Kanda.Sarga 7.107
Valmiki Ramayana · 21 verses
- 7.107.1
विसृज्य लक्ष्मणं रामो दुःखशोकसमन्वितः ।पुरोधसं मन्त्रिणश्च नैगमांश्चेदमब्रवीत्॥
visṛjya lakṣmaṇaṃ rāmo duḥkhaśokasamanvitaḥ |purodhasaṃ mantriṇaśca naigamāṃścedamabravīt ||
- 7.107.2
अद्य राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि भरतं धर्मवत्सलम् ।अयोध्यायाः पतिं वीरं ततो यास्याम्यहं वनम्॥
adya rājye 'bhiṣekṣyāmi bharataṃ dharmavatsalam |ayodhyāyāḥ patiṃ vīraṃ tato yāsyāmyahaṃ vanam ||
- 7.107.3
प्रवेशयत सम्भारान्माभूत्कालस्य पर्ययः ।अद्यैवाहं गमिष्यामि लक्ष्मणेन गतां गतिम्॥
praveśayata sambhārānmābhūtkālasya paryayaḥ |adyaivāhaṃ gamiṣyāmi lakṣmaṇena gatāṃ gatim ||
- 7.107.4
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं सर्वाः प्रकृतयो भृशम् ।मूर्धभिः प्रणता भूमौ गतसत्त्वा इवाभवन्॥
tacchrutvā rāghaveṇoktaṃ sarvāḥ prakṛtayo bhṛśam |mūrdhabhiḥ praṇatā bhūmau gatasattvā ivābhavan ||
- 7.107.5
भरतश्च विसञ्ज्ञो ऽभूच्छ्रुत्वा रामस्य भाषितम् ।राज्यं विगर्हयामास राघवं चेदमब्रवीत्॥
bharataśca visañjño 'bhūcchrutvā rāmasya bhāṣitam |rājyaṃ vigarhayāmāsa rāghavaṃ cedamabravīt ||
- 7.107.6
सत्येनाहं शपे राजन्स्वर्गलोके न चैव हि ।न कामये यथा राज्यं त्वां विना रघुनन्दन॥
satyenāhaṃ śape rājansvargaloke na caiva hi |na kāmaye yathā rājyaṃ tvāṃ vinā raghunandana ||
- 7.107.7
इमौ कुशलवौ राजन्नभिषिञ्च नराधिप ।कोसलेषु कुशं वीरमुत्तरेषु तथा लवम्॥
imau kuśalavau rājannabhiṣiñca narādhipa |kosaleṣu kuśaṃ vīramuttareṣu tathā lavam ||
- 7.107.8
शत्रुघ्नस्य तु गच्छन्तु दूतास्त्वरितविक्रमाः ।इदं गमनमस्माकं स्वर्गायाख्यातु मा चिरम्॥
śatrughnasya tu gacchantu dūtāstvaritavikramāḥ |idaṃ gamanamasmākaṃ svargāyākhyātu mā ciram ||
- 7.107.9
तच्छ्रुत्वा भरतेनोक्तं दृष्ट्वा चापि ह्यधोमुखान् ।पौरान्दुःखेन सन्तप्तान्वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्॥
tacchrutvā bharatenoktaṃ dṛṣṭvā cāpi hyadhomukhān |paurānduḥkhena santaptānvasiṣṭho vākyamabravīt ||
- 7.107.10
वत्स राम इमाः पश्य धरणीं प्रकृतीर्गताः ।ज्ञात्वैषामीप्सितं कार्यं मा चैषां विप्रियं कृथाः॥
vatsa rāma imāḥ paśya dharaṇīṃ prakṛtīrgatāḥ |jñātvaiṣāmīpsitaṃ kāryaṃ mā caiṣāṃ vipriyaṃ kṛthāḥ ||
