Mahabharata · 13 verses
Read this chapter as a bookवामदेव उवाच · vāmadeva uvāca
अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद्वसुधाधिपःजघन्यमाहुर्विजयं यो युद्धेन नराधिप
ayuddhenaiva vijayaṃ vardhayedvasudhādhipaḥjaghanyamāhurvijayaṃ yo yuddhena narādhipa
न चाप्यलब्धं लिप्सेत मूले नातिदृढे सतिन हि दुर्बलमूलस्य राज्ञो लाभो विधीयते
na cāpyalabdhaṃ lipseta mūle nātidṛḍhe satina hi durbalamūlasya rājño lābho vidhīyate
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नः प्रियराजकःसंतुष्टपुष्टसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः
yasya sphīto janapadaḥ saṃpannaḥ priyarājakaḥsaṃtuṣṭapuṣṭasacivo dṛḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ
यस्य योधाः सुसंतुष्टाः सान्त्विताः सूपधास्थिताःअल्पेनापि स दण्डेन महीं जयति भूमिपः
yasya yodhāḥ susaṃtuṣṭāḥ sāntvitāḥ sūpadhāsthitāḥalpenāpi sa daṇḍena mahīṃ jayati bhūmipaḥ
पौरजानपदा यस्य स्वनुरक्ताः सुपूजिताःसधना धान्यवन्तश्च दृढमूलः स पार्थिवः
paurajānapadā yasya svanuraktāḥ supūjitāḥsadhanā dhānyavantaśca dṛḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ
प्रभावकालावधिकौ यदा मन्येत चात्मनःतदा लिप्सेत मेधावी परभूमिं धनान्युत
prabhāvakālāvadhikau yadā manyeta cātmanaḥtadā lipseta medhāvī parabhūmiṃ dhanānyuta
भोगेष्वदयमानस्य भूतेषु च दयावतःवर्धते त्वरमाणस्य विषयो रक्षितात्मनः
bhogeṣvadayamānasya bhūteṣu ca dayāvataḥvardhate tvaramāṇasya viṣayo rakṣitātmanaḥ
तक्षत्यात्मानमेवैष वनं परशुना यथायः सम्यग्वर्तमानेषु स्वेषु मिथ्या प्रवर्तते
takṣatyātmānamevaiṣa vanaṃ paraśunā yathāyaḥ samyagvartamāneṣu sveṣu mithyā pravartate
न वै द्विषन्तः क्षीयन्ते राज्ञो नित्यमपि घ्नतःक्रोधं नियन्तुं यो वेद तस्य द्वेष्टा न विद्यते
na vai dviṣantaḥ kṣīyante rājño nityamapi ghnataḥkrodhaṃ niyantuṃ yo veda tasya dveṣṭā na vidyate
यदार्यजनविद्विष्टं कर्म तन्नाचरेद्बुधःयत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत्
yadāryajanavidviṣṭaṃ karma tannācaredbudhaḥyatkalyāṇamabhidhyāyettatrātmānaṃ niyojayet
नैनमन्येऽवजानन्ति नात्मना परितप्यतेकृत्यशेषेण यो राजा सुखान्यनुबुभूषति
nainamanye'vajānanti nātmanā paritapyatekṛtyaśeṣeṇa yo rājā sukhānyanububhūṣati
इदंवृत्तं मनुष्येषु वर्तते यो महीपतिःउभौ लोकौ विनिर्जित्य विजये संप्रतिष्ठते
idaṃvṛttaṃ manuṣyeṣu vartate yo mahīpatiḥubhau lokau vinirjitya vijaye saṃpratiṣṭhate
भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
इत्युक्तो वामदेवेन सर्वं तत्कृतवान्नृपःतथा कुर्वंस्त्वमप्येतौ लोकौ जेता न संशयः
ityukto vāmadevena sarvaṃ tatkṛtavānnṛpaḥtathā kurvaṃstvamapyetau lokau jetā na saṃśayaḥ