Loading
Mahabharata · 37 verses
Read this chapter as a bookमार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca
शिवा भार्या त्वङ्गिरसः शीलरूपगुणान्वितातस्याः सा प्रथमं रूपं कृत्वा देवी जनाधिपजगाम पावकाभ्याशं तं चोवाच वराङ्गना
śivā bhāryā tvaṅgirasaḥ śīlarūpaguṇānvitātasyāḥ sā prathamaṃ rūpaṃ kṛtvā devī janādhipajagāma pāvakābhyāśaṃ taṃ covāca varāṅganā
मामग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुमर्हसिकरिष्यसि न चेदेवं मृतां मामुपधारय
māmagne kāmasaṃtaptāṃ tvaṃ kāmayitumarhasikariṣyasi na cedevaṃ mṛtāṃ māmupadhāraya
अहमङ्गिरसो भार्या शिवा नाम हुताशनसखीभिः सहिता प्राप्ता मन्त्रयित्वा विनिश्चयम्
ahamaṅgiraso bhāryā śivā nāma hutāśanasakhībhiḥ sahitā prāptā mantrayitvā viniścayam
अग्निरुवाचकथं मां त्वं विजानीषे कामार्तमितराः कथम्यास्त्वया कीर्तिताः सर्वाः सप्तर्षीणां प्रियाः स्त्रियः
agniruvācakathaṃ māṃ tvaṃ vijānīṣe kāmārtamitarāḥ kathamyāstvayā kīrtitāḥ sarvāḥ saptarṣīṇāṃ priyāḥ striyaḥ
शिवोवाचअस्माकं त्वं प्रियो नित्यं बिभीमस्तु वयं तवत्वच्चित्तमिङ्गितैर्ज्ञात्वा प्रेषितास्मि तवान्तिकम्
śivovācaasmākaṃ tvaṃ priyo nityaṃ bibhīmastu vayaṃ tavatvaccittamiṅgitairjñātvā preṣitāsmi tavāntikam
मैथुनायेह संप्राप्ता कामं प्राप्तं द्रुतं चरमातरो मां प्रतीक्षन्ते गमिष्यामि हुताशन
maithunāyeha saṃprāptā kāmaṃ prāptaṃ drutaṃ caramātaro māṃ pratīkṣante gamiṣyāmi hutāśana
मार्कण्डेय उवाच · mārkaṇḍeya uvāca
ततोऽग्निरुपयेमे तां शिवां प्रीतिमुदायुतःप्रीत्या देवी च संयुक्ता शुक्रं जग्राह पाणिना
tato'gnirupayeme tāṃ śivāṃ prītimudāyutaḥprītyā devī ca saṃyuktā śukraṃ jagrāha pāṇinā
अचिन्तयन्ममेदं ये रूपं द्रक्ष्यन्ति काननेते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यन्ति पावके
acintayanmamedaṃ ye rūpaṃ drakṣyanti kānanete brāhmaṇīnāmanṛtaṃ doṣaṃ vakṣyanti pāvake
तस्मादेतद्रक्ष्यमाणा गरुडी संभवाम्यहम्वनान्निर्गमनं चैव सुखं मम भविष्यति
tasmādetadrakṣyamāṇā garuḍī saṃbhavāmyahamvanānnirgamanaṃ caiva sukhaṃ mama bhaviṣyati
सुपर्णी सा तदा भूत्वा निर्जगाम महावनात्अपश्यत्पर्वतं श्वेतं शरस्तम्बैः सुसंवृतम्
suparṇī sā tadā bhūtvā nirjagāma mahāvanātapaśyatparvataṃ śvetaṃ śarastambaiḥ susaṃvṛtam
दृष्टीविषैः सप्तशीर्षैर्गुप्तं भोगिभिरद्भुतैःरक्षोभिश्च पिशाचैश्च रौद्रैर्भूतगणैस्तथाराक्षसीभिश्च संपूर्णमनेकैश्च मृगद्विजैः
dṛṣṭīviṣaiḥ saptaśīrṣairguptaṃ bhogibhiradbhutaiḥrakṣobhiśca piśācaiśca raudrairbhūtagaṇaistathārākṣasībhiśca saṃpūrṇamanekaiśca mṛgadvijaiḥ
