācaśataiḥ ṣaḍbhirabhiguptām sadāprabhām |praviveśa mahātejāḥ sukṛtām viśvakarmaṇā ||

तस्याम् स वैदूर्यमयम् प्रियाकाजिनसम्वृतम् ।महत्सोपाश्रयम् भेजे रावणः परमासनम्॥

tasyām sa vaidūryamayam priyākājinasamvṛtam |mahatsopāśrayam bheje rāvaṇaḥ paramāsanam ||

ततः शशासेश्वरवद्दूतान् लघुपराक्रमान् ।समानयत मे क्षिप्रमिहैतान् राक्षसानिति॥

tataḥ śaśāseśvaravaddūtān laghuparākramān |samānayata me kṣipramihaitān rākṣasāniti ||

कृत्यमस्ति महाज्जाने कर्तव्यमिति शत्रुभिः ।राक्षसास्तद्वचः श्रुत्वा लङ्कायाम् परिचक्रमुः॥

kṛtyamasti mahājjāne kartavyamiti śatrubhiḥ |rākṣasāstadvacaḥ śrutvā laṅkāyām paricakramuḥ ||

अनुगेहमवस्थय विहारशयनेषु च ।उद्यानेषु च रक्क्षम्सि चोदयन्तो ह्यभीतवत्॥

anugehamavasthaya vihāraśayaneṣu ca |udyāneṣu ca rakkṣamsi codayanto hyabhītavat ||

ते रथान् रुचिरानेके दृप्तानेके दृढान् हयान् ।नागनेकेऽधिरुरुहुर्जग्मुश्चैके पदातयः॥

te rathān rucirāneke dṛptāneke dṛḍhān hayān |nāganeke'dhiruruhurjagmuścaike padātayaḥ ||

सा पुरी परमाकीर्णा रथकुञ्जरवाजिभिः ।सम्पतद्भिर्विरुरुचे गरुत्मद्चिरिवामबरम्॥

sā purī paramākīrṇā rathakuñjaravājibhiḥ |sampatadbhirviruruce garutmadcirivāmabaram ||

ते वाहनान्यवस्थाप्य यानानि विविधानि च ।सभाम् पद्भिः प्रविविशुः सिम्हा गिरिगुहामिव॥

te vāhanānyavasthāpya yānāni vividhāni ca |sabhām padbhiḥ praviviśuḥ simhā giriguhāmiva ||

राज्ञः पादौ गृहीत्वा तु राज्ञा ते प्रतिपूजिताः ।पीठेष्वन्ये बृसीष्वन्ये भूमौ केचिदुपाविशन्॥

rājñaḥ pādau gṛhītvā tu rājñā te pratipūjitāḥ |pīṭheṣvanye bṛsīṣvanye bhūmau kecidupāviśan ||

ते समेत्य सभायाम् वै राक्षसा राजशासनात् ।यथार्हमुपतस्थुस्ते रावणम् राक्षसाधिपम्॥

te sametya sabhāyām vai rākṣasā rājaśāsanāt |yathārhamupatasthuste rāvaṇam rākṣasādhipam ||

मन्त्रिणश्च यथामुख्या निश्चितार्थेषु पण्डिताः ।अमात्याश्च गुणोपेताः सर्वज्ञा बुद्धिदर्शनाः॥

mantriṇaśca yathāmukhyā niścitārtheṣu paṇḍitāḥ |amātyāśca guṇopetāḥ sarvajñā buddhidarśanāḥ ||

समीयुस्तत्र शतशः शूराश्च बहवस्तथा ।सभायाम् हेमवर्णायाम् सर्वार्थस्य सुखाय वै॥

samīyustatra śataśaḥ śūrāśca bahavastathā |sabhāyām hemavarṇāyām sarvārthasya sukhāya vai ||

ततो महात्मा विपुलम् सुयुग्यम् ।रथम् वरम् हेमविचित्रिताङ्गम् ।शुभम् समास्थाय ययौ यशस्वी ।विभीषणः सम्सदमग्रजस्य॥

tato mahātmā vipulam suyugyam |ratham varam hemavicitritāṅgam |śubham samāsthāya yayau yaśasvī |vibhīṣaṇaḥ samsadamagrajasya ||

स पूर्वजायावरजः शशम्स ।ना माथ पश्चाच्चरणौ ववन्दे ।शुकः प्रहस्तश्च तथैव तेभ्यो ।ददौ यथार्हम् प्R^थगासनानि॥

sa pūrvajāyāvarajaḥ śaśamsa |nā mātha paścāccaraṇau vavande |śukaḥ prahastaśca tathaiva tebhyo |dadau yathārham pR^thagāsanāni ||

सुवर्णनानामणिभुषणानाम् ।सुवाससाम् सम्सदि राक्षसानाम् ।तेषाम् परार्थ्यगुरुचन्दनानाम् ।स्रजाम् च गन्धाः प्रववुः समन्तात्॥

suvarṇanānāmaṇibhuṣaṇānām |suvāsasām samsadi rākṣasānām |teṣām parārthyagurucandanānām |srajām ca gandhāḥ pravavuḥ samantāt ||

न चुक्रुशुर्नानृतमाह कश्चि ।त्सभासदो नापि जजल्पुरुच्चैः ।सम्सिद्धार्थः सर्व एवोग्रवीर्या ।भर्तुः सर्वे ददृशुश्चाननम् ते॥

na cukruśurnānṛtamāha kaści |tsabhāsado nāpi jajalpuruccaiḥ |samsiddhārthaḥ sarva evogravīryā |bhartuḥ sarve dadṛśuścānanam te ||

स रावणः शस्त्रभृताम् मनस्विनाम् ।महाबलानाम् समितौ मनस्वी ।तप्याम् सभायाम् प्रभया चकाशे ।मध्ये वसूनामिव वज्रहस्तः॥

sa rāvaṇaḥ śastrabhṛtām manasvinām |mahābalānām samitau manasvī |tapyām sabhāyām prabhayā cakāśe |madhye vasūnāmiva vajrahastaḥ ||