Parva.Adhyaya 2.3

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

अथाब्रवीन्मयः पार्थमर्जुनं जयतां वरम्आपृच्छे त्वां गमिष्यामि क्षिप्रमेष्यामि चाप्यहम्

athābravīnmayaḥ pārthamarjunaṃ jayatāṃ varamāpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi kṣiprameṣyāmi cāpyaham

उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रतियक्ष्यमाणेषु सर्वेषु दानवेषु तदा मयाकृतं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसरः प्रति

uttareṇa tu kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ pratiyakṣyamāṇeṣu sarveṣu dānaveṣu tadā mayākṛtaṃ maṇimayaṃ bhāṇḍaṃ ramyaṃ bindusaraḥ prati

सभायां सत्यसंधस्य यदासीद्वृषपर्वणःआगमिष्यामि तद्गृह्य यदि तिष्ठति भारत

sabhāyāṃ satyasaṃdhasya yadāsīdvṛṣaparvaṇaḥāgamiṣyāmi tadgṛhya yadi tiṣṭhati bhārata

ततः सभां करिष्यामि पाण्डवाय यशस्विनेमनःप्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम्

tataḥ sabhāṃ kariṣyāmi pāṇḍavāya yaśasvinemanaḥprahlādinīṃ citrāṃ sarvaratnavibhūṣitām

अस्ति बिन्दुसरस्येव गदा श्रेष्ठा कुरूद्वहनिहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून्सुवर्णबिन्दुभिश्चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा

asti bindusarasyeva gadā śreṣṭhā kurūdvahanihitā yauvanāśvena rājñā hatvā raṇe ripūnsuvarṇabindubhiścitrā gurvī bhārasahā dṛḍhā

सा वै शतसहस्रस्य संमिता सर्वघातिनीअनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा

sā vai śatasahasrasya saṃmitā sarvaghātinīanurūpā ca bhīmasya gāṇḍīvaṃ bhavato yathā

वारुणश्च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान्सर्वमेतत्प्रदास्यामि भवते नात्र संशयःइत्युक्त्वा सोऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीमगाद्दिशम्

vāruṇaśca mahāśaṅkho devadattaḥ sughoṣavānsarvametatpradāsyāmi bhavate nātra saṃśayaḥityuktvā so'suraḥ pārthaṃ prāgudīcīmagāddiśam

उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रतिहिरण्यशृङ्गो भगवान्महामणिमयो गिरिः

uttareṇa tu kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ pratihiraṇyaśṛṅgo bhagavānmahāmaṇimayo giriḥ

रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथःदृष्ट्वा भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः

ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥdṛṣṭvā bhāgīrathīṃ gaṅgāmuvāsa bahulāḥ samāḥ

यत्रेष्ट्वा सर्वभूतानामीश्वरेण महात्मनाआहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम

yatreṣṭvā sarvabhūtānāmīśvareṇa mahātmanāāhṛtāḥ kratavo mukhyāḥ śataṃ bharatasattama

यत्र यूपा मणिमयाश्चित्याश्चापि हिरण्मयाःशोभार्थं विहितास्तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः

yatra yūpā maṇimayāścityāścāpi hiraṇmayāḥśobhārthaṃ vihitāstatra na tu dṛṣṭāntataḥ kṛtāḥ

यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिःयत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वलोकान्सनातनःउपास्यते तिग्मतेजा वृतो भूतैः सहस्रशः

yatreṣṭvā sa gataḥ siddhiṃ sahasrākṣaḥ śacīpatiḥyatra bhūtapatiḥ sṛṣṭvā sarvalokānsanātanaḥupāsyate tigmatejā vṛto bhūtaiḥ sahasraśaḥ

नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश्च पञ्चमःउपासते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये

naranārāyaṇau brahmā yamaḥ sthāṇuśca pañcamaḥupāsate yatra satraṃ sahasrayugaparyaye

यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्रैर्वर्षसहस्रकैःश्रद्दधानेन सततं शिष्टसंप्रतिपत्तये

yatreṣṭaṃ vāsudevena satrairvarṣasahasrakaiḥśraddadhānena satataṃ śiṣṭasaṃpratipattaye

सुवर्णमालिनो यूपाश्चित्याश्चाप्यतिभास्वराःददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः

suvarṇamālino yūpāścityāścāpyatibhāsvarāḥdadau yatra sahasrāṇi prayutāni ca keśavaḥ

तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारतस्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्वृषपर्वणःकिंकरैः सह रक्षोभिरगृह्णात्सर्वमेव तत्

tatra gatvā sa jagrāha gadāṃ śaṅkhaṃ ca bhāratasphāṭikaṃ ca sabhādravyaṃ yadāsīdvṛṣaparvaṇaḥkiṃkaraiḥ saha rakṣobhiragṛhṇātsarvameva tat

