Parva.Adhyaya 3.120

सात्यकिरुवाचन राम कालः परिदेवनाय; यदुत्तरं तत्र तदेव सर्वेसमाचरामो ह्यनतीतकालं; युधिष्ठिरो यद्यपि नाह किंचित्

sātyakiruvācana rāma kālaḥ paridevanāya; yaduttaraṃ tatra tadeva sarvesamācarāmo hyanatītakālaṃ; yudhiṣṭhiro yadyapi nāha kiṃcit

ये नाथवन्तो हि भवन्ति लोके; ते नात्मना कर्म समारभन्तेतेषां तु कार्येषु भवन्ति नाथाः; शैब्यादयो राम यथा ययातेः

ye nāthavanto hi bhavanti loke; te nātmanā karma samārabhanteteṣāṃ tu kāryeṣu bhavanti nāthāḥ; śaibyādayo rāma yathā yayāteḥ

येषां तथा राम समारभन्ते; कार्याणि नाथाः स्वमतेन लोकेते नाथवन्तः पुरुषप्रवीरा; नानाथवत्कृच्छ्रमवाप्नुवन्ति

yeṣāṃ tathā rāma samārabhante; kāryāṇi nāthāḥ svamatena lokete nāthavantaḥ puruṣapravīrā; nānāthavatkṛcchramavāpnuvanti

कस्मादयं रामजनार्दनौ च; प्रद्युम्नसाम्बौ च मया समेतौवसत्यरण्ये सह सोदरीयै;स्त्रैलोक्यनाथानधिगम्य नाथान्

kasmādayaṃ rāmajanārdanau ca; pradyumnasāmbau ca mayā sametauvasatyaraṇye saha sodarīyai;strailokyanāthānadhigamya nāthān

निर्यातु साध्वद्य दशार्हसेना; प्रभूतनानायुधचित्रवर्मायमक्षयं गच्छतु धार्तराष्ट्रः; सबान्धवो वृष्णिबलाभिभूतः

niryātu sādhvadya daśārhasenā; prabhūtanānāyudhacitravarmāyamakṣayaṃ gacchatu dhārtarāṣṭraḥ; sabāndhavo vṛṣṇibalābhibhūtaḥ

त्वं ह्येव कोपात्पृथिवीमपीमां; संवेष्टयेस्तिष्ठतु शार्ङ्गधन्वास धार्तराष्ट्रं जहि सानुबन्धं; वृत्रं यथा देवपतिर्महेन्द्रः

tvaṃ hyeva kopātpṛthivīmapīmāṃ; saṃveṣṭayestiṣṭhatu śārṅgadhanvāsa dhārtarāṣṭraṃ jahi sānubandhaṃ; vṛtraṃ yathā devapatirmahendraḥ

भ्राता च मे यश्च सखा गुरुश्च; जनार्दनस्यात्मसमश्च पार्थःयदर्थमभ्युद्यतमुत्तमं त;त्करोति कर्माग्र्यमपारणीयम्

bhrātā ca me yaśca sakhā guruśca; janārdanasyātmasamaśca pārthaḥyadarthamabhyudyatamuttamaṃ ta;tkaroti karmāgryamapāraṇīyam

तस्यास्त्रवर्षाण्यहमुत्तमास्त्रै;र्विहत्य सर्वाणि रणेऽभिभूयकायाच्छिरः सर्पविषाग्निकल्पैः; शरोत्तमैरुन्मथितास्मि राम

tasyāstravarṣāṇyahamuttamāstrai;rvihatya sarvāṇi raṇe'bhibhūyakāyācchiraḥ sarpaviṣāgnikalpaiḥ; śarottamairunmathitāsmi rāma

खड्गेन चाहं निशितेन संख्ये; कायाच्छिरस्तस्य बलात्प्रमथ्यततोऽस्य सर्वाननुगान्हनिष्ये; दुर्योधनं चापि कुरूंश्च सर्वान्

khaḍgena cāhaṃ niśitena saṃkhye; kāyācchirastasya balātpramathyatato'sya sarvānanugānhaniṣye; duryodhanaṃ cāpi kurūṃśca sarvān

आत्तायुधं मामिह रौहिणेय; पश्यन्तु भौमा युधि जातहर्षाःनिघ्नन्तमेकं कुरुयोधमुख्या;न्काले महाकक्षमिवान्तकाग्निः

āttāyudhaṃ māmiha rauhiṇeya; paśyantu bhaumā yudhi jātaharṣāḥnighnantamekaṃ kuruyodhamukhyā;nkāle mahākakṣamivāntakāgniḥ

