Parva.Adhyaya 3.111

लोमश उवाच · lomaśa uvāca

सा तु नाव्याश्रमं चक्रे राजकार्यार्थसिद्धयेसंदेशाच्चैव नृपतेः स्वबुद्ध्या चैव भारत

sā tu nāvyāśramaṃ cakre rājakāryārthasiddhayesaṃdeśāccaiva nṛpateḥ svabuddhyā caiva bhārata

नानापुष्पफलैर्वृक्षैः कृत्रिमैरुपशोभितम्नानागुल्मलतोपेतैः स्वादुकामफलप्रदैः

nānāpuṣpaphalairvṛkṣaiḥ kṛtrimairupaśobhitamnānāgulmalatopetaiḥ svādukāmaphalapradaiḥ

अतीव रमणीयं तदतीव च मनोहरम्चक्रे नाव्याश्रमं रम्यमद्भुतोपमदर्शनम्

atīva ramaṇīyaṃ tadatīva ca manoharamcakre nāvyāśramaṃ ramyamadbhutopamadarśanam

ततो निबध्य तां नावमदूरे काश्यपाश्रमात्चारयामास पुरुषैर्विहारं तस्य वै मुनेः

tato nibadhya tāṃ nāvamadūre kāśyapāśramātcārayāmāsa puruṣairvihāraṃ tasya vai muneḥ

ततो दुहितरं वेश्या समाधायेतिकृत्यताम्दृष्ट्वान्तरं काश्यपस्य प्राहिणोद्बुद्धिसंमताम्

tato duhitaraṃ veśyā samādhāyetikṛtyatāmdṛṣṭvāntaraṃ kāśyapasya prāhiṇodbuddhisaṃmatām

सा तत्र गत्वा कुशला तपोनित्यस्य संनिधौआश्रमं तं समासाद्य ददर्श तमृषेः सुतम्

sā tatra gatvā kuśalā taponityasya saṃnidhauāśramaṃ taṃ samāsādya dadarśa tamṛṣeḥ sutam

वेश्योवाचकच्चिन्मुने कुशलं तापसानां; कच्चिच्च वो मूलफलं प्रभूतम्कच्चिद्भवान्रमते चाश्रमेऽस्मिं;स्त्वां वै द्रष्टुं सांप्रतमागतोऽस्मि

veśyovācakaccinmune kuśalaṃ tāpasānāṃ; kaccicca vo mūlaphalaṃ prabhūtamkaccidbhavānramate cāśrame'smiṃ;stvāṃ vai draṣṭuṃ sāṃpratamāgato'smi

कच्चित्तपो वर्धते तापसानां; पिता च ते कच्चिदहीनतेजाःकच्चित्त्वया प्रीयते चैव विप्र; कच्चित्स्वाध्यायः क्रियते ऋश्यशृङ्ग

kaccittapo vardhate tāpasānāṃ; pitā ca te kaccidahīnatejāḥkaccittvayā prīyate caiva vipra; kaccitsvādhyāyaḥ kriyate ṛśyaśṛṅga

ऋश्यशृङ्ग उवाच · ṛśyaśṛṅga uvāca

ऋद्धो भवाञ्ज्योतिरिव प्रकाशते; मन्ये चाहं त्वामभिवादनीयम्पाद्यं वै ते संप्रदास्यामि कामा;द्यथाधर्मं फलमूलानि चैव

ṛddho bhavāñjyotiriva prakāśate; manye cāhaṃ tvāmabhivādanīyampādyaṃ vai te saṃpradāsyāmi kāmā;dyathādharmaṃ phalamūlāni caiva

कौश्यां बृस्यामास्स्व यथोपजोषं; कृष्णाजिनेनावृतायां सुखायाम्क्व चाश्रमस्तव किं नाम चेदं; व्रतं ब्रह्मंश्चरसि हि देववत्त्वम्

kauśyāṃ bṛsyāmāssva yathopajoṣaṃ; kṛṣṇājinenāvṛtāyāṃ sukhāyāmkva cāśramastava kiṃ nāma cedaṃ; vrataṃ brahmaṃścarasi hi devavattvam

वेश्योवाचममाश्रमः काश्यपपुत्र रम्य;स्त्रियोजनं शैलमिमं परेणतत्र स्वधर्मोऽनभिवादनं नो; न चोदकं पाद्यमुपस्पृशामः

veśyovācamamāśramaḥ kāśyapaputra ramya;striyojanaṃ śailamimaṃ pareṇatatra svadharmo'nabhivādanaṃ no; na codakaṃ pādyamupaspṛśāmaḥ

ऋश्यशृङ्ग उवाच · ṛśyaśṛṅga uvāca

फलानि पक्वानि ददानि तेऽहं; भल्लातकान्यामलकानि चैवपरूषकानीङ्गुदधन्वनानि; प्रियालानां कामकारं कुरुष्व

phalāni pakvāni dadāni te'haṃ; bhallātakānyāmalakāni caivaparūṣakānīṅgudadhanvanāni; priyālānāṃ kāmakāraṃ kuruṣva

