Parva.Adhyaya 15.10

धृतराष्ट्र उवाच · dhṛtarāṣṭra uvāca

व्यवहाराश्च ते तात नित्यमाप्तैरधिष्ठिताःयोज्यास्तुष्टैर्हितै राजन्नित्यं चारैरनुष्ठिताः

vyavahārāśca te tāta nityamāptairadhiṣṭhitāḥyojyāstuṣṭairhitai rājannityaṃ cārairanuṣṭhitāḥ

परिमाणं विदित्वा च दण्डं दण्ड्येषु भारतप्रणयेयुर्यथान्यायं पुरुषास्ते युधिष्ठिर

parimāṇaṃ viditvā ca daṇḍaṃ daṇḍyeṣu bhāratapraṇayeyuryathānyāyaṃ puruṣāste yudhiṣṭhira

आदानरुचयश्चैव परदाराभिमर्शकाःउग्रदण्डप्रधानाश्च मिथ्या व्याहारिणस्तथा

ādānarucayaścaiva paradārābhimarśakāḥugradaṇḍapradhānāśca mithyā vyāhāriṇastathā

आक्रोष्टारश्च लुब्धाश्च हन्तारः साहसप्रियाःसभाविहारभेत्तारो वर्णानां च प्रदूषकाःहिरण्यदण्ड्या वध्याश्च कर्तव्या देशकालतः

ākroṣṭāraśca lubdhāśca hantāraḥ sāhasapriyāḥsabhāvihārabhettāro varṇānāṃ ca pradūṣakāḥhiraṇyadaṇḍyā vadhyāśca kartavyā deśakālataḥ

प्रातरेव हि पश्येथा ये कुर्युर्व्ययकर्म तेअलंकारमथो भोज्यमत ऊर्ध्वं समाचरेः

prātareva hi paśyethā ye kuryurvyayakarma tealaṃkāramatho bhojyamata ūrdhvaṃ samācareḥ

पश्येथाश्च ततो योधान्सदा त्वं परिहर्षयन्दूतानां च चराणां च प्रदोषस्ते सदा भवेत्

paśyethāśca tato yodhānsadā tvaṃ pariharṣayandūtānāṃ ca carāṇāṃ ca pradoṣaste sadā bhavet

सदा चापररात्रं ते भवेत्कार्यार्थनिर्णयेमध्यरात्रे विहारस्ते मध्याह्ने च सदा भवेत्

sadā cāpararātraṃ te bhavetkāryārthanirṇayemadhyarātre vihāraste madhyāhne ca sadā bhavet

सर्वे त्वात्ययिकाः कालाः कार्याणां भरतर्षभतथैवालंकृतः काले तिष्ठेथा भूरिदक्षिणःचक्रवत्कर्मणां तात पर्यायो ह्येष नित्यशः

sarve tvātyayikāḥ kālāḥ kāryāṇāṃ bharatarṣabhatathaivālaṃkṛtaḥ kāle tiṣṭhethā bhūridakṣiṇaḥcakravatkarmaṇāṃ tāta paryāyo hyeṣa nityaśaḥ

कोशस्य संचये यत्नं कुर्वीथा न्यायतः सदाद्विविधस्य महाराज विपरीतं विवर्जयेः

kośasya saṃcaye yatnaṃ kurvīthā nyāyataḥ sadādvividhasya mahārāja viparītaṃ vivarjayeḥ

चारैर्विदित्वा शत्रूंश्च ये ते राज्यान्तरायिणःतानाप्तैः पुरुषैर्दूराद्घातयेथाः परस्परम्

cārairviditvā śatrūṃśca ye te rājyāntarāyiṇaḥtānāptaiḥ puruṣairdūrādghātayethāḥ parasparam

कर्मदृष्ट्याथ भृत्यांस्त्वं वरयेथाः कुरूद्वहकारयेथाश्च कर्माणि युक्तायुक्तैरधिष्ठितैः

karmadṛṣṭyātha bhṛtyāṃstvaṃ varayethāḥ kurūdvahakārayethāśca karmāṇi yuktāyuktairadhiṣṭhitaiḥ

सेनाप्रणेता च भवेत्तव तात दृढव्रतःशूरः क्लेशसहश्चैव प्रियश्च तव मानवः

senāpraṇetā ca bhavettava tāta dṛḍhavrataḥśūraḥ kleśasahaścaiva priyaśca tava mānavaḥ

सर्वे जानपदाश्चैव तव कर्माणि पाण्डवपौरोगवाश्च सभ्याश्च कुर्युर्ये व्यवहारिणः

sarve jānapadāścaiva tava karmāṇi pāṇḍavapaurogavāśca sabhyāśca kuryurye vyavahāriṇaḥ

स्वरन्ध्रं पररन्ध्रं च स्वेषु चैव परेषु चउपलक्षयितव्यं ते नित्यमेव युधिष्ठिर

svarandhraṃ pararandhraṃ ca sveṣu caiva pareṣu caupalakṣayitavyaṃ te nityameva yudhiṣṭhira

देशान्तरस्थाश्च नरा विक्रान्ताः सर्वकर्मसुमात्राभिरनुरूपाभिरनुग्राह्या हितास्त्वया

deśāntarasthāśca narā vikrāntāḥ sarvakarmasumātrābhiranurūpābhiranugrāhyā hitāstvayā

गुणार्थिनां गुणः कार्यो विदुषां ते जनाधिपअविचाल्याश्च ते ते स्युर्यथा मेरुर्महागिरिः

guṇārthināṃ guṇaḥ kāryo viduṣāṃ te janādhipaavicālyāśca te te syuryathā merurmahāgiriḥ