Parva.Adhyaya 1.47

सूत उवाच · sūta uvāca

एवमुक्त्वा ततः श्रीमान्मन्त्रिभिश्चानुमोदितःआरुरोह प्रतिज्ञां स सर्पसत्राय पार्थिवःब्रह्मन्भरतशार्दूलो राजा पारिक्षितस्तदा

evamuktvā tataḥ śrīmānmantribhiścānumoditaḥāruroha pratijñāṃ sa sarpasatrāya pārthivaḥbrahmanbharataśārdūlo rājā pārikṣitastadā

पुरोहितमथाहूय ऋत्विजं वसुधाधिपःअब्रवीद्वाक्यसंपन्नः संपदर्थकरं वचः

purohitamathāhūya ṛtvijaṃ vasudhādhipaḥabravīdvākyasaṃpannaḥ saṃpadarthakaraṃ vacaḥ

यो मे हिंसितवांस्तातं तक्षकः स दुरात्मवान्प्रतिकुर्यां यथा तस्य तद्भवन्तो ब्रुवन्तु मे

yo me hiṃsitavāṃstātaṃ takṣakaḥ sa durātmavānpratikuryāṃ yathā tasya tadbhavanto bruvantu me

अपि तत्कर्म विदितं भवतां येन पन्नगम्तक्षकं संप्रदीप्तेऽग्नौ प्राप्स्येऽहं सहबान्धवम्

api tatkarma viditaṃ bhavatāṃ yena pannagamtakṣakaṃ saṃpradīpte'gnau prāpsye'haṃ sahabāndhavam

यथा तेन पिता मह्यं पूर्वं दग्धो विषाग्निनातथाहमपि तं पापं दग्धुमिच्छामि पन्नगम्

yathā tena pitā mahyaṃ pūrvaṃ dagdho viṣāgninātathāhamapi taṃ pāpaṃ dagdhumicchāmi pannagam

ऋत्विज ऊचुःअस्ति राजन्महत्सत्रं त्वदर्थं देवनिर्मितम्सर्पसत्रमिति ख्यातं पुराणे कथ्यते नृप

ṛtvija ūcuḥasti rājanmahatsatraṃ tvadarthaṃ devanirmitamsarpasatramiti khyātaṃ purāṇe kathyate nṛpa

आहर्ता तस्य सत्रस्य त्वन्नान्योऽस्ति नराधिपइति पौराणिकाः प्राहुरस्माकं चास्ति स क्रतुः

āhartā tasya satrasya tvannānyo'sti narādhipaiti paurāṇikāḥ prāhurasmākaṃ cāsti sa kratuḥ

सूत उवाच · sūta uvāca

एवमुक्तः स राजर्षिर्मेने सर्पं हि तक्षकम्हुताशनमुखं दीप्तं प्रविष्टमिति सत्तम

evamuktaḥ sa rājarṣirmene sarpaṃ hi takṣakamhutāśanamukhaṃ dīptaṃ praviṣṭamiti sattama

ततोऽब्रवीन्मन्त्रविदस्तान्राजा ब्राह्मणांस्तदाआहरिष्यामि तत्सत्रं संभाराः संभ्रियन्तु मे

tato'bravīnmantravidastānrājā brāhmaṇāṃstadāāhariṣyāmi tatsatraṃ saṃbhārāḥ saṃbhriyantu me

ततस्ते ऋत्विजस्तस्य शास्त्रतो द्विजसत्तमदेशं तं मापयामासुर्यज्ञायतनकारणात्यथावज्ज्ञानविदुषः सर्वे बुद्ध्या परं गताः

tataste ṛtvijastasya śāstrato dvijasattamadeśaṃ taṃ māpayāmāsuryajñāyatanakāraṇātyathāvajjñānaviduṣaḥ sarve buddhyā paraṃ gatāḥ

ऋद्ध्या परमया युक्तमिष्टं द्विजगणायुतम्प्रभूतधनधान्याढ्यमृत्विग्भिः सुनिवेशितम्

ṛddhyā paramayā yuktamiṣṭaṃ dvijagaṇāyutamprabhūtadhanadhānyāḍhyamṛtvigbhiḥ suniveśitam

निर्माय चापि विधिवद्यज्ञायतनमीप्सितम्राजानं दीक्षयामासुः सर्पसत्राप्तये तदा

nirmāya cāpi vidhivadyajñāyatanamīpsitamrājānaṃ dīkṣayāmāsuḥ sarpasatrāptaye tadā

