Parva.Adhyaya 1.67

दुःषन्त उवाच · duḥṣanta uvāca

सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसेभार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते

suvyaktaṃ rājaputrī tvaṃ yathā kalyāṇi bhāṣasebhāryā me bhava suśroṇi brūhi kiṃ karavāṇi te

सुवर्णमाला वासांसि कुण्डले परिहाटकेनानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने

suvarṇamālā vāsāṃsi kuṇḍale parihāṭakenānāpattanaje śubhre maṇiratne ca śobhane

आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि चसर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने

āharāmi tavādyāhaṃ niṣkādīnyajināni casarvaṃ rājyaṃ tavādyāstu bhāryā me bhava śobhane

गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरिविवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते

gāndharveṇa ca māṃ bhīru vivāhenaihi sundarivivāhānāṃ hi rambhoru gāndharvaḥ śreṣṭha ucyate

शकुन्तलोवाचफलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात्तं मुहूर्तं प्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति

śakuntalovācaphalāhāro gato rājanpitā me ita āśramāttaṃ muhūrtaṃ pratīkṣasva sa māṃ tubhyaṃ pradāsyati

दुःषन्त उवाच · duḥṣanta uvāca

इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दितेत्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम

icchāmi tvāṃ varārohe bhajamānāmaninditetvadarthaṃ māṃ sthitaṃ viddhi tvadgataṃ hi mano mama

आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनःआत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः

ātmano bandhurātmaiva gatirātmaiva cātmanaḥātmanaivātmano dānaṃ kartumarhasi dharmataḥ

अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताःब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथासुरः

aṣṭāveva samāsena vivāhā dharmataḥ smṛtāḥbrāhmo daivastathaivārṣaḥ prājāpatyastathāsuraḥ

गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतःतेषां धर्मान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्

gāndharvo rākṣasaścaiva paiśācaścāṣṭamaḥ smṛtaḥteṣāṃ dharmānyathāpūrvaṃ manuḥ svāyaṃbhuvo'bravīt

प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारयषडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते

praśastāṃścaturaḥ pūrvānbrāhmaṇasyopadhārayaṣaḍānupūrvyā kṣatrasya viddhi dharmyānanindite

राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतःपञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ स्मृताविह

rājñāṃ tu rākṣaso'pyukto viṭśūdreṣvāsuraḥ smṛtaḥpañcānāṃ tu trayo dharmyā dvāvadharmyau smṛtāviha

पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथंचनअनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता

paiśācaścāsuraścaiva na kartavyau kathaṃcanaanena vidhinā kāryo dharmasyaiṣā gatiḥ smṛtā

गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाःपृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः

gāndharvarākṣasau kṣatre dharmyau tau mā viśaṅkithāḥpṛthagvā yadi vā miśrau kartavyau nātra saṃśayaḥ

सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनिगान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि

sā tvaṃ mama sakāmasya sakāmā varavarṇinigāndharveṇa vivāhena bhāryā bhavitumarhasi

शकुन्तलोवाचयदि धर्मपथस्त्वेष यदि चात्मा प्रभुर्ममप्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो

śakuntalovācayadi dharmapathastveṣa yadi cātmā prabhurmamapradāne pauravaśreṣṭha śṛṇu me samayaṃ prabho

सत्यं मे प्रतिजानीहि यत्त्वां वक्ष्याम्यहं रहःमम जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरम्

satyaṃ me pratijānīhi yattvāṃ vakṣyāmyahaṃ rahaḥmama jāyeta yaḥ putraḥ sa bhavettvadanantaram

युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीहि मेयद्येतदेवं दुःषन्त अस्तु मे संगमस्त्वया

yuvarājo mahārāja satyametadbravīhi meyadyetadevaṃ duḥṣanta astu me saṃgamastvayā