प्रद्युम्नमुक्तान्निशितान्न शक्ताः; सोढुं कृपद्रोणविकर्णकर्णाःजानामि वीर्यं च तवात्मजस्य; कार्ष्णिर्भवत्येष यथा रणस्थः

pradyumnamuktānniśitānna śaktāḥ; soḍhuṃ kṛpadroṇavikarṇakarṇāḥjānāmi vīryaṃ ca tavātmajasya; kārṣṇirbhavatyeṣa yathā raṇasthaḥ

साम्बः ससूतं सरथं भुजाभ्यां; दुःशासनं शास्तु बलात्प्रमथ्यन विद्यते जाम्बवतीसुतस्य; रणेऽविषह्यं हि रणोत्कटस्य

sāmbaḥ sasūtaṃ sarathaṃ bhujābhyāṃ; duḥśāsanaṃ śāstu balātpramathyana vidyate jāmbavatīsutasya; raṇe'viṣahyaṃ hi raṇotkaṭasya

एतेन बालेन हि शम्बरस्य; दैत्यस्य सैन्यं सहसा प्रणुन्नम्वृत्तोरुरत्यायतपीनबाहु;रेतेन संख्ये निहतोऽश्वचक्रःको नाम साम्बस्य रणे मनुष्यो; गत्वान्तरं वै भुजयोर्धरेत

etena bālena hi śambarasya; daityasya sainyaṃ sahasā praṇunnamvṛttoruratyāyatapīnabāhu;retena saṃkhye nihato'śvacakraḥko nāma sāmbasya raṇe manuṣyo; gatvāntaraṃ vai bhujayordhareta

यथा प्रविश्यान्तरमन्तकस्य; काले मनुष्यो न विनिष्क्रमेततथा प्रविश्यान्तरमस्य संख्ये; को नाम जीवन्पुनराव्रजेत

yathā praviśyāntaramantakasya; kāle manuṣyo na viniṣkrametatathā praviśyāntaramasya saṃkhye; ko nāma jīvanpunarāvrajeta

द्रोणं च भीष्मं च महारथौ तौ; सुतैर्वृतं चाप्यथ सोमदत्तम्सर्वाणि सैन्यानि च वासुदेवः; प्रधक्ष्यते सायकवह्निजालैः

droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca mahārathau tau; sutairvṛtaṃ cāpyatha somadattamsarvāṇi sainyāni ca vāsudevaḥ; pradhakṣyate sāyakavahnijālaiḥ

किं नाम लोकेष्वविषह्यमस्ति; कृष्णस्य सर्वेषु सदैवतेषुआत्तायुधस्योत्तमबाणपाणे;श्चक्रायुधस्याप्रतिमस्य युद्धे

kiṃ nāma lokeṣvaviṣahyamasti; kṛṣṇasya sarveṣu sadaivateṣuāttāyudhasyottamabāṇapāṇe;ścakrāyudhasyāpratimasya yuddhe

ततोऽनिरुद्धोऽप्यसिचर्मपाणि;र्महीमिमां धार्तराष्ट्रैर्विसंज्ञैःहृतोत्तमाङ्गैर्निहतैः करोतु; कीर्णां कुशैर्वेदिमिवाध्वरेषु

tato'niruddho'pyasicarmapāṇi;rmahīmimāṃ dhārtarāṣṭrairvisaṃjñaiḥhṛtottamāṅgairnihataiḥ karotu; kīrṇāṃ kuśairvedimivādhvareṣu

गदोल्मुकौ बाहुकभानुनीथाः; शूरश्च संख्ये निशठः कुमारःरणोत्कटौ सारणचारुदेष्णौ; कुलोचितं विप्रथयन्तु कर्म

gadolmukau bāhukabhānunīthāḥ; śūraśca saṃkhye niśaṭhaḥ kumāraḥraṇotkaṭau sāraṇacārudeṣṇau; kulocitaṃ viprathayantu karma

सवृष्णिभोजान्धकयोधमुख्या; समागता क्षत्रियशूरसेनाहत्वा रणे तान्धृतराष्ट्रपुत्राँ;ल्लोके यशः स्फीतमुपाकरोतु

savṛṣṇibhojāndhakayodhamukhyā; samāgatā kṣatriyaśūrasenāhatvā raṇe tāndhṛtarāṣṭraputrām̐;lloke yaśaḥ sphītamupākarotu

ततोऽभिमन्युः पृथिवीं प्रशास्तु; यावद्व्रतं धर्मभृतां वरिष्ठःयुधिष्ठिरः पारयते महात्मा; द्यूते यथोक्तं कुरुसत्तमेन

tato'bhimanyuḥ pṛthivīṃ praśāstu; yāvadvrataṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥyudhiṣṭhiraḥ pārayate mahātmā; dyūte yathoktaṃ kurusattamena

