Mahabharata · 28 verses
Read this chapter as a bookयुधिष्ठिर उवाच · yudhiṣṭhira uvāca
भीमसेन यमौ चोभौ पाञ्चालि च निबोधतनास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान्वनेचरान्
bhīmasena yamau cobhau pāñcāli ca nibodhatanāsti bhūtasya nāśo vai paśyatāsmānvanecarān
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद्ब्रवीथेतरेतरम्अशक्येऽपि व्रजामेति धनंजयदिदृक्षया
durbalāḥ kleśitāḥ smeti yadbravīthetaretaramaśakye'pi vrajāmeti dhanaṃjayadidṛkṣayā
तन्मे दहति गात्राणि तूलराशिमिवानलःयच्च वीरं न पश्यामि धनंजयमुपान्तिके
tanme dahati gātrāṇi tūlarāśimivānalaḥyacca vīraṃ na paśyāmi dhanaṃjayamupāntike
तस्य दर्शनतृष्णं मां सानुजं वनमास्थितम्याज्ञसेन्याः परामर्शः स च वीर दहत्युत
tasya darśanatṛṣṇaṃ māṃ sānujaṃ vanamāsthitamyājñasenyāḥ parāmarśaḥ sa ca vīra dahatyuta
नकुलात्पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम्अजेयमुग्रधन्वानं तेन तप्ये वृकोदर
nakulātpūrvajaṃ pārthaṃ na paśyāmyamitaujasamajeyamugradhanvānaṃ tena tapye vṛkodara
तीर्थानि चैव रम्याणि वनानि च सरांसि चचरामि सह युष्माभिस्तस्य दर्शनकाङ्क्षया
tīrthāni caiva ramyāṇi vanāni ca sarāṃsi cacarāmi saha yuṣmābhistasya darśanakāṅkṣayā
पञ्च वर्षाण्यहं वीरं सत्यसंधं धनंजयम्यन्न पश्यामि बीभत्सुं तेन तप्ये वृकोदर
pañca varṣāṇyahaṃ vīraṃ satyasaṃdhaṃ dhanaṃjayamyanna paśyāmi bībhatsuṃ tena tapye vṛkodara
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम्न पश्यामि महाबाहुं तेन तप्ये वृकोदर
taṃ vai śyāmaṃ guḍākeśaṃ siṃhavikrāntagāminamna paśyāmi mahābāhuṃ tena tapye vṛkodara
कृतास्त्रं निपुणं युद्धे प्रतिमानं धनुष्मताम्न पश्यामि नरश्रेष्ठं तेन तप्ये वृकोदर
kṛtāstraṃ nipuṇaṃ yuddhe pratimānaṃ dhanuṣmatāmna paśyāmi naraśreṣṭhaṃ tena tapye vṛkodara
चरन्तमरिसंघेषु कालं क्रुद्धमिवान्तकम्प्रभिन्नमिव मातङ्गं सिंहस्कन्धं धनंजयम्
carantamarisaṃgheṣu kālaṃ kruddhamivāntakamprabhinnamiva mātaṅgaṃ siṃhaskandhaṃ dhanaṃjayam
यः स शक्रादनवरो वीर्येण द्रविणेन चयमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वोऽमितविक्रमः
yaḥ sa śakrādanavaro vīryeṇa draviṇena cayamayoḥ pūrvajaḥ pārthaḥ śvetāśvo'mitavikramaḥ
दुःखेन महताविष्टः स्वकृतेनानिवर्तिनाअजेयमुग्रधन्वानं तं न पश्यामि फल्गुनम्
duḥkhena mahatāviṣṭaḥ svakṛtenānivartināajeyamugradhanvānaṃ taṃ na paśyāmi phalgunam
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणोऽप्यणीयसाऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाताभयस्य च
satataṃ yaḥ kṣamāśīlaḥ kṣipyamāṇo'pyaṇīyasāṛjumārgaprapannasya śarmadātābhayasya ca
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाभिजिघांसतःअपि वज्रधरस्यापि भवेत्कालविषोपमः
sa tu jihmapravṛttasya māyayābhijighāṃsataḥapi vajradharasyāpi bhavetkālaviṣopamaḥ
