Parva.Adhyaya 1.40

सूत उवाच · sūta uvāca

तं तथा मन्त्रिणो दृष्ट्वा भोगेन परिवेष्टितम्विवर्णवदनाः सर्वे रुरुदुर्भृशदुःखिताः

taṃ tathā mantriṇo dṛṣṭvā bhogena pariveṣṭitamvivarṇavadanāḥ sarve rurudurbhṛśaduḥkhitāḥ

तं तु नादं ततः श्रुत्वा मन्त्रिणस्ते प्रदुद्रुवुःअपश्यंश्चैव ते यान्तमाकाशे नागमद्भुतम्

taṃ tu nādaṃ tataḥ śrutvā mantriṇaste pradudruvuḥapaśyaṃścaiva te yāntamākāśe nāgamadbhutam

सीमन्तमिव कुर्वाणं नभसः पद्मवर्चसम्तक्षकं पन्नगश्रेष्ठं भृशं शोकपरायणाः

sīmantamiva kurvāṇaṃ nabhasaḥ padmavarcasamtakṣakaṃ pannagaśreṣṭhaṃ bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ

ततस्तु ते तद्गृहमग्निना वृतं; प्रदीप्यमानं विषजेन भोगिनःभयात्परित्यज्य दिशः प्रपेदिरे; पपात तच्चाशनिताडितं यथा

tatastu te tadgṛhamagninā vṛtaṃ; pradīpyamānaṃ viṣajena bhoginaḥbhayātparityajya diśaḥ prapedire; papāta taccāśanitāḍitaṃ yathā

ततो नृपे तक्षकतेजसा हते; प्रयुज्य सर्वाः परलोकसत्क्रियाःशुचिर्द्विजो राजपुरोहितस्तदा; तथैव ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः

tato nṛpe takṣakatejasā hate; prayujya sarvāḥ paralokasatkriyāḥśucirdvijo rājapurohitastadā; tathaiva te tasya nṛpasya mantriṇaḥ

नृपं शिशुं तस्य सुतं प्रचक्रिरे; समेत्य सर्वे पुरवासिनो जनाःनृपं यमाहुस्तममित्रघातिनं; कुरुप्रवीरं जनमेजयं जनाः

nṛpaṃ śiśuṃ tasya sutaṃ pracakrire; sametya sarve puravāsino janāḥnṛpaṃ yamāhustamamitraghātinaṃ; kurupravīraṃ janamejayaṃ janāḥ

स बाल एवार्यमतिर्नृपोत्तमः; सहैव तैर्मन्त्रिपुरोहितैस्तदाशशास राज्यं कुरुपुंगवाग्रजो; यथास्य वीरः प्रपितामहस्तथा

sa bāla evāryamatirnṛpottamaḥ; sahaiva tairmantripurohitaistadāśaśāsa rājyaṃ kurupuṃgavāgrajo; yathāsya vīraḥ prapitāmahastathā

ततस्तु राजानममित्रतापनं; समीक्ष्य ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणःसुवर्णवर्माणमुपेत्य काशिपं; वपुष्टमार्थं वरयां प्रचक्रमुः

tatastu rājānamamitratāpanaṃ; samīkṣya te tasya nṛpasya mantriṇaḥsuvarṇavarmāṇamupetya kāśipaṃ; vapuṣṭamārthaṃ varayāṃ pracakramuḥ

ततः स राजा प्रददौ वपुष्टमां; कुरुप्रवीराय परीक्ष्य धर्मतःस चापि तां प्राप्य मुदा युतोऽभव;न्न चान्यनारीषु मनो दधे क्वचित्

tataḥ sa rājā pradadau vapuṣṭamāṃ; kurupravīrāya parīkṣya dharmataḥsa cāpi tāṃ prāpya mudā yuto'bhava;nna cānyanārīṣu mano dadhe kvacit

सरःसु फुल्लेषु वनेषु चैव ह; प्रसन्नचेता विजहार वीर्यवान्तथा स राजन्यवरो विजह्रिवा;न्यथोर्वशीं प्राप्य पुरा पुरूरवाः

saraḥsu phulleṣu vaneṣu caiva ha; prasannacetā vijahāra vīryavāntathā sa rājanyavaro vijahrivā;nyathorvaśīṃ prāpya purā purūravāḥ

वपुष्टमा चापि वरं पतिं तदा; प्रतीतरूपं समवाप्य भूमिपम्भावेन रामा रमयां बभूव वै; विहारकालेष्ववरोधसुन्दरी

vapuṣṭamā cāpi varaṃ patiṃ tadā; pratītarūpaṃ samavāpya bhūmipambhāvena rāmā ramayāṃ babhūva vai; vihārakāleṣvavarodhasundarī