Parva.Adhyaya 14.15

जनमेजय उवाच · janamejaya uvāca

विजिते पाण्डवेयैस्तु प्रशान्ते च द्विजोत्तमराष्ट्रे किं चक्रतुर्वीरौ वासुदेवधनंजयौ

vijite pāṇḍaveyaistu praśānte ca dvijottamarāṣṭre kiṃ cakraturvīrau vāsudevadhanaṃjayau

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

विजिते पाण्डवेयैस्तु प्रशान्ते च विशां पतेराष्ट्रे बभूवतुर्हृष्टौ वासुदेवधनंजयौ

vijite pāṇḍaveyaistu praśānte ca viśāṃ paterāṣṭre babhūvaturhṛṣṭau vāsudevadhanaṃjayau

विजह्राते मुदा युक्तौ दिवि देवेश्वराविवतौ वनेषु विचित्रेषु पर्वतानां च सानुषु

vijahrāte mudā yuktau divi deveśvarāvivatau vaneṣu vicitreṣu parvatānāṃ ca sānuṣu

शैलेषु रमणीयेषु पल्वलेषु नदीषु चचङ्क्रम्यमाणौ संहृष्टावश्विनाविव नन्दने

śaileṣu ramaṇīyeṣu palvaleṣu nadīṣu cacaṅkramyamāṇau saṃhṛṣṭāvaśvināviva nandane

इन्द्रप्रस्थे महात्मानौ रेमाते कृष्णपाण्डवौप्रविश्य तां सभां रम्यां विजह्राते च भारत

indraprasthe mahātmānau remāte kṛṣṇapāṇḍavaupraviśya tāṃ sabhāṃ ramyāṃ vijahrāte ca bhārata

तत्र युद्धकथाश्चित्राः परिक्लेशांश्च पार्थिवकथायोगे कथायोगे कथयामासतुस्तदा

tatra yuddhakathāścitrāḥ parikleśāṃśca pārthivakathāyoge kathāyoge kathayāmāsatustadā

ऋषीणां देवतानां च वंशांस्तावाहतुस्तदाप्रीयमाणौ महात्मानौ पुराणावृषिसत्तमौ

ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca vaṃśāṃstāvāhatustadāprīyamāṇau mahātmānau purāṇāvṛṣisattamau

मधुरास्तु कथाश्चित्राश्चित्रार्थपदनिश्चयाःनिश्चयज्ञः स पार्थाय कथयामास केशवः

madhurāstu kathāścitrāścitrārthapadaniścayāḥniścayajñaḥ sa pārthāya kathayāmāsa keśavaḥ

पुत्रशोकाभिसंतप्तं ज्ञातीनां च सहस्रशःकथाभिः शमयामास पार्थं शौरिर्जनार्दनः

putraśokābhisaṃtaptaṃ jñātīnāṃ ca sahasraśaḥkathābhiḥ śamayāmāsa pārthaṃ śaurirjanārdanaḥ

स तमाश्वास्य विधिवद्विधानज्ञो महातपाःअपहृत्यात्मनो भारं विशश्रामेव सात्वतः

sa tamāśvāsya vidhivadvidhānajño mahātapāḥapahṛtyātmano bhāraṃ viśaśrāmeva sātvataḥ

ततः कथान्ते गोविन्दो गुडाकेशमुवाच हसान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा हेतुयुक्तमिदं वचः

tataḥ kathānte govindo guḍākeśamuvāca hasāntvayañślakṣṇayā vācā hetuyuktamidaṃ vacaḥ

विजितेयं धरा कृत्स्ना सव्यसाचिन्परंतपत्वद्बाहुबलमाश्रित्य राज्ञा धर्मसुतेन ह

vijiteyaṃ dharā kṛtsnā savyasācinparaṃtapatvadbāhubalamāśritya rājñā dharmasutena ha

