Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookसूत उवाच · sūta uvāca
तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु समन्ततःरुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वा सुदुःखितः
teṣu tatropaviṣṭeṣu brāhmaṇeṣu samantataḥruruścukrośa gahanaṃ vanaṃ gatvā suduḥkhitaḥ
शोकेनाभिहतः सोऽथ विलपन्करुणं बहुअब्रवीद्वचनं शोचन्प्रियां चिन्त्य प्रमद्वराम्
śokenābhihataḥ so'tha vilapankaruṇaṃ bahuabravīdvacanaṃ śocanpriyāṃ cintya pramadvarām
शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनीबान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखमतः परम्
śete sā bhuvi tanvaṅgī mama śokavivardhinībāndhavānāṃ ca sarveṣāṃ kiṃ nu duḥkhamataḥ param
यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदिसम्यगाराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया
yadi dattaṃ tapastaptaṃ guravo vā mayā yadisamyagārādhitāstena saṃjīvatu mama priyā
यथा जन्मप्रभृति वै यतात्माहं धृतव्रतःप्रमद्वरा तथाद्यैव समुत्तिष्ठतु भामिनी
yathā janmaprabhṛti vai yatātmāhaṃ dhṛtavrataḥpramadvarā tathādyaiva samuttiṣṭhatu bhāminī
देवदूत उवाच · devadūta uvāca
अभिधत्से ह यद्वाचा रुरो दुःखेन तन्मृषान तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्नायुरस्ति गतायुषः
abhidhatse ha yadvācā ruro duḥkhena tanmṛṣāna tu martyasya dharmātmannāyurasti gatāyuṣaḥ
गतायुरेषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुतातस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन
gatāyureṣā kṛpaṇā gandharvāpsarasoḥ sutātasmācchoke manastāta mā kṛthāstvaṃ kathaṃcana
उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर्महात्मभिःतं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीमां प्रमद्वराम्
upāyaścātra vihitaḥ pūrvaṃ devairmahātmabhiḥtaṃ yadīcchasi kartuṃ tvaṃ prāpsyasīmāṃ pramadvarām
रुरुरुवाचक उपायः कृतो देवैर्ब्रूहि तत्त्वेन खेचरकरिष्ये तं तथा श्रुत्वा त्रातुमर्हति मां भवान्
rururuvācaka upāyaḥ kṛto devairbrūhi tattvena khecarakariṣye taṃ tathā śrutvā trātumarhati māṃ bhavān
देवदूत उवाच · devadūta uvāca
आयुषोऽर्धं प्रयच्छस्व कन्यायै भृगुनन्दनएवमुत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रमद्वरा
āyuṣo'rdhaṃ prayacchasva kanyāyai bhṛgunandanaevamutthāsyati ruro tava bhāryā pramadvarā
रुरुरुवाचआयुषोऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तमशृङ्गाररूपाभरणा उत्तिष्ठतु मम प्रिया
rururuvācaāyuṣo'rdhaṃ prayacchāmi kanyāyai khecarottamaśṛṅgārarūpābharaṇā uttiṣṭhatu mama priyā
सूत उवाच · sūta uvāca
ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौधर्मराजमुपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम्
tato gandharvarājaśca devadūtaśca sattamaudharmarājamupetyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣatām
धर्मराजायुषोऽर्धेन रुरोर्भार्या प्रमद्वरासमुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैव यदि मन्यसे
dharmarājāyuṣo'rdhena rurorbhāryā pramadvarāsamuttiṣṭhatu kalyāṇī mṛtaiva yadi manyase
धर्मराज उवाच · dharmarāja uvāca
प्रमद्वरा रुरोर्भार्या देवदूत यदीच्छसिउत्तिष्ठत्वायुषोऽर्धेन रुरोरेव समन्विता
pramadvarā rurorbhāryā devadūta yadīcchasiuttiṣṭhatvāyuṣo'rdhena ruroreva samanvitā
सूत उवाच · sūta uvāca
एवमुक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत्प्रमद्वरारुरोस्तस्यायुषोऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी
evamukte tataḥ kanyā sodatiṣṭhatpramadvarārurostasyāyuṣo'rdhena supteva varavarṇinī
एतद्दृष्टं भविष्ये हि रुरोरुत्तमतेजसःआयुषोऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थेऽर्धं ह्रसत्विति
etaddṛṣṭaṃ bhaviṣye hi ruroruttamatejasaḥāyuṣo'tipravṛddhasya bhāryārthe'rdhaṃ hrasatviti
तत इष्टेऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर्मुदाविवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ
tata iṣṭe'hani tayoḥ pitarau cakraturmudāvivāhaṃ tau ca remāte parasparahitaiṣiṇau
स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसप्रभाम्व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः
sa labdhvā durlabhāṃ bhāryāṃ padmakiñjalkasaprabhāmvrataṃ cakre vināśāya jihmagānāṃ dhṛtavrataḥ
स दृष्ट्वा जिह्मगान्सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितःअभिहन्ति यथासन्नं गृह्य प्रहरणं सदा
sa dṛṣṭvā jihmagānsarvāṃstīvrakopasamanvitaḥabhihanti yathāsannaṃ gṛhya praharaṇaṃ sadā
स कदाचिद्वनं विप्रो रुरुरभ्यागमन्महत्शयानं तत्र चापश्यड्डुण्डुभं वयसान्वितम्
sa kadācidvanaṃ vipro rururabhyāgamanmahatśayānaṃ tatra cāpaśyaḍḍuṇḍubhaṃ vayasānvitam
तत उद्यम्य दण्डं स कालदण्डोपमं तदाअभ्यघ्नद्रुषितो विप्रस्तमुवाचाथ डुण्डुभः
tata udyamya daṇḍaṃ sa kāladaṇḍopamaṃ tadāabhyaghnadruṣito viprastamuvācātha ḍuṇḍubhaḥ
नापराध्यामि ते किंचिदहमद्य तपोधनसंरम्भात्तत्किमर्थं मामभिहंसि रुषान्वितः
nāparādhyāmi te kiṃcidahamadya tapodhanasaṃrambhāttatkimarthaṃ māmabhihaṃsi ruṣānvitaḥ