Loading
Valmiki Ramayana · 20 verses
Read this chapter as a bookअतिकायं हतं श्रुत्वा लक्ष्मणेन महौजसा।उद्वेगमगमद्राजा वचनं चेदमब्रवीत्॥
atikāyaṃ hataṃ śrutvā lakṣmaṇena mahaujasā |udvegamagamadrājā vacanaṃ cedamabravīt ||
धूभ्राक्षः परमामर्षी धन्वी शस्त्रभृतां वरः।अकम्पनः प्रहस्तश्च कुम्भकर्णस्तथैव च॥
dhūbhrākṣaḥ paramāmarṣī dhanvī śastrabhṛtāṃ varaḥ |akampanaḥ prahastaśca kumbhakarṇastathaiva ca ||
एते महाबला वीरा राक्षसा युद्धकाङ्क्षिणः।जेतारः परसैन्यानां परैर्नित्यापराजिताः॥
ete mahābalā vīrā rākṣasā yuddhakāṅkṣiṇaḥ |jetāraḥ parasainyānāṃ parairnityāparājitāḥ ||
निहतास्ते महावीर्या रामेणाक्लिष्टकर्मणा।राक्षसाः सुमहाकाया नानाशस्त्रविशारदाः।अन्ये च बहवः शूरा महात्मानो निपातिताः॥
nihatāste mahāvīryā rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |rākṣasāḥ sumahākāyā nānāśastraviśāradāḥ |anye ca bahavaḥ śūrā mahātmāno nipātitāḥ ||
प्रख्यातबलवीर्येण पुत्रेणेन्द्रजिता मम।यौ हि तौ भ्रातरौ वीरौ बद्धौ दत्तवरैः शरैः॥
prakhyātabalavīryeṇa putreṇendrajitā mama |yau hi tau bhrātarau vīrau baddhau dattavaraiḥ śaraiḥ ||
यन्न शक्यं सुरैः सर्वैरसुरैर्वा महाबलैः।मोक्तुं तद्बन्धनं घोरं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः॥
yanna śakyaṃ suraiḥ sarvairasurairvā mahābalaiḥ |moktuṃ tadbandhanaṃ ghoraṃ yakṣagandharvakinnaraiḥ ||
तन्न जाने प्रभावैर्वा मायया मोहनेन वा।शरबन्धाद्विमुक्तौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ॥
tanna jāne prabhāvairvā māyayā mohanena vā |śarabandhādvimuktau tau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ||
ये योधा निर्गताः शूरा राक्षसा मम शासनात्।ते सर्वे निहता युद्धे वानरैः सुमहाबलैः॥
ye yodhā nirgatāḥ śūrā rākṣasā mama śāsanāt |te sarve nihatā yuddhe vānaraiḥ sumahābalaiḥ ||
तं न पश्याम्यहं युद्धे यो ऽद्य रामं सलक्ष्मणम्।शासयेत् सबलं वीरं ससुग्रीवविभीषणम्॥
taṃ na paśyāmyahaṃ yuddhe yo 'dya rāmaṃ salakṣmaṇam |śāsayet sabalaṃ vīraṃ sasugrīvavibhīṣaṇam ||
अहो नु बलवान् रामो महदस्त्रबलं च वै।यस्य विक्रममासाद्य राक्षसा निधनं गताः॥
aho nu balavān rāmo mahadastrabalaṃ ca vai |yasya vikramamāsādya rākṣasā nidhanaṃ gatāḥ ||
तं मन्ये राघवं वीरं नारायणमनामयम्।तद्भयाद्धि पुरी लङ्का पिहितद्वारतोरणा॥
taṃ manye rāghavaṃ vīraṃ nārāyaṇamanāmayam |tadbhayāddhi purī laṅkā pihitadvāratoraṇā ||
अप्रमत्तैश्च सर्वत्र गुप्तै रक्ष्या पुरी त्वियम्॥
apramattaiśca sarvatra guptai rakṣyā purī tviyam ||
अशोकवनिकायां च यत्र सीता ऽभिरक्ष्यते।निष्क्रामो वा प्रवेशो वा ज्ञातव्यः सर्वथैव नः॥
aśokavanikāyāṃ ca yatra sītā 'bhirakṣyate |niṣkrāmo vā praveśo vā jñātavyaḥ sarvathaiva naḥ ||
यत्र यत्र भवेद् गुल्मस्तत्रतत्र पुनःपुनः।सर्वतश्चापि तिष्ठध्वं स्वैःस्वैः परिवृता बलैः॥
yatra yatra bhaved gulmastatratatra punaḥpunaḥ |sarvataścāpi tiṣṭhadhvaṃ svaiḥsvaiḥ parivṛtā balaiḥ ||
द्रष्टव्यं च पदं तेषां वानराणां निशाचराः।प्रदोषे वा ऽर्धरात्रे वा प्रत्यूषे वापि सर्वतः॥
draṣṭavyaṃ ca padaṃ teṣāṃ vānarāṇāṃ niśācarāḥ |pradoṣe vā 'rdharātre vā pratyūṣe vāpi sarvataḥ ||
नावज्ञा तत्र कर्तव्या वानरेषु कदाचन।द्विषतां बलमुद्युक्तमापतत् किं स्थितं सदा॥
nāvajñā tatra kartavyā vānareṣu kadācana |dviṣatāṃ balamudyuktamāpatat kiṃ sthitaṃ sadā ||
ततस्ते राक्षसाः सर्वे श्रुत्वा लङ्काधिपस्य तत्।वचनं सर्वमातिष्ठन् यथावत्तु महाबलाः॥
tataste rākṣasāḥ sarve śrutvā laṅkādhipasya tat |vacanaṃ sarvamātiṣṭhan yathāvattu mahābalāḥ ||
स तान् सर्वान् समादिश्य रावणो राक्षसाधिपः।मन्युशल्यं वहन् दीनः प्रविवेश स्वमालयम्॥
sa tān sarvān samādiśya rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |manyuśalyaṃ vahan dīnaḥ praviveśa svamālayam ||
ततः स सन्दीपितकोपवह्निर्निशाचराणामधिपो महाबलः।तदेव पुत्रव्यसनं विचिन्तयन् मुहुर्मुहुश्चैव तदा व्यनिश्वसत्॥
tataḥ sa sandīpitakopavahnirniśācarāṇāmadhipo mahābalaḥ |tadeva putravyasanaṃ vicintayan muhurmuhuścaiva tadā vyaniśvasat ||
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमः सर्गः॥
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadyuddhakāṇḍe dvisaptatitamaḥ sargaḥ ||