- 7.107.11
वसिष्ठस्य तु वाक्येन उत्थाप्य प्रकृतीजनम् ।किं करोमीति काकुत्स्थः सर्वा वचनमब्रवीत्॥
vasiṣṭhasya tu vākyena utthāpya prakṛtījanam |kiṃ karomīti kākutsthaḥ sarvā vacanamabravīt ||
- 7.107.12
ततः सर्वाः प्रकृतयो रामं वचनमब्रुवन् ।गच्छन्तमनुगच्छामो यत्र राम गमिष्यसि॥
tataḥ sarvāḥ prakṛtayo rāmaṃ vacanamabruvan |gacchantamanugacchāmo yatra rāma gamiṣyasi ||
- 7.107.13
पौरेषु यदि ते प्रीतिर्यदि स्नेहो ह्यनुत्तमः ।सपुत्रदाराः काकुत्स्थ समागच्छाम सत्पथम्॥
paureṣu yadi te prītiryadi sneho hyanuttamaḥ |saputradārāḥ kākutstha samāgacchāma satpatham ||
- 7.107.14
तपोवनं वा दुर्गं वा नदीमम्भोनिधिं तथा ।वयं ते यदि न त्याज्याः सर्वान्नो नय ईश्वर॥
tapovanaṃ vā durgaṃ vā nadīmambhonidhiṃ tathā |vayaṃ te yadi na tyājyāḥ sarvānno naya īśvara ||
- 7.107.15
एषा नः परमा प्रीतिरेष नः परमो वरः ।हृद्गता नः सदा प्रीतिस्तवानुगमने नृप॥
eṣā naḥ paramā prītireṣa naḥ paramo varaḥ |hṛdgatā naḥ sadā prītistavānugamane nṛpa ||
- 7.107.16
पौराणां दृढभक्तिं च बाढमित्येव सो ऽब्रवीत् ।स्वकृतान्तं चान्ववेक्ष्य तस्मिन्नहनि राघवः॥
paurāṇāṃ dṛḍhabhaktiṃ ca bāḍhamityeva so 'bravīt |svakṛtāntaṃ cānvavekṣya tasminnahani rāghavaḥ ||
- 7.107.17
कोसलेषु कुशं वीरमुत्तरेषु तथा लवम् ।अभिषिच्य महात्मानावुभौ रामः कुशीलवौ॥
kosaleṣu kuśaṃ vīramuttareṣu tathā lavam |abhiṣicya mahātmānāvubhau rāmaḥ kuśīlavau ||
- 7.107.18
अभिषिक्तौ सुतावङ्के प्रतिष्ठाप्य पुरे ततः ।परिष्वज्य महाबाहुर्मूर्ध्न्युपाघ्राय चासकृत्॥
abhiṣiktau sutāvaṅke pratiṣṭhāpya pure tataḥ |pariṣvajya mahābāhurmūrdhnyupāghrāya cāsakṛt ||
- 7.107.19
रथानां तु सहस्राणि नागानामयुतानि च ।दशायुतानि चाश्वानामेकैकस्य धनं ददौ॥
rathānāṃ tu sahasrāṇi nāgānāmayutāni ca |daśāyutāni cāśvānāmekaikasya dhanaṃ dadau ||
- 7.107.20
बहुरत्नौ बहुधनौ हृष्टपुष्टजनावृतौ ।स्वे पुरे प्रेषयामास भ्रातरौ तु कुशीलवौ॥
bahuratnau bahudhanau hṛṣṭapuṣṭajanāvṛtau |sve pure preṣayāmāsa bhrātarau tu kuśīlavau ||
- 7.107.21
अभिषिच्य सुतौ वीरौ प्रतिष्ठाप्य पुरे तदा ।दूतान्सम्प्रेषयामास शत्रुघ्नाय महात्मने॥
abhiṣicya sutau vīrau pratiṣṭhāpya pure tadā |dūtānsampreṣayāmāsa śatrughnāya mahātmane ||