Parva.Adhyaya 13.98

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

एवं तदा प्रयाचन्तं भास्करं मुनिसत्तमःजमदग्निर्महातेजाः किं कार्यं प्रत्यपद्यत

evaṃ tadā prayācantaṃ bhāskaraṃ munisattamaḥjamadagnirmahātejāḥ kiṃ kāryaṃ pratyapadyata

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

तथा प्रयाचमानस्य मुनिरग्निसमप्रभःजमदग्निः शमं नैव जगाम कुरुनन्दन

tathā prayācamānasya muniragnisamaprabhaḥjamadagniḥ śamaṃ naiva jagāma kurunandana

ततः सूर्यो मधुरया वाचा तमिदमब्रवीत्कृताञ्जलिर्विप्ररूपी प्रणम्येदं विशां पते

tataḥ sūryo madhurayā vācā tamidamabravītkṛtāñjalirviprarūpī praṇamyedaṃ viśāṃ pate

चलं निमित्तं विप्रर्षे सदा सूर्यस्य गच्छतःकथं चलं वेत्स्यसि त्वं सदा यान्तं दिवाकरम्

calaṃ nimittaṃ viprarṣe sadā sūryasya gacchataḥkathaṃ calaṃ vetsyasi tvaṃ sadā yāntaṃ divākaram

जमदग्निरुवाचस्थिरं वापि चलं वापि जाने त्वां ज्ञानचक्षुषाअवश्यं विनयाधानं कार्यमद्य मया तव

jamadagniruvācasthiraṃ vāpi calaṃ vāpi jāne tvāṃ jñānacakṣuṣāavaśyaṃ vinayādhānaṃ kāryamadya mayā tava

अपराह्णे निमेषार्धं तिष्ठसि त्वं दिवाकरतत्र वेत्स्यामि सूर्य त्वां न मेऽत्रास्ति विचारणा

aparāhṇe nimeṣārdhaṃ tiṣṭhasi tvaṃ divākaratatra vetsyāmi sūrya tvāṃ na me'trāsti vicāraṇā

सूर्य उवाच · sūrya uvāca

असंशयं मां विप्रर्षे वेत्स्यसे धन्विनां वरअपकारिणं तु मां विद्धि भगवञ्शरणागतम्

asaṃśayaṃ māṃ viprarṣe vetsyase dhanvināṃ varaapakāriṇaṃ tu māṃ viddhi bhagavañśaraṇāgatam

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

ततः प्रहस्य भगवाञ्जमदग्निरुवाच तम्न भीः सूर्य त्वया कार्या प्रणिपातगतो ह्यसि

tataḥ prahasya bhagavāñjamadagniruvāca tamna bhīḥ sūrya tvayā kāryā praṇipātagato hyasi

ब्राह्मणेष्वार्जवं यच्च स्थैर्यं च धरणीतलेसौम्यतां चैव सोमस्य गाम्भीर्यं वरुणस्य च

brāhmaṇeṣvārjavaṃ yacca sthairyaṃ ca dharaṇītalesaumyatāṃ caiva somasya gāmbhīryaṃ varuṇasya ca

दीप्तिमग्नेः प्रभां मेरोः प्रतापं तपनस्य चएतान्यतिक्रमेद्यो वै स हन्याच्छरणागतम्

dīptimagneḥ prabhāṃ meroḥ pratāpaṃ tapanasya caetānyatikramedyo vai sa hanyāccharaṇāgatam

भवेत्स गुरुतल्पी च ब्रह्महा च तथा भवेत्सुरापानं च कुर्यात्स यो हन्याच्छरणागतम्

bhavetsa gurutalpī ca brahmahā ca tathā bhavetsurāpānaṃ ca kuryātsa yo hanyāccharaṇāgatam

एतस्य त्वपनीतस्य समाधिं तात चिन्तययथा सुखगमः पन्था भवेत्त्वद्रश्मितापितः

etasya tvapanītasya samādhiṃ tāta cintayayathā sukhagamaḥ panthā bhavettvadraśmitāpitaḥ

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

एतावदुक्त्वा स तदा तूष्णीमासीद्भृगूद्वहःअथ सूर्यो ददौ तस्मै छत्रोपानहमाशु वै

etāvaduktvā sa tadā tūṣṇīmāsīdbhṛgūdvahaḥatha sūryo dadau tasmai chatropānahamāśu vai

सूर्य उवाच · sūrya uvāca

महर्षे शिरसस्त्राणं छत्रं मद्रश्मिवारणम्प्रतिगृह्णीष्व पद्भ्यां च त्राणार्थं चर्मपादुके

maharṣe śirasastrāṇaṃ chatraṃ madraśmivāraṇampratigṛhṇīṣva padbhyāṃ ca trāṇārthaṃ carmapāduke

अद्यप्रभृति चैवैतल्लोके संप्रचरिष्यतिपुण्यदानेषु सर्वेषु परमक्षय्यमेव च

adyaprabhṛti caivaitalloke saṃpracariṣyatipuṇyadāneṣu sarveṣu paramakṣayyameva ca

भीष्म उवाच · bhīṣma uvāca

उपानच्छत्रमेतद्वै सूर्येणेह प्रवर्तितम्पुण्यमेतदभिख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत

upānacchatrametadvai sūryeṇeha pravartitampuṇyametadabhikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhārata

तस्मात्प्रयच्छ विप्रेभ्यश्छत्रोपानहमुत्तमम्धर्मस्ते सुमहान्भावी न मेऽत्रास्ति विचारणा

tasmātprayaccha viprebhyaśchatropānahamuttamamdharmaste sumahānbhāvī na me'trāsti vicāraṇā

छत्रं हि भरतश्रेष्ठ यः प्रदद्याद्द्विजातयेशुभ्रं शतशलाकं वै स प्रेत्य सुखमेधते

chatraṃ hi bharataśreṣṭha yaḥ pradadyāddvijātayeśubhraṃ śataśalākaṃ vai sa pretya sukhamedhate

स शक्रलोके वसति पूज्यमानो द्विजातिभिःअप्सरोभिश्च सततं देवैश्च भरतर्षभ

sa śakraloke vasati pūjyamāno dvijātibhiḥapsarobhiśca satataṃ devaiśca bharatarṣabha

दह्यमानाय विप्राय यः प्रयच्छत्युपानहौस्नातकाय महाबाहो संशिताय द्विजातये

dahyamānāya viprāya yaḥ prayacchatyupānahausnātakāya mahābāho saṃśitāya dvijātaye

सोऽपि लोकानवाप्नोति दैवतैरभिपूजितान्गोलोके स मुदा युक्तो वसति प्रेत्य भारत

so'pi lokānavāpnoti daivatairabhipūjitāngoloke sa mudā yukto vasati pretya bhārata

एतत्ते भरतश्रेष्ठ मया कार्त्स्न्येन कीर्तितम्छत्रोपानहदानस्य फलं भरतसत्तम

etatte bharataśreṣṭha mayā kārtsnyena kīrtitamchatropānahadānasya phalaṃ bharatasattama