लोमश उवाच · lomaśa uvāca

सा तानि सर्वाणि विसर्जयित्वा; भक्षान्महार्हान्प्रददौ ततोऽस्मैतान्यृश्यशृङ्गस्य महारसानि; भृशं सुरूपाणि रुचिं ददुर्हि

sā tāni sarvāṇi visarjayitvā; bhakṣānmahārhānpradadau tato'smaitānyṛśyaśṛṅgasya mahārasāni; bhṛśaṃ surūpāṇi ruciṃ dadurhi

ददौ च माल्यानि सुगन्धवन्ति; चित्राणि वासांसि च भानुमन्तिपानानि चाग्र्याणि ततो मुमोद; चिक्रीड चैव प्रजहास चैव

dadau ca mālyāni sugandhavanti; citrāṇi vāsāṃsi ca bhānumantipānāni cāgryāṇi tato mumoda; cikrīḍa caiva prajahāsa caiva

सा कन्दुकेनारमतास्य मूले; विभज्यमाना फलिता लतेवगात्रैश्च गात्राणि निषेवमाणा; समाश्लिषच्चासकृदृश्यशृङ्गम्

sā kandukenāramatāsya mūle; vibhajyamānā phalitā latevagātraiśca gātrāṇi niṣevamāṇā; samāśliṣaccāsakṛdṛśyaśṛṅgam

सर्जानशोकांस्तिलकांश्च वृक्षा;न्प्रपुष्पितानवनाम्यावभज्यविलज्जमानेव मदाभिभूता; प्रलोभयामास सुतं महर्षेः

sarjānaśokāṃstilakāṃśca vṛkṣā;nprapuṣpitānavanāmyāvabhajyavilajjamāneva madābhibhūtā; pralobhayāmāsa sutaṃ maharṣeḥ

अथर्श्यशृङ्गं विकृतं समीक्ष्य; पुनः पुनः पीड्य च कायमस्यअवेक्षमाणा शनकैर्जगाम; कृत्वाग्निहोत्रस्य तदापदेशम्

atharśyaśṛṅgaṃ vikṛtaṃ samīkṣya; punaḥ punaḥ pīḍya ca kāyamasyaavekṣamāṇā śanakairjagāma; kṛtvāgnihotrasya tadāpadeśam

तस्यां गतायां मदनेन मत्तो; विचेतनश्चाभवदृश्यशृङ्गःतामेव भावेन गतेन शून्यो; विनिःश्वसन्नार्तरूपो बभूव

tasyāṃ gatāyāṃ madanena matto; vicetanaścābhavadṛśyaśṛṅgaḥtāmeva bhāvena gatena śūnyo; viniḥśvasannārtarūpo babhūva

ततो मुहूर्ताद्धरिपिङ्गलाक्षः; प्रवेष्टितो रोमभिरा नखाग्रात्स्वाध्यायवान्वृत्तसमाधियुक्तो; विभाण्डकः काश्यपः प्रादुरासीत्

tato muhūrtāddharipiṅgalākṣaḥ; praveṣṭito romabhirā nakhāgrātsvādhyāyavānvṛttasamādhiyukto; vibhāṇḍakaḥ kāśyapaḥ prādurāsīt

सोऽपश्यदासीनमुपेत्य पुत्रं; ध्यायन्तमेकं विपरीतचित्तम्विनिःश्वसन्तं मुहुरूर्ध्वदृष्टिं; विभाण्डकः पुत्रमुवाच दीनम्

so'paśyadāsīnamupetya putraṃ; dhyāyantamekaṃ viparītacittamviniḥśvasantaṃ muhurūrdhvadṛṣṭiṃ; vibhāṇḍakaḥ putramuvāca dīnam

न कल्प्यन्ते समिधः किं नु तात; कच्चिद्धुतं चाग्निहोत्रं त्वयाद्यसुनिर्णिक्तं स्रुक्स्रुवं होमधेनुः; कच्चित्सवत्सा च कृता त्वयाद्य

na kalpyante samidhaḥ kiṃ nu tāta; kacciddhutaṃ cāgnihotraṃ tvayādyasunirṇiktaṃ sruksruvaṃ homadhenuḥ; kaccitsavatsā ca kṛtā tvayādya

न वै यथापूर्वमिवासि पुत्र; चिन्तापरश्चासि विचेतनश्चदीनोऽतिमात्रं त्वमिहाद्य किं नु; पृच्छामि त्वां क इहाद्यागतोऽभूत्

na vai yathāpūrvamivāsi putra; cintāparaścāsi vicetanaścadīno'timātraṃ tvamihādya kiṃ nu; pṛcchāmi tvāṃ ka ihādyāgato'bhūt