तदाहृत्य तु तां चक्रे सोऽसुरोऽप्रतिमां सभाम्विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम्

tadāhṛtya tu tāṃ cakre so'suro'pratimāṃ sabhāmviśrutāṃ triṣu lokeṣu divyāṃ maṇimayīṃ śubhām

गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदादेवदत्तं च पार्थाय ददौ शङ्खमनुत्तमम्

gadāṃ ca bhīmasenāya pravarāṃ pradadau tadādevadattaṃ ca pārthāya dadau śaṅkhamanuttamam

सभा तु सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमादश किष्कुसहस्राणि समन्तादायताभवत्

sabhā tu sā mahārāja śātakumbhamayadrumādaśa kiṣkusahasrāṇi samantādāyatābhavat

यथा वह्नेर्यथार्कस्य सोमस्य च यथैव साभ्राजमाना तथा दिव्या बभार परमं वपुः

yathā vahneryathārkasya somasya ca yathaiva sābhrājamānā tathā divyā babhāra paramaṃ vapuḥ

प्रतिघ्नतीव प्रभया प्रभामर्कस्य भास्वराम्प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा

pratighnatīva prabhayā prabhāmarkasya bhāsvarāmprababhau jvalamāneva divyā divyena varcasā

नगमेघप्रतीकाशा दिवमावृत्य विष्ठिताआयता विपुला श्लक्ष्णा विपाप्मा विगतक्लमा

nagameghapratīkāśā divamāvṛtya viṣṭhitāāyatā vipulā ślakṣṇā vipāpmā vigataklamā

उत्तमद्रव्यसंपन्ना मणिप्राकारमालिनीबहुरत्ना बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा

uttamadravyasaṃpannā maṇiprākāramālinībahuratnā bahudhanā sukṛtā viśvakarmaṇā

न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वापि तादृशीआसीद्रूपेण संपन्ना यां चक्रेऽप्रतिमां मयः

na dāśārhī sudharmā vā brahmaṇo vāpi tādṛśīāsīdrūpeṇa saṃpannā yāṃ cakre'pratimāṃ mayaḥ

तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति चसभामष्टौ सहस्राणि किंकरा नाम राक्षसाः

tāṃ sma tatra mayenoktā rakṣanti ca vahanti casabhāmaṣṭau sahasrāṇi kiṃkarā nāma rākṣasāḥ

अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाःरक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश्च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः

antarikṣacarā ghorā mahākāyā mahābalāḥraktākṣāḥ piṅgalākṣāśca śuktikarṇāḥ prahāriṇaḥ

तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयःवैडूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम्

tasyāṃ sabhāyāṃ nalinīṃ cakārāpratimāṃ mayaḥvaiḍūryapatravitatāṃ maṇinālamayāmbujām

पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम्पुष्पितैः पङ्कजैश्चित्रां कूर्ममत्स्यैश्च शोभिताम्

padmasaugandhikavatīṃ nānādvijagaṇāyutāmpuṣpitaiḥ paṅkajaiścitrāṃ kūrmamatsyaiśca śobhitām

सूपतीर्थामकलुषां सर्वर्तुसलिलां शुभाम्मारुतेनैव चोद्धूतैर्मुक्ताबिन्दुभिराचिताम्

sūpatīrthāmakaluṣāṃ sarvartusalilāṃ śubhāmmārutenaiva coddhūtairmuktābindubhirācitām

मणिरत्नचितां तां तु केचिदभ्येत्य पार्थिवाःदृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त तेऽज्ञानात्प्रपतन्त्युत

maṇiratnacitāṃ tāṃ tu kecidabhyetya pārthivāḥdṛṣṭvāpi nābhyajānanta te'jñānātprapatantyuta

तां सभामभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाःआसन्नानाविधा नीलाः शीतच्छाया मनोरमाः

tāṃ sabhāmabhito nityaṃ puṣpavanto mahādrumāḥāsannānāvidhā nīlāḥ śītacchāyā manoramāḥ

काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश्च सर्वशःहंसकारण्डवयुताश्चक्रवाकोपशोभिताः

kānanāni sugandhīni puṣkariṇyaśca sarvaśaḥhaṃsakāraṇḍavayutāścakravākopaśobhitāḥ

जलजानां च माल्यानां स्थलजानां च सर्वशःमारुतो गन्धमादाय पाण्डवान्स्म निषेवते

jalajānāṃ ca mālyānāṃ sthalajānāṃ ca sarvaśaḥmāruto gandhamādāya pāṇḍavānsma niṣevate

ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैःनिष्ठितां धर्मराजाय मयो राज्ञे न्यवेदयत्

īdṛśīṃ tāṃ sabhāṃ kṛtvā māsaiḥ paricaturdaśaiḥniṣṭhitāṃ dharmarājāya mayo rājñe nyavedayat