Parva.Adhyaya 14.30

पितर ऊचुःअत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्श्रुत्वा च तत्तथा कार्यं भवता द्विजसत्तम

pitara ūcuḥatrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanamśrutvā ca tattathā kāryaṃ bhavatā dvijasattama

अलर्को नाम राजर्षिरभवत्सुमहातपाःधर्मज्ञः सत्यसंधश्च महात्मा सुमहाव्रतः

alarko nāma rājarṣirabhavatsumahātapāḥdharmajñaḥ satyasaṃdhaśca mahātmā sumahāvrataḥ

स सागरान्तां धनुषा विनिर्जित्य महीमिमाम्कृत्वा सुदुष्करं कर्म मनः सूक्ष्मे समादधे

sa sāgarāntāṃ dhanuṣā vinirjitya mahīmimāmkṛtvā suduṣkaraṃ karma manaḥ sūkṣme samādadhe

स्थितस्य वृक्षमूलेऽथ तस्य चिन्ता बभूव हउत्सृज्य सुमहद्राज्यं सूक्ष्मं प्रति महामते

sthitasya vṛkṣamūle'tha tasya cintā babhūva hautsṛjya sumahadrājyaṃ sūkṣmaṃ prati mahāmate

अलर्क उवाच · alarka uvāca

मनसो मे बलं जातं मनो जित्वा ध्रुवो जयःअन्यत्र बाणानस्यामि शत्रुभिः परिवारितः

manaso me balaṃ jātaṃ mano jitvā dhruvo jayaḥanyatra bāṇānasyāmi śatrubhiḥ parivāritaḥ

यदिदं चापलान्मूर्तेः सर्वमेतच्चिकीर्षतिमनः प्रति सुतीक्ष्णाग्रानहं मोक्ष्यामि सायकान्

yadidaṃ cāpalānmūrteḥ sarvametaccikīrṣatimanaḥ prati sutīkṣṇāgrānahaṃ mokṣyāmi sāyakān

मन उवाच · mana uvāca

नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

neme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

आघ्राय सुबहून्गन्धांस्तानेव प्रतिगृध्यतितस्माद्घ्राणं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्

āghrāya subahūngandhāṃstāneva pratigṛdhyatitasmādghrāṇaṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān

घ्राण उवाच · ghrāṇa uvāca

नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

neme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

इयं स्वादून्रसान्भुक्त्वा तानेव प्रतिगृध्यतितस्माज्जिह्वां प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्

iyaṃ svādūnrasānbhuktvā tāneva pratigṛdhyatitasmājjihvāṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān

जिह्वोवाचनेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

jihvovācaneme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

स्पृष्ट्वा त्वग्विविधान्स्पर्शांस्तानेव प्रतिगृध्यतितस्मात्त्वचं पाटयिष्ये विविधैः कङ्कपत्रिभिः

spṛṣṭvā tvagvividhānsparśāṃstāneva pratigṛdhyatitasmāttvacaṃ pāṭayiṣye vividhaiḥ kaṅkapatribhiḥ

त्वगुवाचनेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

tvaguvācaneme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

श्रुत्वा वै विविधाञ्शब्दांस्तानेव प्रतिगृध्यतितस्माच्छ्रोत्रं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्

śrutvā vai vividhāñśabdāṃstāneva pratigṛdhyatitasmācchrotraṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān

श्रोत्र उवाच · śrotra uvāca

नेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति ततो हास्यसि जीवितम्

neme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti tato hāsyasi jīvitam

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

दृष्ट्वा वै विविधान्भावांस्तानेव प्रतिगृध्यतितस्माच्चक्षुः प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्

dṛṣṭvā vai vividhānbhāvāṃstāneva pratigṛdhyatitasmāccakṣuḥ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān

चक्षुरुवाचनेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

cakṣuruvācaneme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

अन्यान्बाणान्समीक्षस्व यैस्त्वं मां सूदयिष्यसितच्छ्रुत्वा स विचिन्त्याथ ततो वचनमब्रवीत्

anyānbāṇānsamīkṣasva yaistvaṃ māṃ sūdayiṣyasitacchrutvā sa vicintyātha tato vacanamabravīt

अलर्क उवाच · alarka uvāca

इयं निष्ठा बहुविधा प्रज्ञया त्वध्यवस्यतितस्माद्बुद्धिं प्रति शरान्प्रतिमोक्ष्याम्यहं शितान्

iyaṃ niṣṭhā bahuvidhā prajñayā tvadhyavasyatitasmādbuddhiṃ prati śarānpratimokṣyāmyahaṃ śitān

बुद्धिरुवाचनेमे बाणास्तरिष्यन्ति मामलर्क कथंचनतवैव मर्म भेत्स्यन्ति भिन्नमर्मा मरिष्यसि

buddhiruvācaneme bāṇāstariṣyanti māmalarka kathaṃcanatavaiva marma bhetsyanti bhinnamarmā mariṣyasi

पितर ऊचुःततोऽलर्कस्तपो घोरमास्थायाथ सुदुष्करम्नाध्यगच्छत्परं शक्त्या बाणमेतेषु सप्तसुसुसमाहितचेतास्तु ततोऽचिन्तयत प्रभुः

pitara ūcuḥtato'larkastapo ghoramāsthāyātha suduṣkaramnādhyagacchatparaṃ śaktyā bāṇameteṣu saptasususamāhitacetāstu tato'cintayata prabhuḥ

स विचिन्त्य चिरं कालमलर्को द्विजसत्तमनाध्यगच्छत्परं श्रेयो योगान्मतिमतां वरः

sa vicintya ciraṃ kālamalarko dvijasattamanādhyagacchatparaṃ śreyo yogānmatimatāṃ varaḥ

स एकाग्रं मनः कृत्वा निश्चलो योगमास्थितःइन्द्रियाणि जघानाशु बाणेनैकेन वीर्यवान्योगेनात्मानमाविश्य संसिद्धिं परमां ययौ

sa ekāgraṃ manaḥ kṛtvā niścalo yogamāsthitaḥindriyāṇi jaghānāśu bāṇenaikena vīryavānyogenātmānamāviśya saṃsiddhiṃ paramāṃ yayau

विस्मितश्चापि राजर्षिरिमां गाथां जगाद हअहो कष्टं यदस्माभिः पूर्वं राज्यमनुष्ठितम्इति पश्चान्मया ज्ञातं योगान्नास्ति परं सुखम्

vismitaścāpi rājarṣirimāṃ gāthāṃ jagāda haaho kaṣṭaṃ yadasmābhiḥ pūrvaṃ rājyamanuṣṭhitamiti paścānmayā jñātaṃ yogānnāsti paraṃ sukham

इति त्वमपि जानीहि राम मा क्षत्रियाञ्जहितपो घोरमुपातिष्ठ ततः श्रेयोऽभिपत्स्यसे

iti tvamapi jānīhi rāma mā kṣatriyāñjahitapo ghoramupātiṣṭha tataḥ śreyo'bhipatsyase

ब्राह्मण उवाच · brāhmaṇa uvāca

इत्युक्तः स तपो घोरं जामदग्न्यः पितामहैःआस्थितः सुमहाभागो ययौ सिद्धिं च दुर्गमाम्

ityuktaḥ sa tapo ghoraṃ jāmadagnyaḥ pitāmahaiḥāsthitaḥ sumahābhāgo yayau siddhiṃ ca durgamām