Kanda.Sarga 6.15
Valmiki Ramayana · 14 verses
- 6.15.1
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्त ।न्निशम्य यत्नेन विभीषणस्य ।ततो महात्मा वचनम् बभाषे ।तत्रेन्द्रजिन्नैरृतयूथमुख्यः॥
bṛhaspatestulyamatervacasta |nniśamya yatnena vibhīṣaṇasya |tato mahātmā vacanam babhāṣe |tatrendrajinnairṛtayūthamukhyaḥ ||
- 6.15.2
किम् नाम ते तात कनिष्ठ वाक्य ।मन्र्थकम् वै बहुभीतवच्च ।अस्मिन् कुले योऽपि भवेन्न जातः ।सोऽपीदृशम् नैव वदेन्न कुर्यात्॥
kim nāma te tāta kaniṣṭha vākya |manrthakam vai bahubhītavacca |asmin kule yo'pi bhavenna jātaḥ |so'pīdṛśam naiva vadenna kuryāt ||
- 6.15.3
सत्त्वेन वीर्येण पराक्रमेणधैर्येण शौर्येण च तेजसा च ।एकः कुलेऽस्मिन् पुरुषो विमुक्तो ।विभीषणस्तातकनिष्ठ एषः॥
sattvena vīryeṇa parākrameṇadhairyeṇa śauryeṇa ca tejasā ca |ekaḥ kule'smin puruṣo vimukto |vibhīṣaṇastātakaniṣṭha eṣaḥ ||
- 6.15.4
किम् नाम तौ मानुषराजपुत्रा ।वस्माकमेकेन हि राक्षसेन ।सुप्राकृतेनापि निहन्तुमेतौ ।शक्यौ कुतो भीषयसे स्म भीरो॥
kim nāma tau mānuṣarājaputrā |vasmākamekena hi rākṣasena |suprākṛtenāpi nihantumetau |śakyau kuto bhīṣayase sma bhīro ||
- 6.15.5
त्रिलोकनाथो नम देवराजः ।शक्तो मया भूमितले विविष्टः ।भयार्मिताश्चापि दिशः प्रपन्नाः ।सर्वे तदा देवगणाः समग्राः॥
trilokanātho nama devarājaḥ |śakto mayā bhūmitale viviṣṭaḥ |bhayārmitāścāpi diśaḥ prapannāḥ |sarve tadā devagaṇāḥ samagrāḥ ||
- 6.15.6
ऐरावतो विस्वरमुन्नदन् स ।निपातितो भूमितले मया तु ।विकृष्य दन्तौ तु मया प्रपह्य ।वित्रासिता देवगणाः समग्राः॥
airāvato visvaramunnadan sa |nipātito bhūmitale mayā tu |vikṛṣya dantau tu mayā prapahya |vitrāsitā devagaṇāḥ samagrāḥ ||
- 6.15.7
सोऽहम् सुराणामपि दर्पहन्ता ।दैत्योत्तमानामपि शोककर्ता ।कथम् नरेन्द्रत्मजयोर्न शक्तो ।ममष्ययोः प्राकृतयोः सुवीर्यः॥
so'ham surāṇāmapi darpahantā |daityottamānāmapi śokakartā |katham narendratmajayorna śakto |mamaṣyayoḥ prākṛtayoḥ suvīryaḥ ||
- 6.15.8
अथेन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य ।महाजसस्तद्वचनम् निशम्य ।ततो महार्थम् वचनम् बभाषे ।विभीषणः शस्त्रभृताम् वरिष्ठः॥
athendrakalpasya durāsadasya |mahājasastadvacanam niśamya |tato mahārtham vacanam babhāṣe |vibhīṣaṇaḥ śastrabhṛtām variṣṭhaḥ ||
- 6.15.9
न तात मन्त्रे तव निश्चयोऽस्ति ।बालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः ।तस्मात्त्वयाप्यात्मविनाशनाय ।वचोऽर्थ्हीनम् बहु विप्रलप्तम्॥
na tāta mantre tava niścayo'sti |bālastvamadyāpyavipakvabuddhiḥ |tasmāttvayāpyātmavināśanāya |vaco'rthhīnam bahu vipralaptam ||
- 6.15.10
पुत्रप्रवादेन तु रावणस्य ।त्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसि शत्रुः ।यस्येदृशम् राघवतो विनाशम् ।विशम्य मोहादनुवन्यसे त्वम्॥
putrapravādena tu rāvaṇasya |tvamindrajinmitramukho'si śatruḥ |yasyedṛśam rāghavato vināśam |viśamya mohādanuvanyase tvam ||
- 6.15.11
त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च ।स चापि वध्यो य ऐहानयत्त्वाम् ।बालम् दृढम् साहासिकम् च योऽद्य ।प्रावेशयन्मन्त्रक्R^ताम् समीपम्॥
tvameva vadhyaśca sudurmatiśca |sa cāpi vadhyo ya aihānayattvām |bālam dṛḍham sāhāsikam ca yo'dya |prāveśayanmantrakR^tām samīpam ||
- 6.15.12
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्न ।स्तीक्षणस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा ।मूर्खस्त्वमत्यन्तसुदुर्मतिश्च ।त्वमिन्द्रजिद्बालतया ब्रवीषि॥
mūḍho'pragalbho'vinayopapanna |stīkṣaṇasvabhāvo'lpamatirdurātmā |mūrkhastvamatyantasudurmatiśca |tvamindrajidbālatayā bravīṣi ||
- 6.15.13
को ब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशा ।नर्चिष्मतः कालनिकाशरूपान् ।सहेत बाणान्यमदण्डकल्पा ।न्समक्षमुक्तान्युधि राघवेण॥
ko brahmadaṇḍapratimaprakāśā |narciṣmataḥ kālanikāśarūpān |saheta bāṇānyamadaṇḍakalpā |nsamakṣamuktānyudhi rāghaveṇa ||
- 6.15.14
धनानि रत्नानि सुभूषणानि ।वापाम्पि दिव्यानि मणीम्श्च चित्रान् ।सीताम् च रामाय निवेद्य देवीम् ।वसेम राजन्निह वीतशोकाः॥
dhanāni ratnāni subhūṣaṇāni |vāpāmpi divyāni maṇīmśca citrān |sītām ca rāmāya nivedya devīm |vasema rājanniha vītaśokāḥ ||