Loading
वाल्मीकि रामायण · 22 श्लोक
यह अध्याय पुस्तक में पढ़ेंतत्तु माल्यवतो वाक्यम् हितम् उक्तम् दzअ आननः ।न मर्षयति दुष्ट अत्मा कालस्य वzअम् आगतः॥
tattu mālyavato vākyam hitam uktam daza ānanaḥ |na marṣayati duṣṭa atmā kālasya vazam āgataḥ ||
स बद्ध्वा भ्रु कुटिम् वक्त्रे क्रोधस्य वzअम् आगतः ।अमर्षात् परिवृत्त अक्षो माल्यवन्तम् अथ अब्रवीत्॥
sa baddhvā bhru kuṭim vaktre krodhasya vazam āgataḥ |amarṣāt parivṛtta akṣo mālyavantam atha abravīt ||
हित बुद्ध्या यद् अहितम् वचह् परुषम् उच्यते ।पर पक्षम् प्रविzय एव न एतत् zरोत्र गतम् मम॥
hita buddhyā yad ahitam vacah paruṣam ucyate |para pakṣam pravizya eva na etat zrotra gatam mama ||
मानुषम् कृपणम् रामम् एकम् zआखा मृग आzरयम् ।समर्थम् मन्यसे केन त्यक्तम् पित्रा वन आलयम्॥
mānuṣam kṛpaṇam rāmam ekam zākhā mṛga āzrayam |samartham manyase kena tyaktam pitrā vana ālayam ||
रक्षसाम् ईzवरम् माम् च देवतानाम् भयम् करम् ।हीनम् माम् मन्यसे केन;अहीनम् सर्व विक्रमैः॥
rakṣasām īzvaram mām ca devatānām bhayam karam |hīnam mām manyase kena;ahīnam sarva vikramaiḥ ||
वीर द्वेषेण वा zअन्के पक्ष पातेन वा रिपोः ।त्वया अहम् परुषाण्य् उक्तः पर प्रोत्साहनेन वा॥
vīra dveṣeṇa vā zanke pakṣa pātena vā ripoḥ |tvayā aham paruṣāṇy uktaḥ para protsāhanena vā ||
प्रभवन्तम् पदस्थम् हि परुषम् को अह्बिधास्यति ।पण्डितह् zआस्त्र तत्त्वज्नो विना प्रोत्साहनाद् रिपोः॥
prabhavantam padastham hi paruṣam ko ahbidhāsyati |paṇḍitah zāstra tattvajno vinā protsāhanād ripoḥ ||
आनीय च वनात् सीताम् पद्म हीनाम् इव zरियम् ।किम् अर्थम् प्रतिदास्यामि राघवस्य भयाद् अहम्॥
ānīya ca vanāt sītām padma hīnām iva zriyam |kim artham pratidāsyāmi rāghavasya bhayād aham ||
वृतम् वानर कोटीभिः ससुग्रीवम् सलक्ष्मणम् ।पzय कैzचिद् अहोभिस् त्वम् राघवम् निहतम् मया॥
vṛtam vānara koṭībhiḥ sasugrīvam salakṣmaṇam |pazya kaizcid ahobhis tvam rāghavam nihatam mayā ||
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्य् अपि सम्युगे ।स कस्माद् रावणो युद्धे भयम् आहारयिष्यति॥
dvandve yasya na tiṣṭhanti daivatāny api samyuge |sa kasmād rāvaṇo yuddhe bhayam āhārayiṣyati ||
द्विधा भज्येयम् अप्य् एवम् न नमेयम् तु कस्यचित् ।एष मे सहजो दोषह् स्वभावो दुरतिक्रमः॥
dvidhā bhajyeyam apy evam na nameyam tu kasyacit |eṣa me sahajo doṣah svabhāvo duratikramaḥ ||
यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर् बद्धो यदृच्चया ।रामेण विस्मयः को अत्र येन ते भयम् आगतम्॥
yadi tāvat samudre tu setur baddho yadṛccayā |rāmeṇa vismayaḥ ko atra yena te bhayam āgatam ||
स तु तीर्त्वा अर्णवम् रामः सह वानर सेनया ।प्रतिजानामि ते सत्यम् न जीवन् प्रतियास्यति॥
sa tu tīrtvā arṇavam rāmaḥ saha vānara senayā |pratijānāmi te satyam na jīvan pratiyāsyati ||
एवम् ब्रुवाणम् सम्रब्धम् रुष्टम् विज्नाय रावणम् ।व्रीडितो माल्यवान् वाक्यम् न उत्तरम् प्रत्यपद्यत॥
evam bruvāṇam samrabdham ruṣṭam vijnāya rāvaṇam |vrīḍito mālyavān vākyam na uttaram pratyapadyata ||
जय आzइषा च राजानम् वर्धयित्वा यथा उचितम् ।माल्यवान् अभ्यनुज्नातो जगाम स्वम् निवेzअनम्॥
jaya āziṣā ca rājānam vardhayitvā yathā ucitam |mālyavān abhyanujnāto jagāma svam nivezanam ||
रावणस् तु सह अमात्यो मन्त्रयित्वा विमृzय च ।लन्कायाम् अतुलाम् गुप्तिम् कारयाम् आस राक्षसः॥
rāvaṇas tu saha amātyo mantrayitvā vimṛzya ca |lankāyām atulām guptim kārayām āsa rākṣasaḥ ||
व्यादिदेzअ च पूर्वस्याम् प्रहस्तम् द्वारि राक्षसम् ।दक्षिणस्याम् महा वीर्यौ महा पार्zव महा उदरौ॥
vyādideza ca pūrvasyām prahastam dvāri rākṣasam |dakṣiṇasyām mahā vīryau mahā pārzva mahā udarau ||
पzचिमायाम् अथो द्वारि पुत्रम् इन्द्रजितम् तथा ।व्यादिदेzअ महा मायम् राक्षसैर् बहुभिर् वृतम्॥
pazcimāyām atho dvāri putram indrajitam tathā |vyādideza mahā māyam rākṣasair bahubhir vṛtam ||
उत्तरस्याम् पुर द्वारि व्यादिzय zउक सारणौ ।स्वयम् च अत्र भविष्यामि मन्त्रिणस् तान् उवाच ह॥
uttarasyām pura dvāri vyādizya zuka sāraṇau |svayam ca atra bhaviṣyāmi mantriṇas tān uvāca ha ||
राक्षसम् तु विरूप अक्षम् महा वीर्य पराक्रमम् ।मध्यमे अस्थापयद् गुल्मे बहुभिह् सह राक्षसैः॥
rākṣasam tu virūpa akṣam mahā vīrya parākramam |madhyame asthāpayad gulme bahubhih saha rākṣasaiḥ ||
एवम् विधानम् लन्कायाम् कृत्वा राक्षस पुम्गवः ।मेने कृत अर्थम् आत्मानम् कृत अन्त वzअम् आगतः॥
evam vidhānam lankāyām kṛtvā rākṣasa pumgavaḥ |mene kṛta artham ātmānam kṛta anta vazam āgataḥ ||
विसर्जयाम् आस ततह् स मन्त्रिणो ।विधानम् आज्नाप्य पुरस्य पुष्कलम् ।जय आzइषा मन्त्र गणेन पूजितो ।विवेzअ सो अन्तह् पुरम् ऋद्धिमन् महत्॥
visarjayām āsa tatah sa mantriṇo |vidhānam ājnāpya purasya puṣkalam |jaya āziṣā mantra gaṇena pūjito |viveza so antah puram ṛddhiman mahat ||