Mahabharata · 19 verses
Read this chapter as a bookभीष्म उवाच · bhīṣma uvāca
सर्वान्कामान्प्रयच्छन्ति ये प्रयच्छन्ति काञ्चनम्इत्येवं भगवानत्रिः पितामहसुतोऽब्रवीत्
sarvānkāmānprayacchanti ye prayacchanti kāñcanamityevaṃ bhagavānatriḥ pitāmahasuto'bravīt
पवित्रं शुच्यथायुष्यं पितॄणामक्षयं च तत्सुवर्णं मनुजेन्द्रेण हरिश्चन्द्रेण कीर्तितम्
pavitraṃ śucyathāyuṣyaṃ pitṝṇāmakṣayaṃ ca tatsuvarṇaṃ manujendreṇa hariścandreṇa kīrtitam
पानीयदानं परमं दानानां मनुरब्रवीत्तस्माद्वापीश्च कूपांश्च तडागानि च खानयेत्
pānīyadānaṃ paramaṃ dānānāṃ manurabravīttasmādvāpīśca kūpāṃśca taḍāgāni ca khānayet
अर्धं पापस्य हरति पुरुषस्येह कर्मणःकूपः प्रवृत्तपानीयः सुप्रवृत्तश्च नित्यशः
ardhaṃ pāpasya harati puruṣasyeha karmaṇaḥkūpaḥ pravṛttapānīyaḥ supravṛttaśca nityaśaḥ
सर्वं तारयते वंशं यस्य खाते जलाशयेगावः पिबन्ति विप्राश्च साधवश्च नराः सदा
sarvaṃ tārayate vaṃśaṃ yasya khāte jalāśayegāvaḥ pibanti viprāśca sādhavaśca narāḥ sadā
निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठत्यवारितम्स दुर्गं विषमं कृच्छ्रं न कदाचिदवाप्नुते
nidāghakāle pānīyaṃ yasya tiṣṭhatyavāritamsa durgaṃ viṣamaṃ kṛcchraṃ na kadācidavāpnute
बृहस्पतेर्भगवतः पूष्णश्चैव भगस्य चअश्विनोश्चैव वह्नेश्च प्रीतिर्भवति सर्पिषा
bṛhaspaterbhagavataḥ pūṣṇaścaiva bhagasya caaśvinoścaiva vahneśca prītirbhavati sarpiṣā
परमं भेषजं ह्येतद्यज्ञानामेतदुत्तमम्रसानामुत्तमं चैतत्फलानां चैतदुत्तमम्
paramaṃ bheṣajaṃ hyetadyajñānāmetaduttamamrasānāmuttamaṃ caitatphalānāṃ caitaduttamam
फलकामो यशस्कामः पुष्टिकामश्च नित्यदाघृतं दद्याद्द्विजातिभ्यः पुरुषः शुचिरात्मवान्
phalakāmo yaśaskāmaḥ puṣṭikāmaśca nityadāghṛtaṃ dadyāddvijātibhyaḥ puruṣaḥ śucirātmavān
घृतं मासे आश्वयुजि विप्रेभ्यो यः प्रयच्छतितस्मै प्रयच्छतो रूपं प्रीतौ देवाविहाश्विनौ
ghṛtaṃ māse āśvayuji viprebhyo yaḥ prayacchatitasmai prayacchato rūpaṃ prītau devāvihāśvinau
पायसं सर्पिषा मिश्रं द्विजेभ्यो यः प्रयच्छतिगृहं तस्य न रक्षांसि धर्षयन्ति कदाचन
pāyasaṃ sarpiṣā miśraṃ dvijebhyo yaḥ prayacchatigṛhaṃ tasya na rakṣāṃsi dharṣayanti kadācana
पिपासया न म्रियते सोपच्छन्दश्च दृश्यतेन प्राप्नुयाच्च व्यसनं करकान्यः प्रयच्छति
pipāsayā na mriyate sopacchandaśca dṛśyatena prāpnuyācca vyasanaṃ karakānyaḥ prayacchati
प्रयतो ब्राह्मणाग्रेभ्यः श्रद्धया परया युतःउपस्पर्शनषड्भागं लभते पुरुषः सदा
prayato brāhmaṇāgrebhyaḥ śraddhayā parayā yutaḥupasparśanaṣaḍbhāgaṃ labhate puruṣaḥ sadā
यः साधनार्थं काष्ठानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छतिप्रतापार्थं च राजेन्द्र वृत्तवद्भ्यः सदा नरः
yaḥ sādhanārthaṃ kāṣṭhāni brāhmaṇebhyaḥ prayacchatipratāpārthaṃ ca rājendra vṛttavadbhyaḥ sadā naraḥ
सिध्यन्त्यर्थाः सदा तस्य कार्याणि विविधानि चउपर्युपरि शत्रूणां वपुषा दीप्यते च सः
sidhyantyarthāḥ sadā tasya kāryāṇi vividhāni cauparyupari śatrūṇāṃ vapuṣā dīpyate ca saḥ
भगवांश्चास्य सुप्रीतो वह्निर्भवति नित्यशःन तं त्यजन्ते पशवः संग्रामे च जयत्यपि
bhagavāṃścāsya suprīto vahnirbhavati nityaśaḥna taṃ tyajante paśavaḥ saṃgrāme ca jayatyapi
पुत्राञ्छ्रियं च लभते यश्छत्रं संप्रयच्छतिचक्षुर्व्याधिं न लभते यज्ञभागमथाश्नुते
putrāñchriyaṃ ca labhate yaśchatraṃ saṃprayacchaticakṣurvyādhiṃ na labhate yajñabhāgamathāśnute
निदाघकाले वर्षे वा यश्छत्रं संप्रयच्छतिनास्य कश्चिन्मनोदाहः कदाचिदपि जायतेकृच्छ्रात्स विषमाच्चैव विप्र मोक्षमवाप्नुते
nidāghakāle varṣe vā yaśchatraṃ saṃprayacchatināsya kaścinmanodāhaḥ kadācidapi jāyatekṛcchrātsa viṣamāccaiva vipra mokṣamavāpnute
प्रदानं सर्वदानानां शकटस्य विशिष्यतेएवमाह महाभागः शाण्डिल्यो भगवानृषिः
pradānaṃ sarvadānānāṃ śakaṭasya viśiṣyateevamāha mahābhāgaḥ śāṇḍilyo bhagavānṛṣiḥ