Mahabharata · 32 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
तत आहूय पाञ्चाल्यो राजपुत्रं युधिष्ठिरम्परिग्रहेण ब्राह्मेण परिगृह्य महाद्युतिः
tata āhūya pāñcālyo rājaputraṃ yudhiṣṭhiramparigraheṇa brāhmeṇa parigṛhya mahādyutiḥ
पर्यपृच्छददीनात्मा कुन्तीपुत्रं सुवर्चसम्कथं जानीम भवतः क्षत्रियान्ब्राह्मणानुत
paryapṛcchadadīnātmā kuntīputraṃ suvarcasamkathaṃ jānīma bhavataḥ kṣatriyānbrāhmaṇānuta
वैश्यान्वा गुणसंपन्नानुत वा शूद्रयोनिजान्मायामास्थाय वा सिद्धांश्चरतः सर्वतोदिशम्
vaiśyānvā guṇasaṃpannānuta vā śūdrayonijānmāyāmāsthāya vā siddhāṃścarataḥ sarvatodiśam
कृष्णाहेतोरनुप्राप्तान्दिवः संदर्शनार्थिनःब्रवीतु नो भवान्सत्यं संदेहो ह्यत्र नो महान्
kṛṣṇāhetoranuprāptāndivaḥ saṃdarśanārthinaḥbravītu no bhavānsatyaṃ saṃdeho hyatra no mahān
अपि नः संशयस्यान्ते मनस्तुष्टिरिहाविशेत्अपि नो भागधेयानि शुभानि स्युः परंतप
api naḥ saṃśayasyānte manastuṣṭirihāviśetapi no bhāgadheyāni śubhāni syuḥ paraṃtapa
कामया ब्रूहि सत्यं त्वं सत्यं राजसु शोभतेइष्टापूर्तेन च तथा वक्तव्यमनृतं न तु
kāmayā brūhi satyaṃ tvaṃ satyaṃ rājasu śobhateiṣṭāpūrtena ca tathā vaktavyamanṛtaṃ na tu
श्रुत्वा ह्यमरसंकाश तव वाक्यमरिंदमध्रुवं विवाहकरणमास्थास्यामि विधानतः
śrutvā hyamarasaṃkāśa tava vākyamariṃdamadhruvaṃ vivāhakaraṇamāsthāsyāmi vidhānataḥ
युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
मा राजन्विमना भूस्त्वं पाञ्चाल्य प्रीतिरस्तु तेईप्सितस्ते ध्रुवः कामः संवृत्तोऽयमसंशयम्
mā rājanvimanā bhūstvaṃ pāñcālya prītirastu teīpsitaste dhruvaḥ kāmaḥ saṃvṛtto'yamasaṃśayam
वयं हि क्षत्रिया राजन्पाण्डोः पुत्रा महात्मनःज्येष्ठं मां विद्धि कौन्तेयं भीमसेनार्जुनाविमौयाभ्यां तव सुता राजन्निर्जिता राजसंसदि
vayaṃ hi kṣatriyā rājanpāṇḍoḥ putrā mahātmanaḥjyeṣṭhaṃ māṃ viddhi kaunteyaṃ bhīmasenārjunāvimauyābhyāṃ tava sutā rājannirjitā rājasaṃsadi
यमौ तु तत्र राजेन्द्र यत्र कृष्णा प्रतिष्ठिताव्येतु ते मानसं दुःखं क्षत्रियाः स्मो नरर्षभपद्मिनीव सुतेयं ते ह्रदादन्यं ह्रदं गता
yamau tu tatra rājendra yatra kṛṣṇā pratiṣṭhitāvyetu te mānasaṃ duḥkhaṃ kṣatriyāḥ smo nararṣabhapadminīva suteyaṃ te hradādanyaṃ hradaṃ gatā
इति तथ्यं महाराज सर्वमेतद्ब्रवीमि तेभवान्हि गुरुरस्माकं परमं च परायणम्
iti tathyaṃ mahārāja sarvametadbravīmi tebhavānhi gururasmākaṃ paramaṃ ca parāyaṇam
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ततः स द्रुपदो राजा हर्षव्याकुललोचनःप्रतिवक्तुं तदा युक्तं नाशकत्तं युधिष्ठिरम्
tataḥ sa drupado rājā harṣavyākulalocanaḥprativaktuṃ tadā yuktaṃ nāśakattaṃ yudhiṣṭhiram
यत्नेन तु स तं हर्षं संनिगृह्य परंतपःअनुरूपं ततो राजा प्रत्युवाच युधिष्ठिरम्
yatnena tu sa taṃ harṣaṃ saṃnigṛhya paraṃtapaḥanurūpaṃ tato rājā pratyuvāca yudhiṣṭhiram
पप्रच्छ चैनं धर्मात्मा यथा ते प्रद्रुताः पुरास तस्मै सर्वमाचख्यावानुपूर्व्येण पाण्डवः
papraccha cainaṃ dharmātmā yathā te pradrutāḥ purāsa tasmai sarvamācakhyāvānupūrvyeṇa pāṇḍavaḥ
तच्छ्रुत्वा द्रुपदो राजा कुन्तीपुत्रस्य भाषितम्विगर्हयामास तदा धृतराष्ट्रं जनेश्वरम्
tacchrutvā drupado rājā kuntīputrasya bhāṣitamvigarhayāmāsa tadā dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram
आश्वासयामास च तं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्प्रतिजज्ञे च राज्याय द्रुपदो वदतां वरः