असपत्नां महीं भुङ्क्ते धर्मराजो युधिष्ठिरःभीमसेनप्रभावेन यमयोश्च नरोत्तम

asapatnāṃ mahīṃ bhuṅkte dharmarājo yudhiṣṭhiraḥbhīmasenaprabhāvena yamayośca narottama

धर्मेण राज्ञा धर्मज्ञ प्राप्तं राज्यमकण्टकम्धर्मेण निहतः संख्ये स च राजा सुयोधनः

dharmeṇa rājñā dharmajña prāptaṃ rājyamakaṇṭakamdharmeṇa nihataḥ saṃkhye sa ca rājā suyodhanaḥ

अधर्मरुचयो लुब्धाः सदा चाप्रियवादिनःधार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सानुबन्धा निपातिताः

adharmarucayo lubdhāḥ sadā cāpriyavādinaḥdhārtarāṣṭrā durātmānaḥ sānubandhā nipātitāḥ

प्रशान्तामखिलां पार्थ पृथिवीं पृथिवीपतिःभुङ्क्ते धर्मसुतो राजा त्वया गुप्तः कुरूद्वह

praśāntāmakhilāṃ pārtha pṛthivīṃ pṛthivīpatiḥbhuṅkte dharmasuto rājā tvayā guptaḥ kurūdvaha

रमे चाहं त्वया सार्धमरण्येष्वपि पाण्डवकिमु यत्र जनोऽयं वै पृथा चामित्रकर्शन

rame cāhaṃ tvayā sārdhamaraṇyeṣvapi pāṇḍavakimu yatra jano'yaṃ vai pṛthā cāmitrakarśana

यत्र धर्मसुतो राजा यत्र भीमो महाबलःयत्र माद्रवतीपुत्रौ रतिस्तत्र परा मम

yatra dharmasuto rājā yatra bhīmo mahābalaḥyatra mādravatīputrau ratistatra parā mama

तथैव स्वर्गकल्पेषु सभोद्देशेषु भारतरमणीयेषु पुण्येषु सहितस्य त्वयानघ

tathaiva svargakalpeṣu sabhoddeśeṣu bhārataramaṇīyeṣu puṇyeṣu sahitasya tvayānagha

कालो महांस्त्वतीतो मे शूरपुत्रमपश्यतःबलदेवं च कौरव्य तथान्यान्वृष्णिपुंगवान्

kālo mahāṃstvatīto me śūraputramapaśyataḥbaladevaṃ ca kauravya tathānyānvṛṣṇipuṃgavān

सोऽहं गन्तुमभीप्सामि पुरीं द्वारवतीं प्रतिरोचतां गमनं मह्यं तवापि पुरुषर्षभ

so'haṃ gantumabhīpsāmi purīṃ dvāravatīṃ pratirocatāṃ gamanaṃ mahyaṃ tavāpi puruṣarṣabha

उक्तो बहुविधं राजा तत्र तत्र युधिष्ठिरःस ह भीष्मेण यद्युक्तमस्माभिः शोककारिते

ukto bahuvidhaṃ rājā tatra tatra yudhiṣṭhiraḥsa ha bhīṣmeṇa yadyuktamasmābhiḥ śokakārite

शिष्टो युधिष्ठिरोऽस्माभिः शास्ता सन्नपि पाण्डवःतेन तच्च वचः सम्यग्गृहीतं सुमहात्मना

śiṣṭo yudhiṣṭhiro'smābhiḥ śāstā sannapi pāṇḍavaḥtena tacca vacaḥ samyaggṛhītaṃ sumahātmanā

धर्मपुत्रे हि धर्मज्ञे कृतज्ञे सत्यवादिनिसत्यं धर्मो मतिश्चाग्र्या स्थितिश्च सततं स्थिरा

dharmaputre hi dharmajñe kṛtajñe satyavādinisatyaṃ dharmo matiścāgryā sthitiśca satataṃ sthirā

