Parva.Adhyaya 1.136

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तांस्तु दृष्ट्वा सुमनसः परिसंवत्सरोषितान्विश्वस्तानिव संलक्ष्य हर्षं चक्रे पुरोचनः

tāṃstu dṛṣṭvā sumanasaḥ parisaṃvatsaroṣitānviśvastāniva saṃlakṣya harṣaṃ cakre purocanaḥ

पुरोचने तथा हृष्टे कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरःभीमसेनार्जुनौ चैव यमौ चोवाच धर्मवित्

purocane tathā hṛṣṭe kaunteyo'tha yudhiṣṭhiraḥbhīmasenārjunau caiva yamau covāca dharmavit

अस्मानयं सुविश्वस्तान्वेत्ति पापः पुरोचनःवञ्चितोऽयं नृशंसात्मा कालं मन्ये पलायने

asmānayaṃ suviśvastānvetti pāpaḥ purocanaḥvañcito'yaṃ nṛśaṃsātmā kālaṃ manye palāyane

आयुधागारमादीप्य दग्ध्वा चैव पुरोचनम्षट्प्राणिनो निधायेह द्रवामोऽनभिलक्षिताः

āyudhāgāramādīpya dagdhvā caiva purocanamṣaṭprāṇino nidhāyeha dravāmo'nabhilakṣitāḥ

अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम्चक्रे निशि महद्राजन्नाजग्मुस्तत्र योषितः

atha dānāpadeśena kuntī brāhmaṇabhojanamcakre niśi mahadrājannājagmustatra yoṣitaḥ

ता विहृत्य यथाकामं भुक्त्वा पीत्वा च भारतजग्मुर्निशि गृहानेव समनुज्ञाप्य माधवीम्

tā vihṛtya yathākāmaṃ bhuktvā pītvā ca bhāratajagmurniśi gṛhāneva samanujñāpya mādhavīm

निषादी पञ्चपुत्रा तु तस्मिन्भोज्ये यदृच्छयाअन्नार्थिनी समभ्यागात्सपुत्रा कालचोदिता

niṣādī pañcaputrā tu tasminbhojye yadṛcchayāannārthinī samabhyāgātsaputrā kālacoditā

सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वलासह सर्वैः सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशनेसुष्वाप विगतज्ञाना मृतकल्पा नराधिप

sā pītvā madirāṃ mattā saputrā madavihvalāsaha sarvaiḥ sutai rājaṃstasminneva niveśanesuṣvāpa vigatajñānā mṛtakalpā narādhipa

अथ प्रवाते तुमुले निशि सुप्ते जने विभोतदुपादीपयद्भीमः शेते यत्र पुरोचनः

atha pravāte tumule niśi supte jane vibhotadupādīpayadbhīmaḥ śete yatra purocanaḥ

ततः प्रतापः सुमहाञ्शब्दश्चैव विभावसोःप्रादुरासीत्तदा तेन बुबुधे स जनव्रजः

tataḥ pratāpaḥ sumahāñśabdaścaiva vibhāvasoḥprādurāsīttadā tena bubudhe sa janavrajaḥ

पौरा ऊचुःदुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिनागृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च यत्

paurā ūcuḥduryodhanaprayuktena pāpenākṛtabuddhināgṛhamātmavināśāya kāritaṃ dāhitaṃ ca yat

अहो धिग्धृतराष्ट्रस्य बुद्धिर्नातिसमञ्जसीयः शुचीन्पाण्डवान्बालान्दाहयामास मन्त्रिणा

aho dhigdhṛtarāṣṭrasya buddhirnātisamañjasīyaḥ śucīnpāṇḍavānbālāndāhayāmāsa mantriṇā

दिष्ट्या त्विदानीं पापात्मा दग्धोऽयमतिदुर्मतिःअनागसः सुविश्वस्तान्यो ददाह नरोत्तमान्

diṣṭyā tvidānīṃ pāpātmā dagdho'yamatidurmatiḥanāgasaḥ suviśvastānyo dadāha narottamān

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवं ते विलपन्ति स्म वारणावतका जनाःपरिवार्य गृहं तच्च तस्थू रात्रौ समन्ततः

evaṃ te vilapanti sma vāraṇāvatakā janāḥparivārya gṛhaṃ tacca tasthū rātrau samantataḥ

पाण्डवाश्चापि ते राजन्मात्रा सह सुदुःखिताःबिलेन तेन निर्गत्य जग्मुर्गूढमलक्षिताः

pāṇḍavāścāpi te rājanmātrā saha suduḥkhitāḥbilena tena nirgatya jagmurgūḍhamalakṣitāḥ

तेन निद्रोपरोधेन साध्वसेन च पाण्डवाःन शेकुः सहसा गन्तुं सह मात्रा परंतपाः

tena nidroparodhena sādhvasena ca pāṇḍavāḥna śekuḥ sahasā gantuṃ saha mātrā paraṃtapāḥ

भीमसेनस्तु राजेन्द्र भीमवेगपराक्रमःजगाम भ्रातॄनादाय सर्वान्मातरमेव च

bhīmasenastu rājendra bhīmavegaparākramaḥjagāma bhrātṝnādāya sarvānmātarameva ca

स्कन्धमारोप्य जननीं यमावङ्केन वीर्यवान्पार्थौ गृहीत्वा पाणिभ्यां भ्रातरौ सुमहाबलौ

skandhamāropya jananīṃ yamāvaṅkena vīryavānpārthau gṛhītvā pāṇibhyāṃ bhrātarau sumahābalau

तरसा पादपान्भञ्जन्महीं पद्भ्यां विदारयन्स जगामाशु तेजस्वी वातरंहा वृकोदरः

tarasā pādapānbhañjanmahīṃ padbhyāṃ vidārayansa jagāmāśu tejasvī vātaraṃhā vṛkodaraḥ