āśvāsayāmāsa ca taṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhirampratijajñe ca rājyāya drupado vadatāṃ varaḥ
ततः कुन्ती च कृष्णा च भीमसेनार्जुनावपियमौ च राज्ञा संदिष्टौ विविशुर्भवनं महत्
tataḥ kuntī ca kṛṣṇā ca bhīmasenārjunāvapiyamau ca rājñā saṃdiṣṭau viviśurbhavanaṃ mahat
तत्र ते न्यवसन्राजन्यज्ञसेनेन पूजिताःप्रत्याश्वस्तांस्ततो राजा सह पुत्रैरुवाच तान्
tatra te nyavasanrājanyajñasenena pūjitāḥpratyāśvastāṃstato rājā saha putrairuvāca tān
गृह्णातु विधिवत्पाणिमद्यैव कुरुनन्दनःपुण्येऽहनि महाबाहुरर्जुनः कुरुतां क्षणम्
gṛhṇātu vidhivatpāṇimadyaiva kurunandanaḥpuṇye'hani mahābāhurarjunaḥ kurutāṃ kṣaṇam
ततस्तमब्रवीद्राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरःममापि दारसंबन्धः कार्यस्तावद्विशां पते
tatastamabravīdrājā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥmamāpi dārasaṃbandhaḥ kāryastāvadviśāṃ pate
द्रुपद उवाच · drupada uvāca
भवान्वा विधिवत्पाणिं गृह्णातु दुहितुर्ममयस्य वा मन्यसे वीर तस्य कृष्णामुपादिश
bhavānvā vidhivatpāṇiṃ gṛhṇātu duhiturmamayasya vā manyase vīra tasya kṛṣṇāmupādiśa
युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
सर्वेषां द्रौपदी राजन्महिषी नो भविष्यतिएवं हि व्याहृतं पूर्वं मम मात्रा विशां पते
sarveṣāṃ draupadī rājanmahiṣī no bhaviṣyatievaṃ hi vyāhṛtaṃ pūrvaṃ mama mātrā viśāṃ pate
अहं चाप्यनिविष्टो वै भीमसेनश्च पाण्डवःपार्थेन विजिता चैषा रत्नभूता च ते सुता
ahaṃ cāpyaniviṣṭo vai bhīmasenaśca pāṇḍavaḥpārthena vijitā caiṣā ratnabhūtā ca te sutā
एष नः समयो राजन्रत्नस्य सहभोजनम्न च तं हातुमिच्छामः समयं राजसत्तम
eṣa naḥ samayo rājanratnasya sahabhojanamna ca taṃ hātumicchāmaḥ samayaṃ rājasattama
सर्वेषां धर्मतः कृष्णा महिषी नो भविष्यतिआनुपूर्व्येण सर्वेषां गृह्णातु ज्वलने करम्
sarveṣāṃ dharmataḥ kṛṣṇā mahiṣī no bhaviṣyatiānupūrvyeṇa sarveṣāṃ gṛhṇātu jvalane karam
द्रुपद उवाच · drupada uvāca
एकस्य बह्व्यो विहिता महिष्यः कुरुनन्दननैकस्या बहवः पुंसो विधीयन्ते कदाचन
ekasya bahvyo vihitā mahiṣyaḥ kurunandananaikasyā bahavaḥ puṃso vidhīyante kadācana
लोकवेदविरुद्धं त्वं नाधर्मं धार्मिकः शुचिःकर्तुमर्हसि कौन्तेय कस्मात्ते बुद्धिरीदृशी
lokavedaviruddhaṃ tvaṃ nādharmaṃ dhārmikaḥ śuciḥkartumarhasi kaunteya kasmātte buddhirīdṛśī
युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
सूक्ष्मो धर्मो महाराज नास्य विद्मो वयं गतिम्पूर्वेषामानुपूर्व्येण यातं वर्त्मानुयामहे
sūkṣmo dharmo mahārāja nāsya vidmo vayaṃ gatimpūrveṣāmānupūrvyeṇa yātaṃ vartmānuyāmahe
न मे वागनृतं प्राह नाधर्मे धीयते मतिःएवं चैव वदत्यम्बा मम चैव मनोगतम्
na me vāganṛtaṃ prāha nādharme dhīyate matiḥevaṃ caiva vadatyambā mama caiva manogatam
एष धर्मो ध्रुवो राजंश्चरैनमविचारयन्मा च तेऽत्र विशङ्का भूत्कथंचिदपि पार्थिव
eṣa dharmo dhruvo rājaṃścarainamavicārayanmā ca te'tra viśaṅkā bhūtkathaṃcidapi pārthiva
द्रुपद उवाच · drupada uvāca
त्वं च कुन्ती च कौन्तेय धृष्टद्युम्नश्च मे सुतःकथयन्त्वितिकर्तव्यं श्वः काले करवामहे
tvaṃ ca kuntī ca kaunteya dhṛṣṭadyumnaśca me sutaḥkathayantvitikartavyaṃ śvaḥ kāle karavāmahe
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ते समेत्य ततः सर्वे कथयन्ति स्म भारतअथ द्वैपायनो राजन्नभ्यागच्छद्यदृच्छया
te sametya tataḥ sarve kathayanti sma bhārataatha dvaipāyano rājannabhyāgacchadyadṛcchayā