Parva.Adhyaya 3.115

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिःतापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह

sa tatra tāmuṣitvaikāṃ rajanīṃ pṛthivīpatiḥtāpasānāṃ paraṃ cakre satkāraṃ bhrātṛbhiḥ saha

लोमशश्चास्य तान्सर्वानाचख्यौ तत्र तापसान्भृगूनङ्गिरसश्चैव वासिष्ठानथ काश्यपान्

lomaśaścāsya tānsarvānācakhyau tatra tāpasānbhṛgūnaṅgirasaścaiva vāsiṣṭhānatha kāśyapān

तान्समेत्य स राजर्षिरभिवाद्य कृताञ्जलिःरामस्यानुचरं वीरमपृच्छदकृतव्रणम्

tānsametya sa rājarṣirabhivādya kṛtāñjaliḥrāmasyānucaraṃ vīramapṛcchadakṛtavraṇam

कदा नु रामो भगवांस्तापसान्दर्शयिष्यतितेनैवाहं प्रसङ्गेन द्रष्टुमिच्छामि भार्गवम्

kadā nu rāmo bhagavāṃstāpasāndarśayiṣyatitenaivāhaṃ prasaṅgena draṣṭumicchāmi bhārgavam

अकृतव्रण उवाच · akṛtavraṇa uvāca

आयानेवासि विदितो रामस्य विदितात्मनःप्रीतिस्त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति

āyānevāsi vidito rāmasya viditātmanaḥprītistvayi ca rāmasya kṣipraṃ tvāṃ darśayiṣyati

चतुर्दशीमष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाःअस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री च चतुर्दशी

caturdaśīmaṣṭamīṃ ca rāmaṃ paśyanti tāpasāḥasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ bhavitrī ca caturdaśī

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

भवाननुगतो वीरं जामदग्न्यं महाबलम्प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः

bhavānanugato vīraṃ jāmadagnyaṃ mahābalampratyakṣadarśī sarvasya pūrvavṛttasya karmaṇaḥ

स भवान्कथयत्वेतद्यथा रामेण निर्जिताःआहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना

sa bhavānkathayatvetadyathā rāmeṇa nirjitāḥāhave kṣatriyāḥ sarve kathaṃ kena ca hetunā

अकृतव्रण उवाच · akṛtavraṇa uvāca

कन्यकुब्जे महानासीत्पार्थिवः सुमहाबलःगाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम सः

kanyakubje mahānāsītpārthivaḥ sumahābalaḥgādhīti viśruto loke vanavāsaṃ jagāma saḥ

वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञेऽप्सरःसमाऋचीको भार्गवस्तां च वरयामास भारत

vane tu tasya vasataḥ kanyā jajñe'psaraḥsamāṛcīko bhārgavastāṃ ca varayāmāsa bhārata

तमुवाच ततो राजा ब्राह्मणं संशितव्रतम्उचितं नः कुले किंचित्पूर्वैर्यत्संप्रवर्तितम्

tamuvāca tato rājā brāhmaṇaṃ saṃśitavratamucitaṃ naḥ kule kiṃcitpūrvairyatsaṃpravartitam

एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्सहस्रं वाजिनां शुल्कमिति विद्धि द्विजोत्तम

ekataḥśyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvināmsahasraṃ vājināṃ śulkamiti viddhi dvijottama

न चापि भगवान्वाच्यो दीयतामिति भार्गवदेया मे दुहिता चेयं त्वद्विधाय महात्मने

na cāpi bhagavānvācyo dīyatāmiti bhārgavadeyā me duhitā ceyaṃ tvadvidhāya mahātmane

ऋचीक उवाच · ṛcīka uvāca

एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्दास्याम्यश्वसहस्रं ते मम भार्या सुतास्तु ते

ekataḥśyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvināmdāsyāmyaśvasahasraṃ te mama bhāryā sutāstu te

अकृतव्रण उवाच · akṛtavraṇa uvāca

स तथेति प्रतिज्ञाय राजन्वरुणमब्रवीत्एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्सहस्रं वाजिनामेकं शुल्कार्थं मे प्रदीयताम्

sa tatheti pratijñāya rājanvaruṇamabravītekataḥśyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvināmsahasraṃ vājināmekaṃ śulkārthaṃ me pradīyatām

