Mahabharata · 30 verses
Read this chapter as a bookअर्जुन उवाच · arjuna uvāca
ततोऽश्मवर्षं सुमहत्प्रादुरासीत्समन्ततःनगमात्रैर्महाघोरैस्तन्मां दृढमपीडयत्
tato'śmavarṣaṃ sumahatprādurāsītsamantataḥnagamātrairmahāghoraistanmāṃ dṛḍhamapīḍayat
तदहं वज्रसंकाशैः शरैरिन्द्रास्त्रचोदितैःअचूर्णयं वेगवद्भिः शतधैकैकमाहवे
tadahaṃ vajrasaṃkāśaiḥ śarairindrāstracoditaiḥacūrṇayaṃ vegavadbhiḥ śatadhaikaikamāhave
चूर्ण्यमानेऽश्मवर्षे तु पावकः समजायततत्राश्मचूर्णमपतत्पावकप्रकरा इव
cūrṇyamāne'śmavarṣe tu pāvakaḥ samajāyatatatrāśmacūrṇamapatatpāvakaprakarā iva
ततोऽश्मवर्षे निहते जलवर्षं महत्तरम्धाराभिरक्षमात्राभिः प्रादुरासीन्ममान्तिके
tato'śmavarṣe nihate jalavarṣaṃ mahattaramdhārābhirakṣamātrābhiḥ prādurāsīnmamāntike
नभसः प्रच्युता धारास्तिग्मवीर्याः सहस्रशःआवृण्वन्सर्वतो व्योम दिशश्चोपदिशस्तथा
nabhasaḥ pracyutā dhārāstigmavīryāḥ sahasraśaḥāvṛṇvansarvato vyoma diśaścopadiśastathā
धाराणां च निपातेन वायोर्विस्फूर्जितेन चगर्जितेन च दैत्यानां न प्राज्ञायत किंचन
dhārāṇāṃ ca nipātena vāyorvisphūrjitena cagarjitena ca daityānāṃ na prājñāyata kiṃcana
धारा दिवि च संबद्धा वसुधायां च सर्वशःव्यामोहयन्त मां तत्र निपतन्त्योऽनिशं भुवि
dhārā divi ca saṃbaddhā vasudhāyāṃ ca sarvaśaḥvyāmohayanta māṃ tatra nipatantyo'niśaṃ bhuvi
तत्रोपदिष्टमिन्द्रेण दिव्यमस्त्रं विशोषणम्दीप्तं प्राहिणवं घोरमशुष्यत्तेन तज्जलम्
tatropadiṣṭamindreṇa divyamastraṃ viśoṣaṇamdīptaṃ prāhiṇavaṃ ghoramaśuṣyattena tajjalam
हतेऽश्मवर्षे तु मया जलवर्षे च शोषितेमुमुचुर्दानवा मायामग्निं वायुं च मानद
hate'śmavarṣe tu mayā jalavarṣe ca śoṣitemumucurdānavā māyāmagniṃ vāyuṃ ca mānada
ततोऽहमग्निं व्यधमं सलिलास्त्रेण सर्वशःशैलेन च महास्त्रेण वायोर्वेगमधारयम्
tato'hamagniṃ vyadhamaṃ salilāstreṇa sarvaśaḥśailena ca mahāstreṇa vāyorvegamadhārayam
तस्यां प्रतिहतायां तु दानवा युद्धदुर्मदाःप्राकुर्वन्विविधा माया यौगपद्येन भारत
tasyāṃ pratihatāyāṃ tu dānavā yuddhadurmadāḥprākurvanvividhā māyā yaugapadyena bhārata
ततो वर्षं प्रादुरभूत्सुमहल्लोमहर्षणम्अस्त्राणां घोररूपाणामग्नेर्वायोस्तथाश्मनाम्
tato varṣaṃ prādurabhūtsumahallomaharṣaṇamastrāṇāṃ ghorarūpāṇāmagnervāyostathāśmanām
सा तु मायामयी वृष्टिः पीडयामास मां युधिअथ घोरं तमस्तीव्रं प्रादुरासीत्समन्ततः
sā tu māyāmayī vṛṣṭiḥ pīḍayāmāsa māṃ yudhiatha ghoraṃ tamastīvraṃ prādurāsītsamantataḥ
तमसा संवृते लोके घोरेण परुषेण चतुरगा विमुखाश्चासन्प्रास्खलच्चापि मातलिः
tamasā saṃvṛte loke ghoreṇa paruṣeṇa caturagā vimukhāścāsanprāskhalaccāpi mātaliḥ
हस्ताद्धिरण्मयश्चास्य प्रतोदः प्रापतद्भुविअसकृच्चाह मां भीतः क्वासीति भरतर्षभ
hastāddhiraṇmayaścāsya pratodaḥ prāpatadbhuviasakṛccāha māṃ bhītaḥ kvāsīti bharatarṣabha