शत्रोरपि प्रपन्नस्य सोऽनृशंसः प्रतापवान्दाताभयस्य बीभत्सुरमितात्मा महाबलः
śatrorapi prapannasya so'nṛśaṃsaḥ pratāpavāndātābhayasya bībhatsuramitātmā mahābalaḥ
सर्वेषामाश्रयोऽस्माकं रणेऽरीणां प्रमर्दिताआहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः
sarveṣāmāśrayo'smākaṃ raṇe'rīṇāṃ pramarditāāhartā sarvaratnānāṃ sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासन्पुरा ममबहूनि बहुजातानि यानि प्राप्तः सुयोधनः
ratnāni yasya vīryeṇa divyānyāsanpurā mamabahūni bahujātāni yāni prāptaḥ suyodhanaḥ
यस्य बाहुबलाद्वीर सभा चासीत्पुरा ममसर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव
yasya bāhubalādvīra sabhā cāsītpurā mamasarvaratnamayī khyātā triṣu lokeṣu pāṇḍava
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधिअजेयमजितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम्
vāsudevasamaṃ vīrye kārtavīryasamaṃ yudhiajeyamajitaṃ yuddhe taṃ na paśyāmi phalgunam
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम्अनुजातः स वीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा
saṃkarṣaṇaṃ mahāvīryaṃ tvāṃ ca bhīmāparājitamanujātaḥ sa vīryeṇa vāsudevaṃ ca śatruhā
यस्य बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरःजवे वायुर्मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः
yasya bāhubale tulyaḥ prabhāve ca puraṃdaraḥjave vāyurmukhe somaḥ krodhe mṛtyuḥ sanātanaḥ
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वे वीर दिदृक्षवःप्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम्
te vayaṃ taṃ naravyāghraṃ sarve vīra didṛkṣavaḥpravekṣyāmo mahābāho parvataṃ gandhamādanam
विशाला बदरी यत्र नरनारायणाश्रमःतं सदाध्युषितं यक्षैर्द्रक्ष्यामो गिरिमुत्तमम्
viśālā badarī yatra naranārāyaṇāśramaḥtaṃ sadādhyuṣitaṃ yakṣairdrakṣyāmo girimuttamam
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैरभिरक्षिताम्पद्भिरेव गमिष्यामस्तप्यमाना महत्तपः
kuberanalinīṃ ramyāṃ rākṣasairabhirakṣitāmpadbhireva gamiṣyāmastapyamānā mahattapaḥ
नातप्ततपसा शक्यो देशो गन्तुं वृकोदरन नृशंसेन लुब्धेन नाप्रशान्तेन भारत
nātaptatapasā śakyo deśo gantuṃ vṛkodarana nṛśaṃsena lubdhena nāpraśāntena bhārata
तत्र सर्वे गमिष्यामो भीमार्जुनपदैषिणःसायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सह विप्रैर्महाव्रतैः
tatra sarve gamiṣyāmo bhīmārjunapadaiṣiṇaḥsāyudhā baddhanistriṃśāḥ saha viprairmahāvrataiḥ
मक्षिकान्मशकान्दंशान्व्याघ्रान्सिंहान्सरीसृपान्प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस्तान्न पश्यति
makṣikānmaśakāndaṃśānvyāghrānsiṃhānsarīsṛpānprāpnotyaniyataḥ pārtha niyatastānna paśyati
ते वयं नियतात्मानः पर्वतं गन्धमादनम्प्रवेक्ष्यामो मिताहारा धनंजयदिदृक्षवः
te vayaṃ niyatātmānaḥ parvataṃ gandhamādanampravekṣyāmo mitāhārā dhanaṃjayadidṛkṣavaḥ