सा तत्र सहसा गत्वा शैलपृष्ठं सुदुर्गमम्प्राक्षिपत्काञ्चने कुण्डे शुक्रं सा त्वरिता सती
sā tatra sahasā gatvā śailapṛṣṭhaṃ sudurgamamprākṣipatkāñcane kuṇḍe śukraṃ sā tvaritā satī
शिष्टानामपि सा देवी सप्तर्षीणां महात्मनाम्पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम्
śiṣṭānāmapi sā devī saptarṣīṇāṃ mahātmanāmpatnīsarūpatāṃ kṛtvā kāmayāmāsa pāvakam
दिव्यरूपमरुन्धत्याः कर्तुं न शकितं तयातस्यास्तपःप्रभावेण भर्तृशुश्रूषणेन च
divyarūpamarundhatyāḥ kartuṃ na śakitaṃ tayātasyāstapaḥprabhāveṇa bhartṛśuśrūṣaṇena ca
षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्ने रेतः कुरूत्तमतस्मिन्कुण्डे प्रतिपदि कामिन्या स्वाहया तदा
ṣaṭkṛtvastattu nikṣiptamagne retaḥ kurūttamatasminkuṇḍe pratipadi kāminyā svāhayā tadā
तत्स्कन्नं तेजसा तत्र संभृतं जनयत्सुतम्ऋषिभिः पूजितं स्कन्नमनयत्स्कन्दतां ततः
tatskannaṃ tejasā tatra saṃbhṛtaṃ janayatsutamṛṣibhiḥ pūjitaṃ skannamanayatskandatāṃ tataḥ
षट्शिरा द्विगुणश्रोत्रो द्वादशाक्षिभुजक्रमःएकग्रीवस्त्वेककायः कुमारः समपद्यत
ṣaṭśirā dviguṇaśrotro dvādaśākṣibhujakramaḥekagrīvastvekakāyaḥ kumāraḥ samapadyata
द्वितीयायामभिव्यक्तस्तृतीयायां शिशुर्बभौअङ्गप्रत्यङ्गसंभूतश्चतुर्थ्यामभवद्गुहः
dvitīyāyāmabhivyaktastṛtīyāyāṃ śiśurbabhauaṅgapratyaṅgasaṃbhūtaścaturthyāmabhavadguhaḥ
लोहिताभ्रेण महता संवृतः सह विद्युतालोहिताभ्रे सुमहति भाति सूर्य इवोदितः
lohitābhreṇa mahatā saṃvṛtaḥ saha vidyutālohitābhre sumahati bhāti sūrya ivoditaḥ
गृहीतं तु धनुस्तेन विपुलं लोमहर्षणम्न्यस्तं यत्त्रिपुरघ्नेन सुरारिविनिकृन्तनम्
gṛhītaṃ tu dhanustena vipulaṃ lomaharṣaṇamnyastaṃ yattripuraghnena surārivinikṛntanam
तद्गृहीत्वा धनुःश्रेष्ठं ननाद बलवांस्तदासंमोहयन्निवेमान्स त्रीँल्लोकान्सचराचरान्
tadgṛhītvā dhanuḥśreṣṭhaṃ nanāda balavāṃstadāsaṃmohayannivemānsa trīm̐llokānsacarācarān
तस्य तं निनदं श्रुत्वा महामेघौघनिस्वनम्उत्पेततुर्महानागौ चित्रश्चैरावतश्च ह
tasya taṃ ninadaṃ śrutvā mahāmeghaughanisvanamutpetaturmahānāgau citraścairāvataśca ha
तावापतन्तौ संप्रेक्ष्य स बालार्कसमद्युतिःद्वाभ्यां गृहीत्वा पाणिभ्यां शक्तिं चान्येन पाणिनाअपरेणाग्निदायादस्ताम्रचूडं भुजेन सः
tāvāpatantau saṃprekṣya sa bālārkasamadyutiḥdvābhyāṃ gṛhītvā pāṇibhyāṃ śaktiṃ cānyena pāṇināapareṇāgnidāyādastāmracūḍaṃ bhujena saḥ
महाकायमुपश्लिष्टं कुक्कुटं बलिनां वरम्गृहीत्वा व्यनदद्भीमं चिक्रीड च महाबलः
mahākāyamupaśliṣṭaṃ kukkuṭaṃ balināṃ varamgṛhītvā vyanadadbhīmaṃ cikrīḍa ca mahābalaḥ
द्वाभ्यां भुजाभ्यां बलवान्गृहीत्वा शङ्खमुत्तमम्प्राध्मापयत भूतानां त्रासनं बलिनामपि
