Parva.Adhyaya 1.205

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवं ते समयं कृत्वा न्यवसंस्तत्र पाण्डवाःवशे शस्त्रप्रतापेन कुर्वन्तोऽन्यान्महीक्षितः

evaṃ te samayaṃ kṛtvā nyavasaṃstatra pāṇḍavāḥvaśe śastrapratāpena kurvanto'nyānmahīkṣitaḥ

तेषां मनुजसिंहानां पञ्चानाममितौजसाम्बभूव कृष्णा सर्वेषां पार्थानां वशवर्तिनी

teṣāṃ manujasiṃhānāṃ pañcānāmamitaujasāmbabhūva kṛṣṇā sarveṣāṃ pārthānāṃ vaśavartinī

ते तया तैश्च सा वीरैः पतिभिः सह पञ्चभिःबभूव परमप्रीता नागैरिव सरस्वती

te tayā taiśca sā vīraiḥ patibhiḥ saha pañcabhiḥbabhūva paramaprītā nāgairiva sarasvatī

वर्तमानेषु धर्मेण पाण्डवेषु महात्मसुव्यवर्धन्कुरवः सर्वे हीनदोषाः सुखान्विताः

vartamāneṣu dharmeṇa pāṇḍaveṣu mahātmasuvyavardhankuravaḥ sarve hīnadoṣāḥ sukhānvitāḥ

अथ दीर्घेण कालेन ब्राह्मणस्य विशां पतेकस्यचित्तस्कराः केचिज्जह्रुर्गा नृपसत्तम

atha dīrgheṇa kālena brāhmaṇasya viśāṃ patekasyacittaskarāḥ kecijjahrurgā nṛpasattama

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणः क्रोधमूर्च्छितःआगम्य खाण्डवप्रस्थमुदक्रोशत पाण्डवान्

hriyamāṇe dhane tasminbrāhmaṇaḥ krodhamūrcchitaḥāgamya khāṇḍavaprasthamudakrośata pāṇḍavān

ह्रियते गोधनं क्षुद्रैर्नृशंसैरकृतात्मभिःप्रसह्य वोऽस्माद्विषयादभिधावत पाण्डवाः

hriyate godhanaṃ kṣudrairnṛśaṃsairakṛtātmabhiḥprasahya vo'smādviṣayādabhidhāvata pāṇḍavāḥ

ब्राह्मणस्य प्रमत्तस्य हविर्ध्वाङ्क्षैर्विलुप्यतेशार्दूलस्य गुहां शून्यां नीचः क्रोष्टाभिमर्शति

brāhmaṇasya pramattasya havirdhvāṅkṣairvilupyateśārdūlasya guhāṃ śūnyāṃ nīcaḥ kroṣṭābhimarśati

ब्राह्मणस्वे हृते चोरैर्धर्मार्थे च विलोपितेरोरूयमाणे च मयि क्रियतामस्त्रधारणम्

brāhmaṇasve hṛte corairdharmārthe ca vilopiterorūyamāṇe ca mayi kriyatāmastradhāraṇam

रोरूयमाणस्याभ्याशे तस्य विप्रस्य पाण्डवःतानि वाक्यानि शुश्राव कुन्तीपुत्रो धनंजयः

rorūyamāṇasyābhyāśe tasya viprasya pāṇḍavaḥtāni vākyāni śuśrāva kuntīputro dhanaṃjayaḥ

श्रुत्वा चैव महाबाहुर्मा भैरित्याह तं द्विजम्आयुधानि च यत्रासन्पाण्डवानां महात्मनाम्कृष्णया सह तत्रासीद्धर्मराजो युधिष्ठिरः

śrutvā caiva mahābāhurmā bhairityāha taṃ dvijamāyudhāni ca yatrāsanpāṇḍavānāṃ mahātmanāmkṛṣṇayā saha tatrāsīddharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

स प्रवेशाय चाशक्तो गमनाय च पाण्डवःतस्य चार्तस्य तैर्वाक्यैश्चोद्यमानः पुनः पुनःआक्रन्दे तत्र कौन्तेयश्चिन्तयामास दुःखितः

sa praveśāya cāśakto gamanāya ca pāṇḍavaḥtasya cārtasya tairvākyaiścodyamānaḥ punaḥ punaḥākrande tatra kaunteyaścintayāmāsa duḥkhitaḥ

ह्रियमाणे धने तस्मिन्ब्राह्मणस्य तपस्विनःअश्रुप्रमार्जनं तस्य कर्तव्यमिति निश्चितः

hriyamāṇe dhane tasminbrāhmaṇasya tapasvinaḥaśrupramārjanaṃ tasya kartavyamiti niścitaḥ

उपप्रेक्षणजोऽधर्मः सुमहान्स्यान्महीपतेःयद्यस्य रुदतो द्वारि न करोम्यद्य रक्षणम्

upaprekṣaṇajo'dharmaḥ sumahānsyānmahīpateḥyadyasya rudato dvāri na karomyadya rakṣaṇam

अनास्तिक्यं च सर्वेषामस्माकमपि रक्षणेप्रतितिष्ठेत लोकेऽस्मिन्नधर्मश्चैव नो भवेत्

anāstikyaṃ ca sarveṣāmasmākamapi rakṣaṇepratitiṣṭheta loke'sminnadharmaścaiva no bhavet

