Parva.Adhyaya 13.114

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

अहिंसा वैदिकं कर्म ध्यानमिन्द्रियसंयमःतपोऽथ गुरुशुश्रूषा किं श्रेयः पुरुषं प्रति

ahiṃsā vaidikaṃ karma dhyānamindriyasaṃyamaḥtapo'tha guruśuśrūṣā kiṃ śreyaḥ puruṣaṃ prati

बृहस्पतिरुवाचसर्वाण्येतानि धर्मस्य पृथग्द्वाराणि सर्वशःशृणु संकीर्त्यमानानि षडेव भरतर्षभ

bṛhaspatiruvācasarvāṇyetāni dharmasya pṛthagdvārāṇi sarvaśaḥśṛṇu saṃkīrtyamānāni ṣaḍeva bharatarṣabha

हन्त निःश्रेयसं जन्तोरहं वक्ष्याम्यनुत्तमम्अहिंसापाश्रयं धर्मं यः साधयति वै नरः

hanta niḥśreyasaṃ jantorahaṃ vakṣyāmyanuttamamahiṃsāpāśrayaṃ dharmaṃ yaḥ sādhayati vai naraḥ

त्रीन्दोषान्सर्वभूतेषु निधाय पुरुषः सदाकामक्रोधौ च संयम्य ततः सिद्धिमवाप्नुते

trīndoṣānsarvabhūteṣu nidhāya puruṣaḥ sadākāmakrodhau ca saṃyamya tataḥ siddhimavāpnute

अहिंसकानि भूतानि दण्डेन विनिहन्ति यःआत्मनः सुखमन्विच्छन्न स प्रेत्य सुखी भवेत्

ahiṃsakāni bhūtāni daṇḍena vinihanti yaḥātmanaḥ sukhamanvicchanna sa pretya sukhī bhavet

आत्मोपमश्च भूतेषु यो वै भवति पूरुषःन्यस्तदण्डो जितक्रोधः स प्रेत्य सुखमेधते

ātmopamaśca bhūteṣu yo vai bhavati pūruṣaḥnyastadaṇḍo jitakrodhaḥ sa pretya sukhamedhate

सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतःदेवापि मार्गे मुह्यन्ति अपदस्य पदैषिणः

sarvabhūtātmabhūtasya sarvabhūtāni paśyataḥdevāpi mārge muhyanti apadasya padaiṣiṇaḥ

न तत्परस्य संदद्यात्प्रतिकूलं यदात्मनःएष संक्षेपतो धर्मः कामादन्यः प्रवर्तते

na tatparasya saṃdadyātpratikūlaṃ yadātmanaḥeṣa saṃkṣepato dharmaḥ kāmādanyaḥ pravartate

प्रत्याख्याने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रियेआत्मौपम्येन पुरुषः समाधिमधिगच्छति

pratyākhyāne ca dāne ca sukhaduḥkhe priyāpriyeātmaupamyena puruṣaḥ samādhimadhigacchati

यथा परः प्रक्रमतेऽपरेषु; तथापरः प्रक्रमते परस्मिन्एषैव तेऽस्तूपमा जीवलोके; यथा धर्मो नैपुणेनोपदिष्टः

yathā paraḥ prakramate'pareṣu; tathāparaḥ prakramate parasmineṣaiva te'stūpamā jīvaloke; yathā dharmo naipuṇenopadiṣṭaḥ

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

इत्युक्त्वा तं सुरगुरुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्दिवमाचक्रमे धीमान्पश्यतामेव नस्तदा

ityuktvā taṃ suragururdharmarājaṃ yudhiṣṭhiramdivamācakrame dhīmānpaśyatāmeva nastadā