Parva.Adhyaya 3.108

लोमश उवाच · lomaśa uvāca

भगीरथवचः श्रुत्वा प्रियार्थं च दिवौकसाम्एवमस्त्विति राजानं भगवान्प्रत्यभाषत

bhagīrathavacaḥ śrutvā priyārthaṃ ca divaukasāmevamastviti rājānaṃ bhagavānpratyabhāṣata

धारयिष्ये महाबाहो गगनात्प्रच्युतां शिवाम्दिव्यां देवनदीं पुण्यां त्वत्कृते नृपसत्तम

dhārayiṣye mahābāho gaganātpracyutāṃ śivāmdivyāṃ devanadīṃ puṇyāṃ tvatkṛte nṛpasattama

एवमुक्त्वा महाबाहो हिमवन्तमुपागमत्संवृतः पार्षदैर्घोरैर्नानाप्रहरणोद्यतैः

evamuktvā mahābāho himavantamupāgamatsaṃvṛtaḥ pārṣadairghorairnānāpraharaṇodyataiḥ

ततः स्थित्वा नरश्रेष्ठं भगीरथमुवाच हप्रयाचस्व महाबाहो शैलराजसुतां नदीम्पतमानां सरिच्छ्रेष्ठां धारयिष्ये त्रिविष्टपात्

tataḥ sthitvā naraśreṣṭhaṃ bhagīrathamuvāca haprayācasva mahābāho śailarājasutāṃ nadīmpatamānāṃ saricchreṣṭhāṃ dhārayiṣye triviṣṭapāt

एतच्छ्रुत्वा वचो राजा शर्वेण समुदाहृतम्प्रयतः प्रणतो भूत्वा गङ्गां समनुचिन्तयत्

etacchrutvā vaco rājā śarveṇa samudāhṛtamprayataḥ praṇato bhūtvā gaṅgāṃ samanucintayat

ततः पुण्यजला रम्या राज्ञा समनुचिन्तिताईशानं च स्थितं दृष्ट्वा गगनात्सहसा च्युता

tataḥ puṇyajalā ramyā rājñā samanucintitāīśānaṃ ca sthitaṃ dṛṣṭvā gaganātsahasā cyutā

तां प्रच्युतां ततो दृष्ट्वा देवाः सार्धं महर्षिभिःगन्धर्वोरगरक्षांसि समाजग्मुर्दिदृक्षया

tāṃ pracyutāṃ tato dṛṣṭvā devāḥ sārdhaṃ maharṣibhiḥgandharvoragarakṣāṃsi samājagmurdidṛkṣayā

ततः पपात गगनाद्गङ्गा हिमवतः सुतासमुद्भ्रान्तमहावर्ता मीनग्राहसमाकुला

tataḥ papāta gaganādgaṅgā himavataḥ sutāsamudbhrāntamahāvartā mīnagrāhasamākulā

तां दधार हरो राजन्गङ्गां गगनमेखलाम्ललाटदेशे पतितां मालां मुक्तामयीमिव

tāṃ dadhāra haro rājangaṅgāṃ gaganamekhalāmlalāṭadeśe patitāṃ mālāṃ muktāmayīmiva

सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन्समुद्रगाफेनपुञ्जाकुलजला हंसानामिव पङ्क्तयः

sā babhūva visarpantī tridhā rājansamudragāphenapuñjākulajalā haṃsānāmiva paṅktayaḥ

क्वचिदाभोगकुटिला प्रस्खलन्ती क्वचित्क्वचित्स्वफेनपटसंवीता मत्तेव प्रमदाव्रजत्क्वचित्सा तोयनिनदैर्नदन्ती नादमुत्तमम्

kvacidābhogakuṭilā praskhalantī kvacitkvacitsvaphenapaṭasaṃvītā matteva pramadāvrajatkvacitsā toyaninadairnadantī nādamuttamam

एवं प्रकारान्सुबहून्कुर्वन्ती गगनाच्च्युतापृथिवीतलमासाद्य भगीरथमथाब्रवीत्

evaṃ prakārānsubahūnkurvantī gaganāccyutāpṛthivītalamāsādya bhagīrathamathābravīt

दर्शयस्व महाराज मार्गं केन व्रजाम्यहम्त्वदर्थमवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते

darśayasva mahārāja mārgaṃ kena vrajāmyahamtvadarthamavatīrṇāsmi pṛthivīṃ pṛthivīpate

एतच्छ्रुत्वा वचो राजा प्रातिष्ठत भगीरथःयत्र तानि शरीराणि सागराणां महात्मनाम्पावनार्थं नरश्रेष्ठ पुण्येन सलिलेन ह

etacchrutvā vaco rājā prātiṣṭhata bhagīrathaḥyatra tāni śarīrāṇi sāgarāṇāṃ mahātmanāmpāvanārthaṃ naraśreṣṭha puṇyena salilena ha

गङ्गाया धारणं कृत्वा हरो लोकनमस्कृतःकैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम त्रिदशैः सह

gaṅgāyā dhāraṇaṃ kṛtvā haro lokanamaskṛtaḥkailāsaṃ parvataśreṣṭhaṃ jagāma tridaśaiḥ saha

समुद्रं च समासाद्य गङ्गया सहितो नृपःपूरयामास वेगेन समुद्रं वरुणालयम्

samudraṃ ca samāsādya gaṅgayā sahito nṛpaḥpūrayāmāsa vegena samudraṃ varuṇālayam

दुहितृत्वे च नृपतिर्गङ्गां समनुकल्पयत्पितॄणां चोदकं तत्र ददौ पूर्णमनोरथः

duhitṛtve ca nṛpatirgaṅgāṃ samanukalpayatpitṝṇāṃ codakaṃ tatra dadau pūrṇamanorathaḥ

एतत्ते सर्वमाख्यातं गङ्गा त्रिपथगा यथापूरणार्थं समुद्रस्य पृथिवीमवतारिता

etatte sarvamākhyātaṃ gaṅgā tripathagā yathāpūraṇārthaṃ samudrasya pṛthivīmavatāritā

समुद्रश्च यथा पीतः कारणार्थे महात्मनावातापिश्च यथा नीतः क्षयं स ब्रह्महा प्रभोअगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि

samudraśca yathā pītaḥ kāraṇārthe mahātmanāvātāpiśca yathā nītaḥ kṣayaṃ sa brahmahā prabhoagastyena mahārāja yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi