Mahabharata · 21 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
ते शूरास्ततधन्वानस्तूणवन्तः समार्गणाःबद्धगोधाङ्गुलित्राणाः खड्गवन्तोऽमितौजसः
te śūrāstatadhanvānastūṇavantaḥ samārgaṇāḥbaddhagodhāṅgulitrāṇāḥ khaḍgavanto'mitaujasaḥ
परिगृह्य द्विजश्रेष्ठाञ्श्रेष्ठाः सर्वधनुष्मताम्पाञ्चालीसहिता राजन्प्रययुर्गन्धमादनम्
parigṛhya dvijaśreṣṭhāñśreṣṭhāḥ sarvadhanuṣmatāmpāñcālīsahitā rājanprayayurgandhamādanam
सरांसि सरितश्चैव पर्वतांश्च वनानि चवृक्षांश्च बहुलच्छायान्ददृशुर्गिरिमूर्धनिनित्यपुष्पफलान्देशान्देवर्षिगणसेवितान्
sarāṃsi saritaścaiva parvatāṃśca vanāni cavṛkṣāṃśca bahulacchāyāndadṛśurgirimūrdhaninityapuṣpaphalāndeśāndevarṣigaṇasevitān
आत्मन्यात्मानमाधाय वीरा मूलफलाशनाःचेरुरुच्चावचाकारान्देशान्विषमसंकटान्पश्यन्तो मृगजातानि बहूनि विविधानि च
ātmanyātmānamādhāya vīrā mūlaphalāśanāḥceruruccāvacākārāndeśānviṣamasaṃkaṭānpaśyanto mṛgajātāni bahūni vividhāni ca
ऋषिसिद्धामरयुतं गन्धर्वाप्सरसां प्रियम्विविशुस्ते महात्मानः किंनराचरितं गिरिम्
ṛṣisiddhāmarayutaṃ gandharvāpsarasāṃ priyamviviśuste mahātmānaḥ kiṃnarācaritaṃ girim
प्रविशत्स्वथ वीरेषु पर्वतं गन्धमादनम्चण्डवातं महद्वर्षं प्रादुरासीद्विशां पते
praviśatsvatha vīreṣu parvataṃ gandhamādanamcaṇḍavātaṃ mahadvarṣaṃ prādurāsīdviśāṃ pate
ततो रेणुः समुद्भूतः सपत्रबहुलो महान्पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव तमसावृणोत्
tato reṇuḥ samudbhūtaḥ sapatrabahulo mahānpṛthivīṃ cāntarikṣaṃ ca dyāṃ caiva tamasāvṛṇot
न स्म प्रज्ञायते किंचिदावृते व्योम्नि रेणुनान चापि शेकुस्ते कर्तुमन्योन्यस्याभिभाषणम्
na sma prajñāyate kiṃcidāvṛte vyomni reṇunāna cāpi śekuste kartumanyonyasyābhibhāṣaṇam
न चापश्यन्त तेऽन्योन्यं तमसा हतचक्षुषःआकृष्यमाणा वातेन साश्मचूर्णेन भारत
na cāpaśyanta te'nyonyaṃ tamasā hatacakṣuṣaḥākṛṣyamāṇā vātena sāśmacūrṇena bhārata
द्रुमाणां वातभग्नानां पततां भूतले भृशम्अन्येषां च महीजानां शब्दः समभवन्महान्
drumāṇāṃ vātabhagnānāṃ patatāṃ bhūtale bhṛśamanyeṣāṃ ca mahījānāṃ śabdaḥ samabhavanmahān
द्यौः स्वित्पतति किं भूमौ दीर्यन्ते पर्वता नु किम्इति ते मेनिरे सर्वे पवनेन विमोहिताः
dyauḥ svitpatati kiṃ bhūmau dīryante parvatā nu kimiti te menire sarve pavanena vimohitāḥ
ते यथानन्तरान्वृक्षान्वल्मीकान्विषमाणि चपाणिभिः परिमार्गन्तो भीता वायोर्निलिल्यिरे
te yathānantarānvṛkṣānvalmīkānviṣamāṇi capāṇibhiḥ parimārganto bhītā vāyornililyire
ततः कार्मुकमुद्यम्य भीमसेनो महाबलःकृष्णामादाय संगत्या तस्थावाश्रित्य पादपम्
tataḥ kārmukamudyamya bhīmaseno mahābalaḥkṛṣṇāmādāya saṃgatyā tasthāvāśritya pādapam
धर्मराजश्च धौम्यश्च निलिल्याते महावनेअग्निहोत्राण्युपादाय सहदेवस्तु पर्वते
dharmarājaśca dhaumyaśca nililyāte mahāvaneagnihotrāṇyupādāya sahadevastu parvate
नकुलो ब्राह्मणाश्चान्ये लोमशश्च महातपाःवृक्षानासाद्य संत्रस्तास्तत्र तत्र निलिल्यिरे
nakulo brāhmaṇāścānye lomaśaśca mahātapāḥvṛkṣānāsādya saṃtrastāstatra tatra nililyire
मन्दीभूते च पवने तस्मिन्रजसि शाम्यतिमहद्भिः पृषतैस्तूर्णं वर्षमभ्याजगाम ह
mandībhūte ca pavane tasminrajasi śāmyatimahadbhiḥ pṛṣataistūrṇaṃ varṣamabhyājagāma ha
ततोऽश्मसहिता धाराः संवृण्वन्त्यः समन्ततःप्रपेतुरनिशं तत्र शीघ्रवातसमीरिताः
tato'śmasahitā dhārāḥ saṃvṛṇvantyaḥ samantataḥprapeturaniśaṃ tatra śīghravātasamīritāḥ
ततः सागरगा आपः कीर्यमाणाः समन्ततःप्रादुरासन्सकलुषाः फेनवत्यो विशां पते
tataḥ sāgaragā āpaḥ kīryamāṇāḥ samantataḥprādurāsansakaluṣāḥ phenavatyo viśāṃ pate
वहन्त्यो वारि बहुलं फेनोडुपपरिप्लुतम्परिसस्रुर्महाशब्दाः प्रकर्षन्त्यो महीरुहान्
vahantyo vāri bahulaṃ phenoḍupapariplutamparisasrurmahāśabdāḥ prakarṣantyo mahīruhān
तस्मिन्नुपरते वर्षे वाते च समतां गतेगते ह्यम्भसि निम्नानि प्रादुर्भूते दिवाकरे
tasminnuparate varṣe vāte ca samatāṃ gategate hyambhasi nimnāni prādurbhūte divākare
निर्जग्मुस्ते शनैः सर्वे समाजग्मुश्च भारतप्रतस्थुश्च पुनर्वीराः पर्वतं गन्धमादनम्
nirjagmuste śanaiḥ sarve samājagmuśca bhāratapratasthuśca punarvīrāḥ parvataṃ gandhamādanam