अस्मत्प्रमुक्तैर्विशिखैर्जितारि;स्ततो महीं भोक्ष्यति धर्मराजःनिर्धार्तराष्ट्रां हतसूतपुत्रा;मेतद्धि नः कृत्यतमं यशस्यम्

asmatpramuktairviśikhairjitāri;stato mahīṃ bhokṣyati dharmarājaḥnirdhārtarāṣṭrāṃ hatasūtaputrā;metaddhi naḥ kṛtyatamaṃ yaśasyam

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

असंशयं माधव सत्यमेत;द्गृह्णीम ते वाक्यमदीनसत्त्वस्वाभ्यां भुजाभ्यामजितां तु भूमिं; नेच्छेत्कुरूणामृषभः कथंचित्

asaṃśayaṃ mādhava satyameta;dgṛhṇīma te vākyamadīnasattvasvābhyāṃ bhujābhyāmajitāṃ tu bhūmiṃ; necchetkurūṇāmṛṣabhaḥ kathaṃcit

न ह्येष कामान्न भयान्न लोभा;द्युधिष्ठिरो जातु जह्यात्स्वधर्मम्भीमार्जुनौ चातिरथौ यमौ वा; तथैव कृष्णा द्रुपदात्मजेयम्

na hyeṣa kāmānna bhayānna lobhā;dyudhiṣṭhiro jātu jahyātsvadharmambhīmārjunau cātirathau yamau vā; tathaiva kṛṣṇā drupadātmajeyam

उभौ हि युद्धेऽप्रतिमौ पृथिव्यां; वृकोदरश्चैव धनंजयश्चकस्मान्न कृत्स्नां पृथिवीं प्रशासे;न्माद्रीसुताभ्यां च पुरस्कृतोऽयम्

ubhau hi yuddhe'pratimau pṛthivyāṃ; vṛkodaraścaiva dhanaṃjayaścakasmānna kṛtsnāṃ pṛthivīṃ praśāse;nmādrīsutābhyāṃ ca puraskṛto'yam

यदा तु पाञ्चालपतिर्महात्मा; सकेकयश्चेदिपतिर्वयं चयोत्स्याम विक्रम्य परांस्तदा वै; सुयोधनस्त्यक्ष्यति जीवलोकम्

yadā tu pāñcālapatirmahātmā; sakekayaścedipatirvayaṃ cayotsyāma vikramya parāṃstadā vai; suyodhanastyakṣyati jīvalokam

युधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca

नैतच्चित्रं माधव यद्ब्रवीषि; सत्यं तु मे रक्ष्यतमं न राज्यम्कृष्णस्तु मां वेद यथावदेकः; कृष्णं च वेदाहमथो यथावत्

naitaccitraṃ mādhava yadbravīṣi; satyaṃ tu me rakṣyatamaṃ na rājyamkṛṣṇastu māṃ veda yathāvadekaḥ; kṛṣṇaṃ ca vedāhamatho yathāvat

यदैव कालं पुरुषप्रवीरो; वेत्स्यत्ययं माधव विक्रमस्यतदा रणे त्वं च शिनिप्रवीर; सुयोधनं जेष्यसि केशवश्च

yadaiva kālaṃ puruṣapravīro; vetsyatyayaṃ mādhava vikramasyatadā raṇe tvaṃ ca śinipravīra; suyodhanaṃ jeṣyasi keśavaśca

प्रतिप्रयान्त्वद्य दशार्हवीरा; दृढोऽस्मि नाथैर्नरलोकनाथैःधर्मेऽप्रमादं कुरुताप्रमेया; द्रष्टास्मि भूयः सुखिनः समेतान्

pratiprayāntvadya daśārhavīrā; dṛḍho'smi nāthairnaralokanāthaiḥdharme'pramādaṃ kurutāprameyā; draṣṭāsmi bhūyaḥ sukhinaḥ sametān

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

तेऽन्योन्यमामन्त्र्य तथाभिवाद्य; वृद्धान्परिष्वज्य शिशूंश्च सर्वान्यदुप्रवीराः स्वगृहाणि जग्मू; राजापि तीर्थान्यनुसंचचार

te'nyonyamāmantrya tathābhivādya; vṛddhānpariṣvajya śiśūṃśca sarvānyadupravīrāḥ svagṛhāṇi jagmū; rājāpi tīrthānyanusaṃcacāra

विसृज्य कृष्णं त्वथ धर्मराजो; विदर्भराजोपचितां सुतीर्थाम्सुतेन सोमेन विमिश्रितोदां; ततः पयोष्णीं प्रति स ह्युवास

visṛjya kṛṣṇaṃ tvatha dharmarājo; vidarbharājopacitāṃ sutīrthāmsutena somena vimiśritodāṃ; tataḥ payoṣṇīṃ prati sa hyuvāsa