तस्मै प्रादात्सहस्रं वै वाजिनां वरुणस्तदातदश्वतीर्थं विख्यातमुत्थिता यत्र ते हयाः

tasmai prādātsahasraṃ vai vājināṃ varuṇastadātadaśvatīrthaṃ vikhyātamutthitā yatra te hayāḥ

गङ्गायां कन्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदाततो गाधिः सुतां तस्मै जन्याश्चासन्सुरास्तदालब्ध्वा हयसहस्रं तु तांश्च दृष्ट्वा दिवौकसः

gaṅgāyāṃ kanyakubje vai dadau satyavatīṃ tadātato gādhiḥ sutāṃ tasmai janyāścāsansurāstadālabdhvā hayasahasraṃ tu tāṃśca dṛṣṭvā divaukasaḥ

धर्मेण लब्ध्वा तां भार्यामृचीको द्विजसत्तमःयथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया

dharmeṇa labdhvā tāṃ bhāryāmṛcīko dvijasattamaḥyathākāmaṃ yathājoṣaṃ tayā reme sumadhyayā

तं विवाहे कृते राजन्सभार्यमवलोककःआजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च

taṃ vivāhe kṛte rājansabhāryamavalokakaḥājagāma bhṛguśreṣṭhaḥ putraṃ dṛṣṭvā nananda ca

भार्यापती तमासीनं गुरुं सुरगणार्चितम्अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस्तदा

bhāryāpatī tamāsīnaṃ guruṃ suragaṇārcitamarcitvā paryupāsīnau prāñjalī tasthatustadā

ततः स्नुषां स भगवान्प्रहृष्टो भृगुरब्रवीत्वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्यस्मि तवेप्सितम्

tataḥ snuṣāṃ sa bhagavānprahṛṣṭo bhṛgurabravītvaraṃ vṛṇīṣva subhage dātā hyasmi tavepsitam

सा वै प्रसादयामास तं गुरुं पुत्रकारणात्आत्मनश्चैव मातुश्च प्रसादं च चकार सः

sā vai prasādayāmāsa taṃ guruṃ putrakāraṇātātmanaścaiva mātuśca prasādaṃ ca cakāra saḥ

भृगुरुवाचऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वैआलिङ्गेतां पृथग्वृक्षौ साश्वत्थं त्वमुदुम्बरम्

bhṛguruvācaṛtau tvaṃ caiva mātā ca snāte puṃsavanāya vaiāliṅgetāṃ pṛthagvṛkṣau sāśvatthaṃ tvamudumbaram

आलिङ्गने तु ते राजंश्चक्रतुः स्म विपर्ययम्कदाचिद्भृगुरागच्छत्तं च वेद विपर्ययम्

āliṅgane tu te rājaṃścakratuḥ sma viparyayamkadācidbhṛgurāgacchattaṃ ca veda viparyayam

अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं स्नुषाम्ब्राह्मणः क्षत्रवृत्तिर्वै तव पुत्रो भविष्यति

athovāca mahātejā bhṛguḥ satyavatīṃ snuṣāmbrāhmaṇaḥ kṣatravṛttirvai tava putro bhaviṣyati

क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस्तव सुतो महान्भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गमास्थितः

kṣatriyo brāhmaṇācāro mātustava suto mahānbhaviṣyati mahāvīryaḥ sādhūnāṃ mārgamāsthitaḥ

ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुनः पुनःन मे पुत्रो भवेदीदृक्कामं पौत्रो भवेदिति

tataḥ prasādayāmāsa śvaśuraṃ sā punaḥ punaḥna me putro bhavedīdṛkkāmaṃ pautro bhavediti

एवमस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिताजमदग्निं ततः पुत्रं सा जज्ञे काल आगतेतेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम्

evamastviti sā tena pāṇḍava pratinanditājamadagniṃ tataḥ putraṃ sā jajñe kāla āgatetejasā varcasā caiva yuktaṃ bhārgavanandanam

स वर्धमानस्तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन वैबहूनृषीन्महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत

sa vardhamānastejasvī vedasyādhyayanena vaibahūnṛṣīnmahātejāḥ pāṇḍaveyātyavartata

तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद्भरतर्षभचतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम्

taṃ tu kṛtsno dhanurvedaḥ pratyabhādbharatarṣabhacaturvidhāni cāstrāṇi bhāskaropamavarcasam