Parva.Adhyaya 1.137

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अथ रात्र्यां व्यतीतायामशेषो नागरो जनःतत्राजगाम त्वरितो दिदृक्षुः पाण्डुनन्दनान्

atha rātryāṃ vyatītāyāmaśeṣo nāgaro janaḥtatrājagāma tvarito didṛkṣuḥ pāṇḍunandanān

निर्वापयन्तो ज्वलनं ते जना ददृशुस्ततःजातुषं तद्गृहं दग्धममात्यं च पुरोचनम्

nirvāpayanto jvalanaṃ te janā dadṛśustataḥjātuṣaṃ tadgṛhaṃ dagdhamamātyaṃ ca purocanam

नूनं दुर्योधनेनेदं विहितं पापकर्मणापाण्डवानां विनाशाय इत्येवं चुक्रुषुर्जनाः

nūnaṃ duryodhanenedaṃ vihitaṃ pāpakarmaṇāpāṇḍavānāṃ vināśāya ityevaṃ cukruṣurjanāḥ

विदिते धृतराष्ट्रस्य धार्तराष्ट्रो न संशयःदग्धवान्पाण्डुदायादान्न ह्येनं प्रतिषिद्धवान्

vidite dhṛtarāṣṭrasya dhārtarāṣṭro na saṃśayaḥdagdhavānpāṇḍudāyādānna hyenaṃ pratiṣiddhavān

नूनं शांतनवो भीष्मो न धर्ममनुवर्ततेद्रोणश्च विदुरश्चैव कृपश्चान्ये च कौरवाः

nūnaṃ śāṃtanavo bhīṣmo na dharmamanuvartatedroṇaśca viduraścaiva kṛpaścānye ca kauravāḥ

ते वयं धृतराष्ट्रस्य प्रेषयामो दुरात्मनःसंवृत्तस्ते परः कामः पाण्डवान्दग्धवानसि

te vayaṃ dhṛtarāṣṭrasya preṣayāmo durātmanaḥsaṃvṛttaste paraḥ kāmaḥ pāṇḍavāndagdhavānasi

ततो व्यपोहमानास्ते पाण्डवार्थे हुताशनम्निषादीं ददृशुर्दग्धां पञ्चपुत्रामनागसम्

tato vyapohamānāste pāṇḍavārthe hutāśanamniṣādīṃ dadṛśurdagdhāṃ pañcaputrāmanāgasam

खनकेन तु तेनैव वेश्म शोधयता बिलम्पांसुभिः प्रत्यपिहितं पुरुषैस्तैरलक्षितम्

khanakena tu tenaiva veśma śodhayatā bilampāṃsubhiḥ pratyapihitaṃ puruṣaistairalakṣitam

ततस्ते प्रेषयामासुर्धृतराष्ट्रस्य नागराःपाण्डवानग्निना दग्धानमात्यं च पुरोचनम्

tataste preṣayāmāsurdhṛtarāṣṭrasya nāgarāḥpāṇḍavānagninā dagdhānamātyaṃ ca purocanam

श्रुत्वा तु धृतराष्ट्रस्तद्राजा सुमहदप्रियम्विनाशं पाण्डुपुत्राणां विललाप सुदुःखितः

śrutvā tu dhṛtarāṣṭrastadrājā sumahadapriyamvināśaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ vilalāpa suduḥkhitaḥ

अद्य पाण्डुर्मृतो राजा भ्राता मम सुदुर्लभःतेषु वीरेषु दग्धेषु मात्रा सह विशेषतः

adya pāṇḍurmṛto rājā bhrātā mama sudurlabhaḥteṣu vīreṣu dagdheṣu mātrā saha viśeṣataḥ

गच्छन्तु पुरुषाः शीघ्रं नगरं वारणावतम्सत्कारयन्तु तान्वीरान्कुन्तिराजसुतां च ताम्

gacchantu puruṣāḥ śīghraṃ nagaraṃ vāraṇāvatamsatkārayantu tānvīrānkuntirājasutāṃ ca tām

कारयन्तु च कुल्यानि शुभ्राणि च महान्ति चये च तत्र मृतास्तेषां सुहृदोऽर्चन्तु तानपि

kārayantu ca kulyāni śubhrāṇi ca mahānti caye ca tatra mṛtāsteṣāṃ suhṛdo'rcantu tānapi

एवंगते मया शक्यं यद्यत्कारयितुं हितम्पाण्डवानां च कुन्त्याश्च तत्सर्वं क्रियतां धनैः

evaṃgate mayā śakyaṃ yadyatkārayituṃ hitampāṇḍavānāṃ ca kuntyāśca tatsarvaṃ kriyatāṃ dhanaiḥ

एवमुक्त्वा ततश्चक्रे ज्ञातिभिः परिवारितःउदकं पाण्डुपुत्राणां धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः

evamuktvā tataścakre jñātibhiḥ parivāritaḥudakaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ

चुक्रुशुः कौरवाः सर्वे भृशं शोकपरायणाःविदुरस्त्वल्पशश्चक्रे शोकं वेद परं हि सः

cukruśuḥ kauravāḥ sarve bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥvidurastvalpaśaścakre śokaṃ veda paraṃ hi saḥ

पाण्डवाश्चापि निर्गत्य नगराद्वारणावतात्जवेन प्रययू राजन्दक्षिणां दिशमाश्रिताः

pāṇḍavāścāpi nirgatya nagarādvāraṇāvatātjavena prayayū rājandakṣiṇāṃ diśamāśritāḥ

विज्ञाय निशि पन्थानं नक्षत्रैर्दक्षिणामुखाःयतमाना वनं राजन्गहनं प्रतिपेदिरे

vijñāya niśi panthānaṃ nakṣatrairdakṣiṇāmukhāḥyatamānā vanaṃ rājangahanaṃ pratipedire

ततः श्रान्ताः पिपासार्ता निद्रान्धाः पाण्डुनन्दनाःपुनरूचुर्महावीर्यं भीमसेनमिदं वचः

tataḥ śrāntāḥ pipāsārtā nidrāndhāḥ pāṇḍunandanāḥpunarūcurmahāvīryaṃ bhīmasenamidaṃ vacaḥ

इतः कष्टतरं किं नु यद्वयं गहने वनेदिशश्च न प्रजानीमो गन्तुं चैव न शक्नुमः

itaḥ kaṣṭataraṃ kiṃ nu yadvayaṃ gahane vanediśaśca na prajānīmo gantuṃ caiva na śaknumaḥ

तं च पापं न जानीमो यदि दग्धः पुरोचनःकथं नु विप्रमुच्येम भयादस्मादलक्षिताः

taṃ ca pāpaṃ na jānīmo yadi dagdhaḥ purocanaḥkathaṃ nu vipramucyema bhayādasmādalakṣitāḥ

पुनरस्मानुपादाय तथैव व्रज भारतत्वं हि नो बलवानेको यथा सततगस्तथा

punarasmānupādāya tathaiva vraja bhāratatvaṃ hi no balavāneko yathā satatagastathā

इत्युक्तो धर्मराजेन भीमसेनो महाबलःआदाय कुन्तीं भ्रातॄंश्च जगामाशु महाबलः

ityukto dharmarājena bhīmaseno mahābalaḥādāya kuntīṃ bhrātṝṃśca jagāmāśu mahābalaḥ