अनापृच्छ्य च राजानं गते मयि न संशयःअजातशत्रोर्नृपतेर्मम चैवाप्रियं भवेत्

anāpṛcchya ca rājānaṃ gate mayi na saṃśayaḥajātaśatrornṛpatermama caivāpriyaṃ bhavet

अनुप्रवेशे राज्ञस्तु वनवासो भवेन्ममअधर्मो वा महानस्तु वने वा मरणं ममशरीरस्यापि नाशेन धर्म एव विशिष्यते

anupraveśe rājñastu vanavāso bhavenmamaadharmo vā mahānastu vane vā maraṇaṃ mamaśarīrasyāpi nāśena dharma eva viśiṣyate

एवं विनिश्चित्य ततः कुन्तीपुत्रो धनंजयःअनुप्रविश्य राजानमापृच्छ्य च विशां पते

evaṃ viniścitya tataḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥanupraviśya rājānamāpṛcchya ca viśāṃ pate

धनुरादाय संहृष्टो ब्राह्मणं प्रत्यभाषतब्राह्मणागम्यतां शीघ्रं यावत्परधनैषिणः

dhanurādāya saṃhṛṣṭo brāhmaṇaṃ pratyabhāṣatabrāhmaṇāgamyatāṃ śīghraṃ yāvatparadhanaiṣiṇaḥ

न दूरे ते गताः क्षुद्रास्तावद्गच्छामहे सहयावदावर्तयाम्यद्य चोरहस्ताद्धनं तव

na dūre te gatāḥ kṣudrāstāvadgacchāmahe sahayāvadāvartayāmyadya corahastāddhanaṃ tava

सोऽनुसृत्य महाबाहुर्धन्वी वर्मी रथी ध्वजीशरैर्विध्वंसितांश्चोरानवजित्य च तद्धनम्

so'nusṛtya mahābāhurdhanvī varmī rathī dhvajīśarairvidhvaṃsitāṃścorānavajitya ca taddhanam

ब्राह्मणस्य उपाहृत्य यशः पीत्वा च पाण्डवःआजगाम पुरं वीरः सव्यसाची परंतपः

brāhmaṇasya upāhṛtya yaśaḥ pītvā ca pāṇḍavaḥājagāma puraṃ vīraḥ savyasācī paraṃtapaḥ

सोऽभिवाद्य गुरून्सर्वांस्तैश्चापि प्रतिनन्दितःधर्मराजमुवाचेदं व्रतमादिश्यतां मम

so'bhivādya gurūnsarvāṃstaiścāpi pratinanditaḥdharmarājamuvācedaṃ vratamādiśyatāṃ mama

समयः समतिक्रान्तो भवत्संदर्शनान्मयावनवासं गमिष्यामि समयो ह्येष नः कृतः

samayaḥ samatikrānto bhavatsaṃdarśanānmayāvanavāsaṃ gamiṣyāmi samayo hyeṣa naḥ kṛtaḥ

इत्युक्तो धर्मराजस्तु सहसा वाक्यमप्रियम्कथमित्यब्रवीद्वाचा शोकार्तः सज्जमानयायुधिष्ठिरो गुडाकेशं भ्राता भ्रातरमच्युतम्

ityukto dharmarājastu sahasā vākyamapriyamkathamityabravīdvācā śokārtaḥ sajjamānayāyudhiṣṭhiro guḍākeśaṃ bhrātā bhrātaramacyutam

प्रमाणमस्मि यदि ते मत्तः शृणु वचोऽनघअनुप्रवेशे यद्वीर कृतवांस्त्वं ममाप्रियम्सर्वं तदनुजानामि व्यलीकं न च मे हृदि

pramāṇamasmi yadi te mattaḥ śṛṇu vaco'naghaanupraveśe yadvīra kṛtavāṃstvaṃ mamāpriyamsarvaṃ tadanujānāmi vyalīkaṃ na ca me hṛdi

गुरोरनुप्रवेशो हि नोपघातो यवीयसःयवीयसोऽनुप्रवेशो ज्येष्ठस्य विधिलोपकः

guroranupraveśo hi nopaghāto yavīyasaḥyavīyaso'nupraveśo jyeṣṭhasya vidhilopakaḥ

निवर्तस्व महाबाहो कुरुष्व वचनं ममन हि ते धर्मलोपोऽस्ति न च मे धर्षणा कृता

nivartasva mahābāho kuruṣva vacanaṃ mamana hi te dharmalopo'sti na ca me dharṣaṇā kṛtā

अर्जुन उवाच · arjuna uvāca

न व्याजेन चरेद्धर्ममिति मे भवतः श्रुतम्न सत्याद्विचलिष्यामि सत्येनायुधमालभे

na vyājena careddharmamiti me bhavataḥ śrutamna satyādvicaliṣyāmi satyenāyudhamālabhe

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

सोऽभ्यनुज्ञाप्य राजानं ब्रह्मचर्याय दीक्षितःवने द्वादश वर्षाणि वासायोपजगाम ह

so'bhyanujñāpya rājānaṃ brahmacaryāya dīkṣitaḥvane dvādaśa varṣāṇi vāsāyopajagāma ha