Parva.Adhyaya 1.162

गन्धर्व उवाच · gandharva uvāca

एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं जगामोर्ध्वमनिन्दितास तु राजा पुनर्भूमौ तत्रैव निपपात ह

evamuktvā tatastūrṇaṃ jagāmordhvamaninditāsa tu rājā punarbhūmau tatraiva nipapāta ha

अमात्यः सानुयात्रस्तु तं ददर्श महावनेक्षितौ निपतितं काले शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्

amātyaḥ sānuyātrastu taṃ dadarśa mahāvanekṣitau nipatitaṃ kāle śakradhvajamivocchritam

तं हि दृष्ट्वा महेष्वासं निरश्वं पतितं क्षितौबभूव सोऽस्य सचिवः संप्रदीप्त इवाग्निना

taṃ hi dṛṣṭvā maheṣvāsaṃ niraśvaṃ patitaṃ kṣitaubabhūva so'sya sacivaḥ saṃpradīpta ivāgninā

त्वरया चोपसंगम्य स्नेहादागतसंभ्रमःतं समुत्थापयामास नृपतिं काममोहितम्

tvarayā copasaṃgamya snehādāgatasaṃbhramaḥtaṃ samutthāpayāmāsa nṛpatiṃ kāmamohitam

भूतलाद्भूमिपालेशं पितेव पतितं सुतम्प्रज्ञया वयसा चैव वृद्धः कीर्त्या दमेन च

bhūtalādbhūmipāleśaṃ piteva patitaṃ sutamprajñayā vayasā caiva vṛddhaḥ kīrtyā damena ca

अमात्यस्तं समुत्थाप्य बभूव विगतज्वरःउवाच चैनं कल्याण्या वाचा मधुरयोत्थितम्मा भैर्मनुजशार्दूल भद्रं चास्तु तवानघ

amātyastaṃ samutthāpya babhūva vigatajvaraḥuvāca cainaṃ kalyāṇyā vācā madhurayotthitammā bhairmanujaśārdūla bhadraṃ cāstu tavānagha

क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास तं नृपम्पतितं पातनं संख्ये शात्रवाणां महीतले

kṣutpipāsāpariśrāntaṃ tarkayāmāsa taṃ nṛpampatitaṃ pātanaṃ saṃkhye śātravāṇāṃ mahītale

वारिणाथ सुशीतेन शिरस्तस्याभ्यषेचयत्अस्पृशन्मुकुटं राज्ञः पुण्डरीकसुगन्धिना

vāriṇātha suśītena śirastasyābhyaṣecayataspṛśanmukuṭaṃ rājñaḥ puṇḍarīkasugandhinā

ततः प्रत्यागतप्राणस्तद्बलं बलवान्नृपःसर्वं विसर्जयामास तमेकं सचिवं विना

tataḥ pratyāgataprāṇastadbalaṃ balavānnṛpaḥsarvaṃ visarjayāmāsa tamekaṃ sacivaṃ vinā

ततस्तस्याज्ञया राज्ञो विप्रतस्थे महद्बलम्स तु राजा गिरिप्रस्थे तस्मिन्पुनरुपाविशत्

tatastasyājñayā rājño vipratasthe mahadbalamsa tu rājā giriprasthe tasminpunarupāviśat

ततस्तस्मिन्गिरिवरे शुचिर्भूत्वा कृताञ्जलिःआरिराधयिषुः सूर्यं तस्थावूर्ध्वभुजः क्षितौ

tatastasmingirivare śucirbhūtvā kṛtāñjaliḥārirādhayiṣuḥ sūryaṃ tasthāvūrdhvabhujaḥ kṣitau

जगाम मनसा चैव वसिष्ठमृषिसत्तमम्पुरोहितममित्रघ्नस्तदा संवरणो नृपः

jagāma manasā caiva vasiṣṭhamṛṣisattamampurohitamamitraghnastadā saṃvaraṇo nṛpaḥ

नक्तंदिनमथैकस्थे स्थिते तस्मिञ्जनाधिपेअथाजगाम विप्रर्षिस्तदा द्वादशमेऽहनि

naktaṃdinamathaikasthe sthite tasmiñjanādhipeathājagāma viprarṣistadā dvādaśame'hani

स विदित्वैव नृपतिं तपत्या हृतमानसम्दिव्येन विधिना ज्ञात्वा भावितात्मा महानृषिः

sa viditvaiva nṛpatiṃ tapatyā hṛtamānasamdivyena vidhinā jñātvā bhāvitātmā mahānṛṣiḥ

तथा तु नियतात्मानं स तं नृपतिसत्तमम्आबभाषे स धर्मात्मा तस्यैवार्थचिकीर्षया

tathā tu niyatātmānaṃ sa taṃ nṛpatisattamamābabhāṣe sa dharmātmā tasyaivārthacikīrṣayā

स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवानृषिःऊर्ध्वमाचक्रमे द्रष्टुं भास्करं भास्करद्युतिः

sa tasya manujendrasya paśyato bhagavānṛṣiḥūrdhvamācakrame draṣṭuṃ bhāskaraṃ bhāskaradyutiḥ

सहस्रांशुं ततो विप्रः कृताञ्जलिरुपस्थितःवसिष्ठोऽहमिति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत्

sahasrāṃśuṃ tato vipraḥ kṛtāñjalirupasthitaḥvasiṣṭho'hamiti prītyā sa cātmānaṃ nyavedayat

तमुवाच महातेजा विवस्वान्मुनिसत्तमम्महर्षे स्वागतं तेऽस्तु कथयस्व यथेच्छसि

tamuvāca mahātejā vivasvānmunisattamammaharṣe svāgataṃ te'stu kathayasva yathecchasi