Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookयुधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
सत्स्त्रीणां समुदाचारं सर्वधर्मभृतां वरश्रोतुमिच्छाम्यहं त्वत्तस्तं मे ब्रूहि पितामह
satstrīṇāṃ samudācāraṃ sarvadharmabhṛtāṃ varaśrotumicchāmyahaṃ tvattastaṃ me brūhi pitāmaha
भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
सर्वज्ञां सर्वधर्मज्ञां देवलोके मनस्विनीम्कैकेयी सुमना नाम शाण्डिलीं पर्यपृच्छत
sarvajñāṃ sarvadharmajñāṃ devaloke manasvinīmkaikeyī sumanā nāma śāṇḍilīṃ paryapṛcchata
केन वृत्तेन कल्याणि समाचारेण केन वाविधूय सर्वपापानि देवलोकं त्वमागता
kena vṛttena kalyāṇi samācāreṇa kena vāvidhūya sarvapāpāni devalokaṃ tvamāgatā
हुताशनशिखेव त्वं ज्वलमाना स्वतेजसासुता ताराधिपस्येव प्रभया दिवमागता
hutāśanaśikheva tvaṃ jvalamānā svatejasāsutā tārādhipasyeva prabhayā divamāgatā
अरजांसि च वस्त्राणि धारयन्ती गतक्लमाविमानस्था शुभे भासि सहस्रगुणमोजसा
arajāṃsi ca vastrāṇi dhārayantī gataklamāvimānasthā śubhe bhāsi sahasraguṇamojasā
न त्वमल्पेन तपसा दानेन नियमेन वाइमं लोकमनुप्राप्ता तस्मात्तत्त्वं वदस्व मे
na tvamalpena tapasā dānena niyamena vāimaṃ lokamanuprāptā tasmāttattvaṃ vadasva me
इति पृष्टा सुमनया मधुरं चारुहासिनीशाण्डिली निभृतं वाक्यं सुमनामिदमब्रवीत्
iti pṛṣṭā sumanayā madhuraṃ cāruhāsinīśāṇḍilī nibhṛtaṃ vākyaṃ sumanāmidamabravīt
नाहं काषायवसना नापि वल्कलधारिणीन च मुण्डा न जटिला भूत्वा देवत्वमागता
nāhaṃ kāṣāyavasanā nāpi valkaladhāriṇīna ca muṇḍā na jaṭilā bhūtvā devatvamāgatā
अहितानि च वाक्यानि सर्वाणि परुषाणि चअप्रमत्ता च भर्तारं कदाचिन्नाहमब्रुवम्
ahitāni ca vākyāni sarvāṇi paruṣāṇi caapramattā ca bhartāraṃ kadācinnāhamabruvam
देवतानां पितॄणां च ब्राह्मणानां च पूजनेअप्रमत्ता सदायुक्ता श्वश्रूश्वशुरवर्तिनी
devatānāṃ pitṝṇāṃ ca brāhmaṇānāṃ ca pūjaneapramattā sadāyuktā śvaśrūśvaśuravartinī
पैशुन्ये न प्रवर्तामि न ममैतन्मनोगतम्अद्वारे न च तिष्ठामि चिरं न कथयामि च
paiśunye na pravartāmi na mamaitanmanogatamadvāre na ca tiṣṭhāmi ciraṃ na kathayāmi ca
असद्वा हसितं किंचिदहितं वापि कर्मणारहस्यमरहस्यं वा न प्रवर्तामि सर्वथा
asadvā hasitaṃ kiṃcidahitaṃ vāpi karmaṇārahasyamarahasyaṃ vā na pravartāmi sarvathā
कार्यार्थे निर्गतं चापि भर्तारं गृहमागतम्आसनेनोपसंयोज्य पूजयामि समाहिता
kāryārthe nirgataṃ cāpi bhartāraṃ gṛhamāgatamāsanenopasaṃyojya pūjayāmi samāhitā
यद्यच्च नाभिजानाति यद्भोज्यं नाभिनन्दतिभक्ष्यं वाप्यथ वा लेह्यं तत्सर्वं वर्जयाम्यहम्
yadyacca nābhijānāti yadbhojyaṃ nābhinandatibhakṣyaṃ vāpyatha vā lehyaṃ tatsarvaṃ varjayāmyaham
कुटुम्बार्थे समानीतं यत्किंचित्कार्यमेव तुप्रातरुत्थाय तत्सर्वं कारयामि करोमि च
kuṭumbārthe samānītaṃ yatkiṃcitkāryameva tuprātarutthāya tatsarvaṃ kārayāmi karomi ca
प्रवासं यदि मे भर्ता याति कार्येण केनचित्मङ्गलैर्बहुभिर्युक्ता भवामि नियता सदा
pravāsaṃ yadi me bhartā yāti kāryeṇa kenacitmaṅgalairbahubhiryuktā bhavāmi niyatā sadā
अञ्जनं रोचनां चैव स्नानं माल्यानुलेपनम्प्रसाधनं च निष्क्रान्ते नाभिनन्दामि भर्तरि
añjanaṃ rocanāṃ caiva snānaṃ mālyānulepanamprasādhanaṃ ca niṣkrānte nābhinandāmi bhartari
नोत्थापयामि भर्तारं सुखसुप्तमहं सदाआतुरेष्वपि कार्येषु तेन तुष्यति मे मनः
notthāpayāmi bhartāraṃ sukhasuptamahaṃ sadāātureṣvapi kāryeṣu tena tuṣyati me manaḥ
नायासयामि भर्तारं कुटुम्बार्थे च सर्वदागुप्तगुह्या सदा चास्मि सुसंमृष्टनिवेशना
nāyāsayāmi bhartāraṃ kuṭumbārthe ca sarvadāguptaguhyā sadā cāsmi susaṃmṛṣṭaniveśanā
इमं धर्मपथं नारी पालयन्ती समाहिताअरुन्धतीव नारीणां स्वर्गलोके महीयते
imaṃ dharmapathaṃ nārī pālayantī samāhitāarundhatīva nārīṇāṃ svargaloke mahīyate
भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
एतदाख्याय सा देवी सुमनायै तपस्विनीपतिधर्मं महाभागा जगामादर्शनं तदा
etadākhyāya sā devī sumanāyai tapasvinīpatidharmaṃ mahābhāgā jagāmādarśanaṃ tadā
यश्चेदं पाण्डवाख्यानं पठेत्पर्वणि पर्वणिस देवलोकं संप्राप्य नन्दने सुसुखं वसेत्
yaścedaṃ pāṇḍavākhyānaṃ paṭhetparvaṇi parvaṇisa devalokaṃ saṃprāpya nandane susukhaṃ vaset