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन्अपि च त्वां नयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मितेयथा त्वमर्हा सुश्रोणि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

evamastviti tāṃ rājā pratyuvācāvicārayanapi ca tvāṃ nayiṣyāmi nagaraṃ svaṃ śucismiteyathā tvamarhā suśroṇi satyametadbravīmi te

एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह

evamuktvā sa rājarṣistāmaninditagāminīmjagrāha vidhivatpāṇāvuvāsa ca tayā saha

विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनःप्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम्तया त्वामानयिष्यामि निवासं स्वं शुचिस्मिते

viśvāsya caināṃ sa prāyādabravīcca punaḥ punaḥpreṣayiṣye tavārthāya vāhinīṃ caturaṅgiṇīmtayā tvāmānayiṣyāmi nivāsaṃ svaṃ śucismite

इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजयमनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिवः

iti tasyāḥ pratiśrutya sa nṛpo janamejayamanasā cintayanprāyātkāśyapaṃ prati pārthivaḥ

भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यतिएवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम्

bhagavāṃstapasā yuktaḥ śrutvā kiṃ nu kariṣyatievaṃ saṃcintayanneva praviveśa svakaṃ puram

मुहूर्तयाते तस्मिंस्तु कण्वोऽप्याश्रममागमत्शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम्

muhūrtayāte tasmiṃstu kaṇvo'pyāśramamāgamatśakuntalā ca pitaraṃ hriyā nopajagāma tam

विज्ञायाथ च तां कण्वो दिव्यज्ञानो महातपाःउवाच भगवान्प्रीतः पश्यन्दिव्येन चक्षुषा

vijñāyātha ca tāṃ kaṇvo divyajñāno mahātapāḥuvāca bhagavānprītaḥ paśyandivyena cakṣuṣā

त्वयाद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतःपुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः

tvayādya rājānvayayā māmanādṛtya yatkṛtaḥpuṃsā saha samāyogo na sa dharmopaghātakaḥ

क्षत्रियस्य हि गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यतेसकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः

kṣatriyasya hi gāndharvo vivāhaḥ śreṣṭha ucyatesakāmāyāḥ sakāmena nirmantro rahasi smṛtaḥ

धर्मात्मा च महात्मा च दुःषन्तः पुरुषोत्तमःअभ्यगच्छः पतिं यं त्वं भजमानं शकुन्तले

dharmātmā ca mahātmā ca duḥṣantaḥ puruṣottamaḥabhyagacchaḥ patiṃ yaṃ tvaṃ bhajamānaṃ śakuntale

महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महाबलःय इमां सागरापाङ्गां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम्

mahātmā janitā loke putrastava mahābalaḥya imāṃ sāgarāpāṅgāṃ kṛtsnāṃ bhokṣyati medinīm

परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनःभविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः

paraṃ cābhiprayātasya cakraṃ tasya mahātmanaḥbhaviṣyatyapratihataṃ satataṃ cakravartinaḥ

ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं मुनिमब्रवीत्विनिधाय ततो भारं संनिधाय फलानि च

tataḥ prakṣālya pādau sā viśrāntaṃ munimabravītvinidhāya tato bhāraṃ saṃnidhāya phalāni ca

मया पतिर्वृतो योऽसौ दुःषन्तः पुरुषोत्तमःतस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि

mayā patirvṛto yo'sau duḥṣantaḥ puruṣottamaḥtasmai sasacivāya tvaṃ prasādaṃ kartumarhasi

कण्व उवाच · kaṇva uvāca

प्रसन्न एव तस्याहं त्वत्कृते वरवर्णिनिगृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम्

prasanna eva tasyāhaṃ tvatkṛte varavarṇinigṛhāṇa ca varaṃ mattastatkṛte yadabhīpsitam

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्याच्चास्खलनं तथाशकुन्तला पौरवाणां दुःषन्तहितकाम्यया

tato dharmiṣṭhatāṃ vavre rājyāccāskhalanaṃ tathāśakuntalā pauravāṇāṃ duḥṣantahitakāmyayā