मां च भीराविशत्तीव्रा तस्मिन्विगतचेतसिस च मां विगतज्ञानः संत्रस्त इदमब्रवीत्
māṃ ca bhīrāviśattīvrā tasminvigatacetasisa ca māṃ vigatajñānaḥ saṃtrasta idamabravīt
सुराणामसुराणां च संग्रामः सुमहानभूत्अमृतार्थे पुरा पार्थ स च दृष्टो मयानघ
surāṇāmasurāṇāṃ ca saṃgrāmaḥ sumahānabhūtamṛtārthe purā pārtha sa ca dṛṣṭo mayānagha
शम्बरस्य वधे चापि संग्रामः सुमहानभूत्सारथ्यं देवराजस्य तत्रापि कृतवानहम्
śambarasya vadhe cāpi saṃgrāmaḥ sumahānabhūtsārathyaṃ devarājasya tatrāpi kṛtavānaham
तथैव वृत्रस्य वधे संगृहीता हया मयावैरोचनेर्मया युद्धं दृष्टं चापि सुदारुणम्
tathaiva vṛtrasya vadhe saṃgṛhītā hayā mayāvairocanermayā yuddhaṃ dṛṣṭaṃ cāpi sudāruṇam
एते मया महाघोराः संग्रामाः पर्युपासिताःन चापि विगतज्ञानो भूतपूर्वोऽस्मि पाण्डव
ete mayā mahāghorāḥ saṃgrāmāḥ paryupāsitāḥna cāpi vigatajñāno bhūtapūrvo'smi pāṇḍava
पितामहेन संहारः प्रजानां विहितो ध्रुवम्न हि युद्धमिदं युक्तमन्यत्र जगतः क्षयात्
pitāmahena saṃhāraḥ prajānāṃ vihito dhruvamna hi yuddhamidaṃ yuktamanyatra jagataḥ kṣayāt
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संस्तभ्यात्मानमात्मनामोहयिष्यन्दानवानामहं मायामयं बलम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā saṃstabhyātmānamātmanāmohayiṣyandānavānāmahaṃ māyāmayaṃ balam
अब्रुवं मातलिं भीतं पश्य मे भुजयोर्बलम्अस्त्राणां च प्रभावं मे धनुषो गाण्डिवस्य च
abruvaṃ mātaliṃ bhītaṃ paśya me bhujayorbalamastrāṇāṃ ca prabhāvaṃ me dhanuṣo gāṇḍivasya ca
अद्यास्त्रमाययैतेषां मायामेतां सुदारुणाम्विनिहन्मि तमश्चोग्रं मा भैः सूत स्थिरो भव
adyāstramāyayaiteṣāṃ māyāmetāṃ sudāruṇāmvinihanmi tamaścograṃ mā bhaiḥ sūta sthiro bhava
एवमुक्त्वाहमसृजमस्त्रमायां नराधिपमोहनीं सर्वशत्रूणां हिताय त्रिदिवौकसाम्
evamuktvāhamasṛjamastramāyāṃ narādhipamohanīṃ sarvaśatrūṇāṃ hitāya tridivaukasām
पीड्यमानासु मायासु तासु तास्वसुरेश्वराःपुनर्बहुविधा मायाः प्राकुर्वन्नमितौजसः
pīḍyamānāsu māyāsu tāsu tāsvasureśvarāḥpunarbahuvidhā māyāḥ prākurvannamitaujasaḥ
पुनः प्रकाशमभवत्तमसा ग्रस्यते पुनःव्रजत्यदर्शनं लोकः पुनरप्सु निमज्जति
punaḥ prakāśamabhavattamasā grasyate punaḥvrajatyadarśanaṃ lokaḥ punarapsu nimajjati
सुसंगृहीतैर्हरिभिः प्रकाशे सति मातलिःव्यचरत्स्यन्दनाग्र्येण संग्रामे लोमहर्षणे
susaṃgṛhītairharibhiḥ prakāśe sati mātaliḥvyacaratsyandanāgryeṇa saṃgrāme lomaharṣaṇe
ततः पर्यपतन्नुग्रा निवातकवचा मयितानहं विवरं दृष्ट्वा प्राहिण्वं यमसादनम्
tataḥ paryapatannugrā nivātakavacā mayitānahaṃ vivaraṃ dṛṣṭvā prāhiṇvaṃ yamasādanam
वर्तमाने तथा युद्धे निवातकवचान्तकेनापश्यं सहसा सर्वान्दानवान्माययावृतान्
vartamāne tathā yuddhe nivātakavacāntakenāpaśyaṃ sahasā sarvāndānavānmāyayāvṛtān