Mahabharata · 20 verses
Read this chapter as a bookजनमेजय उवाच · janamejaya uvāca
प्राप्य राज्यं महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरःयदन्यदकरोद्विप्र तन्मे वक्तुमिहार्हसि
prāpya rājyaṃ mahātejā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥyadanyadakarodvipra tanme vaktumihārhasi
भगवान्वा हृषीकेशस्त्रैलोक्यस्य परो गुरुःऋषे यदकरोद्वीरस्तच्च व्याख्यातुमर्हसि
bhagavānvā hṛṣīkeśastrailokyasya paro guruḥṛṣe yadakarodvīrastacca vyākhyātumarhasi
वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
शृणु राजेन्द्र तत्त्वेन कीर्त्यमानं मयानघवासुदेवं पुरस्कृत्य यदकुर्वत पाण्डवाः
śṛṇu rājendra tattvena kīrtyamānaṃ mayānaghavāsudevaṃ puraskṛtya yadakurvata pāṇḍavāḥ
प्राप्य राज्यं महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरःचातुर्वर्ण्यं यथायोगं स्वे स्वे धर्मे न्यवेशयत्
prāpya rājyaṃ mahātejā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥcāturvarṇyaṃ yathāyogaṃ sve sve dharme nyaveśayat
ब्राह्मणानां सहस्रं च स्नातकानां महात्मनाम्सहस्रनिष्कमेकैकं वाचयामास पाण्डवः
brāhmaṇānāṃ sahasraṃ ca snātakānāṃ mahātmanāmsahasraniṣkamekaikaṃ vācayāmāsa pāṇḍavaḥ
तथानुजीविनो भृत्यान्संश्रितानतिथीनपिकामैः संतर्पयामास कृपणांस्तर्ककानपि
tathānujīvino bhṛtyānsaṃśritānatithīnapikāmaiḥ saṃtarpayāmāsa kṛpaṇāṃstarkakānapi
पुरोहिताय धौम्याय प्रादादयुतशः स गाःधनं सुवर्णं रजतं वासांसि विविधानि च
purohitāya dhaumyāya prādādayutaśaḥ sa gāḥdhanaṃ suvarṇaṃ rajataṃ vāsāṃsi vividhāni ca
कृपाय च महाराज गुरुवृत्तिमवर्ततविदुराय च धर्मात्मा पूजां चक्रे यतव्रतः
kṛpāya ca mahārāja guruvṛttimavartatavidurāya ca dharmātmā pūjāṃ cakre yatavrataḥ
भक्षान्नपानैर्विविधैर्वासोभिः शयनासनैःसर्वान्संतोषयामास संश्रितान्ददतां वरः
bhakṣānnapānairvividhairvāsobhiḥ śayanāsanaiḥsarvānsaṃtoṣayāmāsa saṃśritāndadatāṃ varaḥ
लब्धप्रशमनं कृत्वा स राजा राजसत्तमयुयुत्सोर्धार्तराष्ट्रस्य पूजां चक्रे महायशाः
labdhapraśamanaṃ kṛtvā sa rājā rājasattamayuyutsordhārtarāṣṭrasya pūjāṃ cakre mahāyaśāḥ
धृतराष्ट्राय तद्राज्यं गान्धार्यै विदुराय चनिवेद्य स्वस्थवद्राजन्नास्ते राजा युधिष्ठिरः
dhṛtarāṣṭrāya tadrājyaṃ gāndhāryai vidurāya canivedya svasthavadrājannāste rājā yudhiṣṭhiraḥ
तथा सर्वं स नगरं प्रसाद्य जनमेजयवासुदेवं महात्मानमभ्यगच्छत्कृताञ्जलिः
tathā sarvaṃ sa nagaraṃ prasādya janamejayavāsudevaṃ mahātmānamabhyagacchatkṛtāñjaliḥ
ततो महति पर्यङ्के मणिकाञ्चनभूषितेददर्श कृष्णमासीनं नीलं मेराविवाम्बुदम्
tato mahati paryaṅke maṇikāñcanabhūṣitedadarśa kṛṣṇamāsīnaṃ nīlaṃ merāvivāmbudam
जाज्वल्यमानं वपुषा दिव्याभरणभूषितम्पीतकौशेयसंवीतं हेम्नीवोपहितं मणिम्
jājvalyamānaṃ vapuṣā divyābharaṇabhūṣitampītakauśeyasaṃvītaṃ hemnīvopahitaṃ maṇim
कौस्तुभेन उरःस्थेन मणिनाभिविराजितम्उद्यतेवोदयं शैलं सूर्येणाप्तकिरीटिनम्नौपम्यं विद्यते यस्य त्रिषु लोकेषु किंचन
kaustubhena uraḥsthena maṇinābhivirājitamudyatevodayaṃ śailaṃ sūryeṇāptakirīṭinamnaupamyaṃ vidyate yasya triṣu lokeṣu kiṃcana
सोऽभिगम्य महात्मानं विष्णुं पुरुषविग्रहम्उवाच मधुराभाषः स्मितपूर्वमिदं तदा
so'bhigamya mahātmānaṃ viṣṇuṃ puruṣavigrahamuvāca madhurābhāṣaḥ smitapūrvamidaṃ tadā
सुखेन ते निशा कच्चिद्व्युष्टा बुद्धिमतां वरकच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत
sukhena te niśā kaccidvyuṣṭā buddhimatāṃ varakaccijjñānāni sarvāṇi prasannāni tavācyuta
तव ह्याश्रित्य तां देवीं बुद्धिं बुद्धिमतां वरवयं राज्यमनुप्राप्ताः पृथिवी च वशे स्थिता
tava hyāśritya tāṃ devīṃ buddhiṃ buddhimatāṃ varavayaṃ rājyamanuprāptāḥ pṛthivī ca vaśe sthitā
भवत्प्रसादाद्भगवंस्त्रिलोकगतिविक्रमजयः प्राप्तो यशश्चाग्र्यं न च धर्माच्च्युता वयम्
bhavatprasādādbhagavaṃstrilokagativikramajayaḥ prāpto yaśaścāgryaṃ na ca dharmāccyutā vayam
तं तथा भाषमाणं तु धर्मराजं युधिष्ठिरम्नोवाच भगवान्किंचिद्ध्यानमेवान्वपद्यत
taṃ tathā bhāṣamāṇaṃ tu dharmarājaṃ yudhiṣṭhiramnovāca bhagavānkiṃciddhyānamevānvapadyata