तद्गत्वा तं महात्मानं यदि ते रोचतेऽर्जुनअस्मद्गमनसंयुक्तं वचो ब्रूहि जनाधिपम्

tadgatvā taṃ mahātmānaṃ yadi te rocate'rjunaasmadgamanasaṃyuktaṃ vaco brūhi janādhipam

न हि तस्याप्रियं कुर्यां प्राणत्यागेऽप्युपस्थितेकुतो गन्तुं महाबाहो पुरीं द्वारवतीं प्रति

na hi tasyāpriyaṃ kuryāṃ prāṇatyāge'pyupasthitekuto gantuṃ mahābāho purīṃ dvāravatīṃ prati

सर्वं त्विदमहं पार्थ त्वत्प्रीतिहितकाम्ययाब्रवीमि सत्यं कौरव्य न मिथ्यैतत्कथंचन

sarvaṃ tvidamahaṃ pārtha tvatprītihitakāmyayābravīmi satyaṃ kauravya na mithyaitatkathaṃcana

प्रयोजनं च निर्वृत्तमिह वासे ममार्जुनधार्तराष्ट्रो हतो राजा सबलः सपदानुगः

prayojanaṃ ca nirvṛttamiha vāse mamārjunadhārtarāṣṭro hato rājā sabalaḥ sapadānugaḥ

पृथिवी च वशे तात धर्मपुत्रस्य धीमतःस्थिता समुद्रवसना सशैलवनकाननाचिता रत्नैर्बहुविधैः कुरुराजस्य पाण्डव

pṛthivī ca vaśe tāta dharmaputrasya dhīmataḥsthitā samudravasanā saśailavanakānanācitā ratnairbahuvidhaiḥ kururājasya pāṇḍava

धर्मेण राजा धर्मज्ञः पातु सर्वां वसुंधराम्उपास्यमानो बहुभिः सिद्धैश्चापि महात्मभिःस्तूयमानश्च सततं बन्दिभिर्भरतर्षभ

dharmeṇa rājā dharmajñaḥ pātu sarvāṃ vasuṃdharāmupāsyamāno bahubhiḥ siddhaiścāpi mahātmabhiḥstūyamānaśca satataṃ bandibhirbharatarṣabha

तन्मया सह गत्वाद्य राजानं कुरुवर्धनम्आपृच्छ कुरुशार्दूल गमनं द्वारकां प्रति

tanmayā saha gatvādya rājānaṃ kuruvardhanamāpṛccha kuruśārdūla gamanaṃ dvārakāṃ prati

इदं शरीरं वसु यच्च मे गृहे; निवेदितं पार्थ सदा युधिष्ठिरेप्रियश्च मान्यश्च हि मे युधिष्ठिरः; सदा कुरूणामधिपो महामतिः

idaṃ śarīraṃ vasu yacca me gṛhe; niveditaṃ pārtha sadā yudhiṣṭhirepriyaśca mānyaśca hi me yudhiṣṭhiraḥ; sadā kurūṇāmadhipo mahāmatiḥ

प्रयोजनं चापि निवासकारणे; न विद्यते मे त्वदृते महाभुजस्थिता हि पृथ्वी तव पार्थ शासने; गुरोः सुवृत्तस्य युधिष्ठिरस्य ह

prayojanaṃ cāpi nivāsakāraṇe; na vidyate me tvadṛte mahābhujasthitā hi pṛthvī tava pārtha śāsane; guroḥ suvṛttasya yudhiṣṭhirasya ha

इतीदमुक्तं स तदा महात्मना; जनार्दनेनामितविक्रमोऽर्जुनःतथेति कृच्छ्रादिव वाचमीरय;ज्जनार्दनं संप्रतिपूज्य पार्थिव

itīdamuktaṃ sa tadā mahātmanā; janārdanenāmitavikramo'rjunaḥtatheti kṛcchrādiva vācamīraya;jjanārdanaṃ saṃpratipūjya pārthiva