Parva.Adhyaya 3.112

ऋश्यशृङ्ग उवाच · ṛśyaśṛṅga uvāca

इहागतो जटिलो ब्रह्मचारी; न वै ह्रस्वो नातिदीर्घो मनस्वीसुवर्णवर्णः कमलायताक्षः; सुतः सुराणामिव शोभमानः

ihāgato jaṭilo brahmacārī; na vai hrasvo nātidīrgho manasvīsuvarṇavarṇaḥ kamalāyatākṣaḥ; sutaḥ surāṇāmiva śobhamānaḥ

समृद्धरूपः सवितेव दीप्तः; सुशुक्लकृष्णाक्षतरश्चकोरैःनीलाः प्रसन्नाश्च जटाः सुगन्धा; हिरण्यरज्जुग्रथिताः सुदीर्घाः

samṛddharūpaḥ saviteva dīptaḥ; suśuklakṛṣṇākṣataraścakoraiḥnīlāḥ prasannāśca jaṭāḥ sugandhā; hiraṇyarajjugrathitāḥ sudīrghāḥ

आधाररूपा पुनरस्य कण्ठे; विभ्राजते विद्युदिवान्तरिक्षेद्वौ चास्य पिण्डावधरेण कण्ठ;मजातरोमौ सुमनोहरौ च

ādhārarūpā punarasya kaṇṭhe; vibhrājate vidyudivāntarikṣedvau cāsya piṇḍāvadhareṇa kaṇṭha;majātaromau sumanoharau ca

विलग्नमध्यश्च स नाभिदेशे; कटिश्च तस्यातिकृतप्रमाणातथास्य चीरान्तरिता प्रभाति; हिरण्मयी मेखला मे यथेयम्

vilagnamadhyaśca sa nābhideśe; kaṭiśca tasyātikṛtapramāṇātathāsya cīrāntaritā prabhāti; hiraṇmayī mekhalā me yatheyam

अन्यच्च तस्याद्भुतदर्शनीयं; विकूजितं पादयोः संप्रभातिपाण्योश्च तद्वत्स्वनवन्निबद्धौ; कलापकावक्षमाला यथेयम्

anyacca tasyādbhutadarśanīyaṃ; vikūjitaṃ pādayoḥ saṃprabhātipāṇyośca tadvatsvanavannibaddhau; kalāpakāvakṣamālā yatheyam

विचेष्टमानस्य च तस्य तानि; कूजन्ति हंसा सरसीव मत्ताःचीराणि तस्याद्भुतदर्शनानि; नेमानि तद्वन्मम रूपवन्ति

viceṣṭamānasya ca tasya tāni; kūjanti haṃsā sarasīva mattāḥcīrāṇi tasyādbhutadarśanāni; nemāni tadvanmama rūpavanti

वक्त्रं च तस्याद्भुतदर्शनीयं; प्रव्याहृतं ह्लादयतीव चेतःपुंस्कोकिलस्येव च तस्य वाणी; तां शृण्वतो मे व्यथितोऽन्तरात्मा

vaktraṃ ca tasyādbhutadarśanīyaṃ; pravyāhṛtaṃ hlādayatīva cetaḥpuṃskokilasyeva ca tasya vāṇī; tāṃ śṛṇvato me vyathito'ntarātmā

यथा वनं माधवमासि मध्ये; समीरितं श्वसनेनाभिवातितथा स वात्युत्तमपुण्यगन्धी; निषेव्यमाणः पवनेन तात

yathā vanaṃ mādhavamāsi madhye; samīritaṃ śvasanenābhivātitathā sa vātyuttamapuṇyagandhī; niṣevyamāṇaḥ pavanena tāta

सुसंयताश्चापि जटा विभक्ता; द्वैधीकृता भान्ति समा ललाटेकर्णौ च चित्रैरिव चक्रवालैः; समावृतौ तस्य सुरूपवद्भिः

susaṃyatāścāpi jaṭā vibhaktā; dvaidhīkṛtā bhānti samā lalāṭekarṇau ca citrairiva cakravālaiḥ; samāvṛtau tasya surūpavadbhiḥ

