Parva.Adhyaya 1.100

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदासंवेशयन्ती शयने शनकैर्वाक्यमब्रवीत्

tataḥ satyavatī kāle vadhūṃ snātāmṛtau tadāsaṃveśayantī śayane śanakairvākyamabravīt

कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वानुप्रवेक्ष्यतिअप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे आगमिष्यति

kausalye devaraste'sti so'dya tvānupravekṣyatiapramattā pratīkṣainaṃ niśīthe āgamiṣyati

श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शयाना शयने शुभेसाचिन्तयत्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुंगवान्

śvaśrvāstadvacanaṃ śrutvā śayānā śayane śubhesācintayattadā bhīṣmamanyāṃśca kurupuṃgavān

ततोऽम्बिकायां प्रथमं नियुक्तः सत्यवागृषिःदीप्यमानेषु दीपेषु शयनं प्रविवेश ह

tato'mbikāyāṃ prathamaṃ niyuktaḥ satyavāgṛṣiḥdīpyamāneṣu dīpeṣu śayanaṃ praviveśa ha

तस्य कृष्णस्य कपिला जटा दीप्ते च लोचनेबभ्रूणि चैव श्मश्रूणि दृष्ट्वा देवी न्यमीलयत्

tasya kṛṣṇasya kapilā jaṭā dīpte ca locanebabhrūṇi caiva śmaśrūṇi dṛṣṭvā devī nyamīlayat

संबभूव तया रात्रौ मातुः प्रियचिकीर्षयाभयात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम्

saṃbabhūva tayā rātrau mātuḥ priyacikīrṣayābhayātkāśisutā taṃ tu nāśaknodabhivīkṣitum

ततो निष्क्रान्तमासाद्य माता पुत्रमथाब्रवीत्अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति

tato niṣkrāntamāsādya mātā putramathābravītapyasyāṃ guṇavānputra rājaputro bhaviṣyati

निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः परमबुद्धिमान्प्रोवाचातीन्द्रियज्ञानो विधिना संप्रचोदितः

niśamya tadvaco māturvyāsaḥ paramabuddhimānprovācātīndriyajñāno vidhinā saṃpracoditaḥ

नागायुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमःमहाभागो महावीर्यो महाबुद्धिर्भविष्यति

nāgāyutasamaprāṇo vidvānrājarṣisattamaḥmahābhāgo mahāvīryo mahābuddhirbhaviṣyati

तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महाबलाःकिं तु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति

tasya cāpi śataṃ putrā bhaviṣyanti mahābalāḥkiṃ tu mātuḥ sa vaiguṇyādandha eva bhaviṣyati

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाब्रवीत्नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन

tasya tadvacanaṃ śrutvā mātā putramathābravītnāndhaḥ kurūṇāṃ nṛpatiranurūpastapodhana

ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितॄणां वंशवर्धनम्द्वितीयं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि

jñātivaṃśasya goptāraṃ pitṝṇāṃ vaṃśavardhanamdvitīyaṃ kuruvaṃśasya rājānaṃ dātumarhasi

स तथेति प्रतिज्ञाय निश्चक्राम महातपाःसापि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम्

sa tatheti pratijñāya niścakrāma mahātapāḥsāpi kālena kausalyā suṣuve'ndhaṃ tamātmajam

पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततःऋषिमावाहयत्सत्या यथापूर्वमनिन्दिता

punareva tu sā devī paribhāṣya snuṣāṃ tataḥṛṣimāvāhayatsatyā yathāpūrvamaninditā

ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यतअम्बालिकामथाभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च सापि तम्विषण्णा पाण्डुसंकाशा समपद्यत भारत

tatastenaiva vidhinā maharṣistāmapadyataambālikāmathābhyāgādṛṣiṃ dṛṣṭvā ca sāpi tamviṣaṇṇā pāṇḍusaṃkāśā samapadyata bhārata

तां भीतां पाण्डुसंकाशां विषण्णां प्रेक्ष्य पार्थिवव्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमब्रवीत्

tāṃ bhītāṃ pāṇḍusaṃkāśāṃ viṣaṇṇāṃ prekṣya pārthivavyāsaḥ satyavatīputra idaṃ vacanamabravīt

यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामपितस्मादेष सुतस्तुभ्यं पाण्डुरेव भविष्यति

yasmātpāṇḍutvamāpannā virūpaṃ prekṣya māmapitasmādeṣa sutastubhyaṃ pāṇḍureva bhaviṣyati

नाम चास्य तदेवेह भविष्यति शुभाननेइत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः

nāma cāsya tadeveha bhaviṣyati śubhānaneityuktvā sa nirākrāmadbhagavānṛṣisattamaḥ

ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमभाषतशशंस स पुनर्मात्रे तस्य बालस्य पाण्डुताम्

tato niṣkrāntamālokya satyā putramabhāṣataśaśaṃsa sa punarmātre tasya bālasya pāṇḍutām

तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमयाचततथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत

taṃ mātā punarevānyamekaṃ putramayācatatatheti ca maharṣistāṃ mātaraṃ pratyabhāṣata

ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत्पाण्डुं लक्षणसंपन्नं दीप्यमानमिव श्रियातस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः

tataḥ kumāraṃ sā devī prāptakālamajījanatpāṇḍuṃ lakṣaṇasaṃpannaṃ dīpyamānamiva śriyātasya putrā maheṣvāsā jajñire pañca pāṇḍavāḥ

ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत्सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तम्नाकरोद्वचनं देव्या भयात्सुरसुतोपमा

ṛtukāle tato jyeṣṭhāṃ vadhūṃ tasmai nyayojayatsā tu rūpaṃ ca gandhaṃ ca maharṣeḥ pravicintya tamnākarodvacanaṃ devyā bhayātsurasutopamā

ततः स्वैर्भूषणैर्दासीं भूषयित्वाप्सरोपमाम्प्रेषयामास कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता

tataḥ svairbhūṣaṇairdāsīṃ bhūṣayitvāpsaropamāmpreṣayāmāsa kṛṣṇāya tataḥ kāśipateḥ sutā

दासी ऋषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य चसंविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह

dāsī ṛṣimanuprāptaṃ pratyudgamyābhivādya casaṃviveśābhyanujñātā satkṛtyopacacāra ha

कामोपभोगेन तु स तस्यां तुष्टिमगादृषिःतया सहोषितो रात्रिं महर्षिः प्रीयमाणया

kāmopabhogena tu sa tasyāṃ tuṣṭimagādṛṣiḥtayā sahoṣito rātriṃ maharṣiḥ prīyamāṇayā

उत्तिष्ठन्नब्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसिअयं च ते शुभे गर्भः श्रीमानुदरमागतःधर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः

uttiṣṭhannabravīdenāmabhujiṣyā bhaviṣyasiayaṃ ca te śubhe garbhaḥ śrīmānudaramāgataḥdharmātmā bhavitā loke sarvabuddhimatāṃ varaḥ

स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपायनात्मजःधृतराष्ट्रस्य च भ्राता पाण्डोश्चामितबुद्धिमान्

sa jajñe viduro nāma kṛṣṇadvaipāyanātmajaḥdhṛtarāṣṭrasya ca bhrātā pāṇḍoścāmitabuddhimān

धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनःमाण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः

dharmo vidurarūpeṇa śāpāttasya mahātmanaḥmāṇḍavyasyārthatattvajñaḥ kāmakrodhavivarjitaḥ

स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य चतस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीयत

sa dharmasyānṛṇo bhūtvā punarmātrā sametya catasyai garbhaṃ samāvedya tatraivāntaradhīyata

एवं विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपायनादपिजज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः

evaṃ vicitravīryasya kṣetre dvaipāyanādapijajñire devagarbhābhāḥ kuruvaṃśavivardhanāḥ