वाल्मीकि रामायण · 16 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंनिमित्तानि निमित्तज्ञो दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः ।सौमित्रिम् सम्परिष्वज्य इदम् वचनम्ब्रवीत्॥
nimittāni nimittajño dṛṣṭvā lakṣmaṇapūrvajaḥ |saumitrim sampariṣvajya idam vacanambravīt ||
परिगृह्योदकम् शीतम् वनानि फलवन्ति च ।बलौ घम् सम्विभज्येमम् व्यूह्य तिष्ठेम लक्ष्मण॥
parigṛhyodakam śītam vanāni phalavanti ca |balau gham samvibhajyemam vyūhya tiṣṭhema lakṣmaṇa ||
लोकक्षयकरम् भीमम् भयम् पश्याम्युपस्थितम् ।प्रबर्हणम् प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम्॥
lokakṣayakaram bhīmam bhayam paśyāmyupasthitam |prabarhaṇam pravīrāṇāmṛkṣavānararakṣasām ||
वाताश्च कलुषा वान्ति कम्पते च वसुन्धरा ।पर्वताग्राणि वेपन्ते पतन्ति च महीरुःआः॥
vātāśca kaluṣā vānti kampate ca vasundharā |parvatāgrāṇi vepante patanti ca mahīruḥāḥ ||
मेघाः क्रव्यादसम्काशाः परुषाः परुषस्वनाः ।क्रूराः क्रूरम् प्रवर्षन्ति मिश्रम् शोणितबिन्दुभिः॥
meghāḥ kravyādasamkāśāḥ paruṣāḥ paruṣasvanāḥ |krūrāḥ krūram pravarṣanti miśram śoṇitabindubhiḥ ||
रक्तचन्दनसम्काशा सम्ध्या परमदारुणा ।ज्वलतः प्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम्॥
raktacandanasamkāśā samdhyā paramadāruṇā |jvalataḥ prapatatyetadādityādagnimaṇḍalam ||
दीना दीनस्वराः क्रूराः सर्वतो मृगपक्षिणः ।प्रत्यादित्यम् विनर्दन्ति जनयन्तो महद्भयम्॥
dīnā dīnasvarāḥ krūrāḥ sarvato mṛgapakṣiṇaḥ |pratyādityam vinardanti janayanto mahadbhayam ||
रजन्यामप्रकाशस्तु सम्तापयति चन्द्रमाः ।कृष्णरक्ताम्शुपर्यन्तो लोकक्षय इवोदितः॥
rajanyāmaprakāśastu samtāpayati candramāḥ |kṛṣṇaraktāmśuparyanto lokakṣaya ivoditaḥ ||
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषस्तु लोहितः ।आदित्ये विमले वीलम् लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते॥
hrasvo rūkṣo'praśastaśca pariveṣastu lohitaḥ |āditye vimale vīlam lakṣma lakṣmaṇa dṛśyate ||
रजसा महता चापि नक्षत्राणि हतानि च ।युगान्तमिव लोकानाम् पश्य शसन्ति लक्ष्मण॥
rajasā mahatā cāpi nakṣatrāṇi hatāni ca |yugāntamiva lokānām paśya śasanti lakṣmaṇa ||
काकाः श्येनास्तथा नीचा गृध्राः परिपतन्ति च ।शिवाश्चाप्यशुभान्नादान्नदन्ति सुमहाभयान्॥
kākāḥ śyenāstathā nīcā gṛdhrāḥ paripatanti ca |śivāścāpyaśubhānnādānnadanti sumahābhayān ||
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुकैः कपिराक्षसैः ।भविष्यत्यावृता भूमिर्माम्सशोणितकर्दमा॥
śailaiḥ śūlaiśca khaḍgaiśca vimukaiḥ kapirākṣasaiḥ |bhaviṣyatyāvṛtā bhūmirmāmsaśoṇitakardamā ||
क्षिप्रमद्यैव दुर्धर्षाम् पुरीम् रावणपालिताम् ।अभियाम जवेनैव सर्वैर्हरिभिरावृताः॥
kṣipramadyaiva durdharṣām purīm rāvaṇapālitām |abhiyāma javenaiva sarvairharibhirāvṛtāḥ ||
इत्येवमुक्त्वा धन्वी स रामः सम्ग्रामधर्षणः ।प्रतस्थे पुरतो रामो लङ्कामभिमुखो विभुः॥
ityevamuktvā dhanvī sa rāmaḥ samgrāmadharṣaṇaḥ |pratasthe purato rāmo laṅkāmabhimukho vibhuḥ ||
सविभीषणसुग्रीवाः सर्वे ते वानरर्षभाः ।प्रतस्थिरे विनर्दन्तो धृतानाम् द्विषताम् वधे॥
savibhīṣaṇasugrīvāḥ sarve te vānararṣabhāḥ |pratasthire vinardanto dhṛtānām dviṣatām vadhe ||
राघवस्य प्रियार्थम् तु सुतराम् वीर्यशालिनाम् ।हरीणाम् कर्मचेष्टाभिस्तुतोष रघुनन्दनः॥
rāghavasya priyārtham tu sutarām vīryaśālinām |harīṇām karmaceṣṭābhistutoṣa raghunandanaḥ ||