तथा फलं वृत्तमथो विचित्रं; समाहनत्पाणिना दक्षिणेनतद्भूमिमासाद्य पुनः पुनश्च; समुत्पतत्यद्भुतरूपमुच्चैः

tathā phalaṃ vṛttamatho vicitraṃ; samāhanatpāṇinā dakṣiṇenatadbhūmimāsādya punaḥ punaśca; samutpatatyadbhutarūpamuccaiḥ

तच्चापि हत्वा परिवर्ततेऽसौ; वातेरितो वृक्ष इवावघूर्णःतं प्रेक्ष्य मे पुत्रमिवामराणां; प्रीतिः परा तात रतिश्च जाता

taccāpi hatvā parivartate'sau; vāterito vṛkṣa ivāvaghūrṇaḥtaṃ prekṣya me putramivāmarāṇāṃ; prītiḥ parā tāta ratiśca jātā

स मे समाश्लिष्य पुनः शरीरं; जटासु गृह्याभ्यवनाम्य वक्त्रम्वक्त्रेण वक्त्रं प्रणिधाय शब्दं; चकार तन्मेऽजनयत्प्रहर्षम्

sa me samāśliṣya punaḥ śarīraṃ; jaṭāsu gṛhyābhyavanāmya vaktramvaktreṇa vaktraṃ praṇidhāya śabdaṃ; cakāra tanme'janayatpraharṣam

न चापि पाद्यं बहु मन्यतेऽसौ; फलानि चेमानि मयाहृतानिएवंव्रतोऽस्मीति च मामवोच;त्फलानि चान्यानि नवान्यदान्मे

na cāpi pādyaṃ bahu manyate'sau; phalāni cemāni mayāhṛtānievaṃvrato'smīti ca māmavoca;tphalāni cānyāni navānyadānme

मयोपयुक्तानि फलानि तानि; नेमानि तुल्यानि रसेन तेषाम्न चापि तेषां त्वगियं यथैषां; साराणि नैषामिव सन्ति तेषाम्

mayopayuktāni phalāni tāni; nemāni tulyāni rasena teṣāmna cāpi teṣāṃ tvagiyaṃ yathaiṣāṃ; sārāṇi naiṣāmiva santi teṣām

तोयानि चैवातिरसानि मह्यं; प्रादात्स वै पातुमुदाररूपःपीत्वैव यान्यभ्यधिकः प्रहर्षो; ममाभवद्भूश्चलितेव चासीत्

toyāni caivātirasāni mahyaṃ; prādātsa vai pātumudārarūpaḥpītvaiva yānyabhyadhikaḥ praharṣo; mamābhavadbhūścaliteva cāsīt

इमानि चित्राणि च गन्धवन्ति; माल्यानि तस्योद्ग्रथितानि पट्टैःयानि प्रकीर्येह गतः स्वमेव; स आश्रमं तपसा द्योतमानः

imāni citrāṇi ca gandhavanti; mālyāni tasyodgrathitāni paṭṭaiḥyāni prakīryeha gataḥ svameva; sa āśramaṃ tapasā dyotamānaḥ

गतेन तेनास्मि कृतो विचेता; गात्रं च मे संपरितप्यतीवइच्छामि तस्यान्तिकमाशु गन्तुं; तं चेह नित्यं परिवर्तमानम्

gatena tenāsmi kṛto vicetā; gātraṃ ca me saṃparitapyatīvaicchāmi tasyāntikamāśu gantuṃ; taṃ ceha nityaṃ parivartamānam

गच्छामि तस्यान्तिकमेव तात; का नाम सा व्रतचर्या च तस्यइच्छाम्यहं चरितुं तेन सार्धं; यथा तपः स चरत्युग्रकर्मा

gacchāmi tasyāntikameva tāta; kā nāma sā vratacaryā ca tasyaicchāmyahaṃ carituṃ tena sārdhaṃ; yathā tapaḥ sa caratyugrakarmā