इदं चासीत्तत्र पूर्वं सर्पसत्रे भविष्यतिनिमित्तं महदुत्पन्नं यज्ञविघ्नकरं तदा

idaṃ cāsīttatra pūrvaṃ sarpasatre bhaviṣyatinimittaṃ mahadutpannaṃ yajñavighnakaraṃ tadā

यज्ञस्यायतने तस्मिन्क्रियमाणे वचोऽब्रवीत्स्थपतिर्बुद्धिसंपन्नो वास्तुविद्याविशारदः

yajñasyāyatane tasminkriyamāṇe vaco'bravītsthapatirbuddhisaṃpanno vāstuvidyāviśāradaḥ

इत्यब्रवीत्सूत्रधारः सूतः पौराणिकस्तदायस्मिन्देशे च काले च मापनेयं प्रवर्तिताब्राह्मणं कारणं कृत्वा नायं संस्थास्यते क्रतुः

ityabravītsūtradhāraḥ sūtaḥ paurāṇikastadāyasmindeśe ca kāle ca māpaneyaṃ pravartitābrāhmaṇaṃ kāraṇaṃ kṛtvā nāyaṃ saṃsthāsyate kratuḥ

एतच्छ्रुत्वा तु राजा स प्राग्दीक्षाकालमब्रवीत्क्षत्तारं नेह मे कश्चिदज्ञातः प्रविशेदिति

etacchrutvā tu rājā sa prāgdīkṣākālamabravītkṣattāraṃ neha me kaścidajñātaḥ praviśediti

ततः कर्म प्रववृते सर्पसत्रे विधानतःपर्यक्रामंश्च विधिवत्स्वे स्वे कर्मणि याजकाः

tataḥ karma pravavṛte sarpasatre vidhānataḥparyakrāmaṃśca vidhivatsve sve karmaṇi yājakāḥ

परिधाय कृष्णवासांसि धूमसंरक्तलोचनाःजुहुवुर्मन्त्रवच्चैव समिद्धं जातवेदसम्

paridhāya kṛṣṇavāsāṃsi dhūmasaṃraktalocanāḥjuhuvurmantravaccaiva samiddhaṃ jātavedasam

कम्पयन्तश्च सर्वेषामुरगाणां मनांसि तेसर्पानाजुहुवुस्तत्र सर्वानग्निमुखे तदा

kampayantaśca sarveṣāmuragāṇāṃ manāṃsi tesarpānājuhuvustatra sarvānagnimukhe tadā

ततः सर्पाः समापेतुः प्रदीप्ते हव्यवाहनेविवेष्टमानाः कृपणा आह्वयन्तः परस्परम्

tataḥ sarpāḥ samāpetuḥ pradīpte havyavāhaneviveṣṭamānāḥ kṛpaṇā āhvayantaḥ parasparam

विस्फुरन्तः श्वसन्तश्च वेष्टयन्तस्तथा परेपुच्छैः शिरोभिश्च भृशं चित्रभानुं प्रपेदिरे

visphurantaḥ śvasantaśca veṣṭayantastathā parepucchaiḥ śirobhiśca bhṛśaṃ citrabhānuṃ prapedire

श्वेताः कृष्णाश्च नीलाश्च स्थविराः शिशवस्तथारुवन्तो भैरवान्नादान्पेतुर्दीप्ते विभावसौ

śvetāḥ kṛṣṇāśca nīlāśca sthavirāḥ śiśavastathāruvanto bhairavānnādānpeturdīpte vibhāvasau

एवं शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि चअवशानि विनष्टानि पन्नगानां द्विजोत्तम

evaṃ śatasahasrāṇi prayutānyarbudāni caavaśāni vinaṣṭāni pannagānāṃ dvijottama

इन्दुरा इव तत्रान्ये हस्तिहस्ता इवापरेमत्ता इव च मातङ्गा महाकाया महाबलाः

indurā iva tatrānye hastihastā ivāparemattā iva ca mātaṅgā mahākāyā mahābalāḥ

उच्चावचाश्च बहवो नानावर्णा विषोल्बणाःघोराश्च परिघप्रख्या दन्दशूका महाबलाःप्रपेतुरग्नावुरगा मातृवाग्दण्डपीडिताः

uccāvacāśca bahavo nānāvarṇā viṣolbaṇāḥghorāśca parighaprakhyā dandaśūkā mahābalāḥprapeturagnāvuragā mātṛvāgdaṇḍapīḍitāḥ