dvābhyāṃ bhujābhyāṃ balavāngṛhītvā śaṅkhamuttamamprādhmāpayata bhūtānāṃ trāsanaṃ balināmapi
द्वाभ्यां भुजाभ्यामाकाशं बहुशो निजघान सःक्रीडन्भाति महासेनस्त्रीँल्लोकान्वदनैः पिबन्पर्वताग्रेऽप्रमेयात्मा रश्मिमानुदये यथा
dvābhyāṃ bhujābhyāmākāśaṃ bahuśo nijaghāna saḥkrīḍanbhāti mahāsenastrīm̐llokānvadanaiḥ pibanparvatāgre'prameyātmā raśmimānudaye yathā
स तस्य पर्वतस्याग्रे निषण्णोऽद्भुतविक्रमःव्यलोकयदमेयात्मा मुखैर्नानाविधैर्दिशःस पश्यन्विविधान्भावांश्चकार निनदं पुनः
sa tasya parvatasyāgre niṣaṇṇo'dbhutavikramaḥvyalokayadameyātmā mukhairnānāvidhairdiśaḥsa paśyanvividhānbhāvāṃścakāra ninadaṃ punaḥ
तस्य तं निनदं श्रुत्वा न्यपतन्बहुधा जनाःभीताश्चोद्विग्नमनसस्तमेव शरणं ययुः
tasya taṃ ninadaṃ śrutvā nyapatanbahudhā janāḥbhītāścodvignamanasastameva śaraṇaṃ yayuḥ
ये तु तं संश्रिता देवं नानावर्णास्तदा जनाःतानप्याहुः पारिषदान्ब्राह्मणाः सुमहाबलान्
ye tu taṃ saṃśritā devaṃ nānāvarṇāstadā janāḥtānapyāhuḥ pāriṣadānbrāhmaṇāḥ sumahābalān
स तूत्थाय महाबाहुरुपसान्त्व्य च ताञ्जनान्धनुर्विकृष्य व्यसृजद्बाणाञ्श्वेते महागिरौ
sa tūtthāya mahābāhurupasāntvya ca tāñjanāndhanurvikṛṣya vyasṛjadbāṇāñśvete mahāgirau
बिभेद स शरैः शैलं क्रौञ्चं हिमवतः सुतम्तेन हंसाश्च गृध्राश्च मेरुं गच्छन्ति पर्वतम्
bibheda sa śaraiḥ śailaṃ krauñcaṃ himavataḥ sutamtena haṃsāśca gṛdhrāśca meruṃ gacchanti parvatam
स विशीर्णोऽपतच्छैलो भृशमार्तस्वरान्रुवन्तस्मिन्निपतिते त्वन्ये नेदुः शैला भृशं भयात्
sa viśīrṇo'patacchailo bhṛśamārtasvarānruvantasminnipatite tvanye neduḥ śailā bhṛśaṃ bhayāt
स तं नादं भृशार्तानां श्रुत्वापि बलिनां वरःन प्राव्यथदमेयात्मा शक्तिमुद्यम्य चानदत्
sa taṃ nādaṃ bhṛśārtānāṃ śrutvāpi balināṃ varaḥna prāvyathadameyātmā śaktimudyamya cānadat
सा तदा विपुला शक्तिः क्षिप्ता तेन महात्मनाबिभेद शिखरं घोरं श्वेतस्य तरसा गिरेः
sā tadā vipulā śaktiḥ kṣiptā tena mahātmanābibheda śikharaṃ ghoraṃ śvetasya tarasā gireḥ
स तेनाभिहतो दीनो गिरिः श्वेतोऽचलैः सहउत्पपात महीं त्यक्त्वा भीतस्तस्मान्महात्मनः
sa tenābhihato dīno giriḥ śveto'calaiḥ sahautpapāta mahīṃ tyaktvā bhītastasmānmahātmanaḥ
ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समन्ततःआर्ता स्कन्दं समासाद्य पुनर्बलवती बभौ
tataḥ pravyathitā bhūmirvyaśīryata samantataḥārtā skandaṃ samāsādya punarbalavatī babhau
पर्वताश्च नमस्कृत्य तमेव पृथिवीं गताःअथायमभजल्लोकः स्कन्दं शुक्लस्य पञ्चमीम्
parvatāśca namaskṛtya tameva pṛthivīṃ gatāḥathāyamabhajallokaḥ skandaṃ śuklasya pañcamīm