Parva.Adhyaya 13.135

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशःयुधिष्ठिरः शांतनवं पुनरेवाभ्यभाषत

śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥyudhiṣṭhiraḥ śāṃtanavaṃ punarevābhyabhāṣata

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम्स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्

kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇamstuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतःकिं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्

ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥkiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः

jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamamstuvannāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम्ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च

tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayamdhyāyanstuvannamasyaṃśca yajamānastameva ca

अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम्लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्

anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaramlokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet

ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम्लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम्

brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanamlokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam

एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतःयद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा

eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo'dhikatamo mataḥyadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā

परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपःपरमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम्

paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥparamaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam

पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम्दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता

pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalamdaivataṃ devatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā

यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमेयस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये

yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgameyasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye

तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपतेविष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम्

tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpateviṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham

यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनःऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये

yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye

विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुःभूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः

viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥbhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिःअव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च

pūtātmā paramātmā ca muktānāṃ paramā gatiḥavyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरःनारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः

yogo yogavidāṃ netā pradhānapuruṣeśvaraḥnārasiṃhavapuḥ śrīmānkeśavaḥ puruṣottamaḥ

सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययःसंभवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः

sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥsaṃbhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ

स्वयंभूः शंभुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनःअनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः

svayaṃbhūḥ śaṃbhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥanādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ

अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुःविश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः

aprameyo hṛṣīkeśaḥ padmanābho'maraprabhuḥviśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ

अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनःप्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्

agrāhyaḥ śāśvataḥ kṛṣṇo lohitākṣaḥ pratardanaḥprabhūtastrikakubdhāma pavitraṃ maṅgalaṃ param

ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिःहिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः

īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥhiraṇyagarbho bhūgarbho mādhavo madhusūdanaḥ

ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमःअनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्

īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥanuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān

सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवःअहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः

sureśaḥ śaraṇaṃ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥahaḥ saṃvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ

अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतःवृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः

ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥvṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ

वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समःअमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः

vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā saṃmitaḥ samaḥamoghaḥ puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ

रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाःअमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः

rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥamṛtaḥ śāśvataḥ sthāṇurvarāroho mahātapāḥ

सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनःवेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः

sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno janārdanaḥvedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavitkaviḥ

लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतःचतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः

lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥcaturātmā caturvyūhaścaturdaṃṣṭraścaturbhujaḥ

भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजःअनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः

bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥanagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ

उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितःअतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः

upendro vāmanaḥ prāṃśuramoghaḥ śucirūrjitaḥatīndraḥ saṃgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ

वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुःअतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः

vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā mādhavo madhuḥatīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ

महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिःअनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्

mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥanirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛk

महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिःअनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः

maheṣvāso mahībhartā śrīnivāsaḥ satāṃ gatiḥaniruddhaḥ surānando govindo govidāṃ patiḥ

मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमःहिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः

marīcirdamano haṃsaḥ suparṇo bhujagottamaḥhiraṇyanābhaḥ sutapāḥ padmanābhaḥ prajāpatiḥ

अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः संधाता संधिमान्स्थिरःअजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा

amṛtyuḥ sarvadṛksiṃhaḥ saṃdhātā saṃdhimānsthiraḥajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमःनिमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः

gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥnimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ

अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणःसहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्

agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmānnyāyo netā samīraṇaḥsahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः संप्रमर्दनःअहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः

āvartano nivṛttātmā saṃvṛtaḥ saṃpramardanaḥahaḥ saṃvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ

सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुःसत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः

suprasādaḥ prasannātmā viśvadhṛgviśvabhugvibhuḥsatkartā satkṛtaḥ sādhurjahnurnārāyaṇo naraḥ

असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिःसिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः

asaṃkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥsiddhārthaḥ siddhasaṃkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ

वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरःवर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः

vṛṣāhī vṛṣabho viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥvardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुःनैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः

subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥnaikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ

ओजस्तेजो द्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनःऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः

ojastejo dyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantraścandrāṃśurbhāskaradyutiḥ

अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरःऔषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः

amṛtāṃśūdbhavo bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥauṣadhaṃ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ

भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनिलःकामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः

bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nilaḥkāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ

युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनःअदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्

yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥadṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषःक्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः

iṣṭo viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥkrodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ

अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजःअपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः

acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥapāṃ nidhiradhiṣṭhānamapramattaḥ pratiṣṭhitaḥ

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनःवासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरंदरः

skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥvāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ puraṃdaraḥ

अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरःअनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः

aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥanukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ

पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत्महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः

padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛtmaharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo garuḍadhvajaḥ

अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिःसर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिंजयः

atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥsarvalakṣaṇalakṣaṇyo lakṣmīvānsamitiṃjayaḥ

विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहःमहीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः

vikṣaro rohito mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥmahīdharo mahābhāgo vegavānamitāśanaḥ

उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरःकरणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः

udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ parameśvaraḥkaraṇaṃ kāraṇaṃ kartā vikartā gahano guhaḥ

व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवःपरर्द्धिः परमः स्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः

vyavasāyo vyavasthānaḥ saṃsthānaḥ sthānado dhruvaḥpararddhiḥ paramaḥ spaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ

रामो विरामो विरतो मार्गो नेयो नयोऽनयःवीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः

rāmo virāmo virato mārgo neyo nayo'nayaḥvīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ

वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुःहिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः

vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥhiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ

ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहःउग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः

ṛtuḥ sudarśanaḥ kālaḥ parameṣṭhī parigrahaḥugraḥ saṃvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ

विस्तारः स्थावरः स्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम्अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः

vistāraḥ sthāvaraḥ sthāṇuḥ pramāṇaṃ bījamavyayamartho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ

अनिर्विण्णः स्थविष्ठो भूर्धर्मयूपो महामखःनक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः

anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥnakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ

यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिःसर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्

yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṃ satāṃ gatiḥsarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam

सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत्मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः

suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛtmanoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ

स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः

svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛtvatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ

धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः

dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaramavijñātā sahasrāṃśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ

गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरःआदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः

gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṃho bhūtamaheśvaraḥādidevo mahādevo deveśo devabhṛdguruḥ

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनःशरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः

uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥśarīrabhūtabhṛdbhoktā kapīndro bhūridakṣiṇaḥ

सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमःविनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्वतां पतिः

somapo'mṛtapaḥ somaḥ purujitpurusattamaḥvinayo jayaḥ satyasaṃdho dāśārhaḥ sātvatāṃ patiḥ

जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमःअम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः

jīvo vinayitā sākṣī mukundo'mitavikramaḥambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ

अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनःआनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः

ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥānando nandano nandaḥ satyadharmā trivikramaḥ

महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिःत्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्

maharṣiḥ kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥtripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt

महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदीगुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः

mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadīguhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ

वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतःवरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः

vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ kṛṣṇo dṛḍhaḥ saṃkarṣaṇo'cyutaḥvaruṇo vāruṇo vṛkṣaḥ puṣkarākṣo mahāmanāḥ

भगवान्भगहा नन्दी वनमाली हलायुधःआदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः

bhagavānbhagahā nandī vanamālī halāyudhaḥādityo jyotirādityaḥ sahiṣṇurgatisattamaḥ

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदःदिवःस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः

sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥdivaḥspṛksarvadṛgvyāso vācaspatirayonijaḥ

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्

trisāmā sāmagaḥ sāma nirvāṇaṃ bheṣajaṃ bhiṣaksaṃnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam

शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयःगोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः

śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā kumudaḥ kuvaleśayaḥgohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ

अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवःश्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः

anivartī nivṛttātmā saṃkṣeptā kṣemakṛcchivaḥśrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīpatiḥ śrīmatāṃ varaḥ

श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनःश्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमाँल्लोकत्रयाश्रयः

śrīdaḥ śrīśaḥ śrīnivāsaḥ śrīnidhiḥ śrīvibhāvanaḥśrīdharaḥ śrīkaraḥ śreyaḥ śrīmām̐llokatrayāśrayaḥ

स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरःविजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः

svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥvijitātmā vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṃśayaḥ

उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरःभूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः

udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvataḥ sthiraḥbhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ

अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनःअनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः

arciṣmānarcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥaniruddho'pratirathaḥ pradyumno'mitavikramaḥ

कालनेमिनिहा वीरः शूरः शौरिर्जनेश्वरःत्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः

kālaneminihā vīraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥtrilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ

कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमःअनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः

kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥanirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto dhanaṃjayaḥ

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनःब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः

brahmaṇyo brahmakṛdbrahmā brahma brahmavivardhanaḥbrahmavidbrāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगःमहाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः

mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥmahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियःपूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः

stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṃ stutiḥ stotā raṇapriyaḥpūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदःवसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः

manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥvasuprado vāsudevo vasurvasumanā haviḥ

सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणःशूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः

sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥśūraseno yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ

भूतावासो वासुदेवो सर्वासुनिलयोऽनलःदर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः

bhūtāvāso vāsudevo sarvāsunilayo'nalaḥdarpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ

विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः

viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimānanekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ

एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम्लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः

eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṃ yattatpadamanuttamamlokabandhurlokanātho mādhavo bhaktavatsalaḥ

सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदीवीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः

suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadīvīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśīracalaścalaḥ

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः

amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛksumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ

तेजो वृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरःप्रग्रहो निग्रहोऽव्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः

tejo vṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥpragraho nigraho'vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ

चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिःचतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्

caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥcaturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt

समावर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमःदुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा

samāvarto nivṛttātmā durjayo duratikramaḥdurlabho durgamo durgo durāvāso durārihā

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनःइन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः

śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥindrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ

उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनःअर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी

udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥarko vājasanaḥ śṛṅgī jayantaḥ sarvavijjayī

सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरःमहाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः

suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvavāgīśvareśvaraḥmahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ

कुमुदः कुंदरः कुन्दः पर्जन्यः पवनोऽनिलःअमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः

kumudaḥ kuṃdaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pavano'nilaḥamṛtāṃśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ

सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनःन्यग्रोधोदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः

sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥnyagrodhodumbaro'śvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ

सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनःअमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः

sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥamūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ

अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः

aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahānadhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṃśo vaṃśavardhanaḥ

भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदःआश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः

bhārabhṛtkathito yogī yogīśaḥ sarvakāmadaḥāśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमःअपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः

dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥaparājitaḥ sarvasaho niyantā niyamo yamaḥ

सत्त्ववान्सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणःअभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः

sattvavānsāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥabhiprāyaḥ priyārho'rhaḥ priyakṛtprītivardhanaḥ

विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुःरविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः

vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥravirvirocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ

अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजःअनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतम्

ananto hutabhugbhoktā sukhado naikado'grajaḥanirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutam

सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययःस्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः

sanātsanātanatamaḥ kapilaḥ kapiravyayaḥsvastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuksvastidakṣiṇaḥ

अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनःशब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः

araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramyūrjitaśāsanaḥśabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरःविद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः

akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṃ varaḥvidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ

उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनःवीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः

uttāraṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥvīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ

अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहःचतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः

anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥcaturasro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदःजननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः

anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥjanano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ

आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरःऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः

ādhāranilayo dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणकृत्प्राणजीवनःतत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः

pramāṇaṃ prāṇanilayaḥ prāṇakṛtprāṇajīvanaḥtattvaṃ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ

भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहःयज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः

bhūrbhuvaḥ svastarustāraḥ savitā prapitāmahaḥyajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ

यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनःयज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च

yajñabhṛdyajñakṛdyajñī yajñabhugyajñasādhanaḥyajñāntakṛdyajñaguhyamannamannāda eva ca

आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनःदेवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः

ātmayoniḥ svayaṃjāto vaikhānaḥ sāmagāyanaḥdevakīnandanaḥ sraṣṭā kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ

शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरःरथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः

śaṅkhabhṛnnandakī cakrī śārṅgadhanvā gadādharaḥrathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनःनाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्

itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥnāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत्नाशुभं प्राप्नुयात्किंचित्सोऽमुत्रेह च मानवः

ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayetnāśubhaṃ prāpnuyātkiṃcitso'mutreha ca mānavaḥ

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत्वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्

vedāntago brāhmaṇaḥ syātkṣatriyo vijayī bhavetvaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात्कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाः

dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyātkāmānavāpnuyātkāmī prajārthī cāpnuyātprajāḥ

भक्तिमान्यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसःसहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत्

bhaktimānyaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥsahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet

यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव चअचलां श्रियमाप्नोति श्रेयश्चाप्नोत्यनुत्तमम्

yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ jñātiprādhānyameva caacalāṃ śriyamāpnoti śreyaścāpnotyanuttamam

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दतिभवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः

na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindatibhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्भयान्मुच्येत भीतश्च मुच्येतापन्न आपदः

rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanātbhayānmucyeta bhītaśca mucyetāpanna āpadaḥ

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम्स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः

durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamamstuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणःसर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्

vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥsarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्जन्ममृत्युजराव्याधिभयं वाप्युपजायते

na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacitjanmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ vāpyupajāyate

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितःयुज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः

imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥyujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिःभवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे

na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhā matiḥbhavanti kṛtapuṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame

द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिःवासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः

dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥvāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ

ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम्जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम्

sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasamjagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram

इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिःवासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च

indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥvāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यतेआचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः

sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpyateācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ

ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवःजङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम्

ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥjaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam

योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्याः शिल्पानि कर्म चवेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात्

yogo jñānaṃ tathā sāṃkhyaṃ vidyāḥ śilpāni karma cavedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt

एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशःत्रीँल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः

eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥtrīm̐llokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ

इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम्पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च

imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitampaṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca

विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम्भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्

viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhavāpyayambhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam