Parva.Adhyaya 3.22

वासुदेव उवाच · vāsudeva uvāca

एवं स पुरुषव्याघ्र शाल्वो राज्ञां महारिपुःयुध्यमानो मया संख्ये वियदभ्यागमत्पुनः

evaṃ sa puruṣavyāghra śālvo rājñāṃ mahāripuḥyudhyamāno mayā saṃkhye viyadabhyāgamatpunaḥ

ततः शतघ्नीश्च महागदाश्च; दीप्तांश्च शूलान्मुसलानसींश्चचिक्षेप रोषान्मयि मन्दबुद्धिः; शाल्वो महाराज जयाभिकाङ्क्षी

tataḥ śataghnīśca mahāgadāśca; dīptāṃśca śūlānmusalānasīṃścacikṣepa roṣānmayi mandabuddhiḥ; śālvo mahārāja jayābhikāṅkṣī

तानाशुगैरापततोऽहमाशु; निवार्य तूर्णं खगमान्ख एवद्विधा त्रिधा चाच्छिनमाशु मुक्तै;स्ततोऽन्तरिक्षे निनदो बभूव

tānāśugairāpatato'hamāśu; nivārya tūrṇaṃ khagamānkha evadvidhā tridhā cācchinamāśu muktai;stato'ntarikṣe ninado babhūva

ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम्दारुकं वाजिनश्चैव रथं च समवाकिरत्

tataḥ śatasahasreṇa śarāṇāṃ nataparvaṇāmdārukaṃ vājinaścaiva rathaṃ ca samavākirat

ततो मामब्रवीद्वीर दारुको विह्वलन्निवस्थातव्यमिति तिष्ठामि शाल्वबाणप्रपीडितः

tato māmabravīdvīra dāruko vihvalannivasthātavyamiti tiṣṭhāmi śālvabāṇaprapīḍitaḥ

इति तस्य निशम्याहं सारथेः करुणं वचःअवेक्षमाणो यन्तारमपश्यं शरपीडितम्

iti tasya niśamyāhaṃ sāratheḥ karuṇaṃ vacaḥavekṣamāṇo yantāramapaśyaṃ śarapīḍitam

न तस्योरसि नो मूर्ध्नि न काये न भुजद्वयेअन्तरं पाण्डवश्रेष्ठ पश्यामि नहतं शरैः

na tasyorasi no mūrdhni na kāye na bhujadvayeantaraṃ pāṇḍavaśreṣṭha paśyāmi nahataṃ śaraiḥ

स तु बाणवरोत्पीडाद्विस्रवत्यसृगुल्बणम्अभिवृष्टो यथा मेघैर्गिरिर्गैरिकधातुमान्

sa tu bāṇavarotpīḍādvisravatyasṛgulbaṇamabhivṛṣṭo yathā meghairgirirgairikadhātumān

अभीषुहस्तं तं दृष्ट्वा सीदन्तं सारथिं रणेअस्तम्भयं महाबाहो शाल्वबाणप्रपीडितम्

abhīṣuhastaṃ taṃ dṛṣṭvā sīdantaṃ sārathiṃ raṇeastambhayaṃ mahābāho śālvabāṇaprapīḍitam

अथ मां पुरुषः कश्चिद्द्वारकानिलयोऽब्रवीत्त्वरितो रथमभ्येत्य सौहृदादिव भारत

atha māṃ puruṣaḥ kaściddvārakānilayo'bravīttvarito rathamabhyetya sauhṛdādiva bhārata

आहुकस्य वचो वीर तस्यैव परिचारकःविषण्णः सन्नकण्ठो वै तन्निबोध युधिष्ठिर

āhukasya vaco vīra tasyaiva paricārakaḥviṣaṇṇaḥ sannakaṇṭho vai tannibodha yudhiṣṭhira

द्वारकाधिपतिर्वीर आह त्वामाहुको वचःकेशवेह विजानीष्व यत्त्वां पितृसखोऽब्रवीत्

dvārakādhipatirvīra āha tvāmāhuko vacaḥkeśaveha vijānīṣva yattvāṃ pitṛsakho'bravīt

उपयात्वाद्य शाल्वेन द्वारकां वृष्णिनन्दनविषक्ते त्वयि दुर्धर्ष हतः शूरसुतो बलात्

upayātvādya śālvena dvārakāṃ vṛṣṇinandanaviṣakte tvayi durdharṣa hataḥ śūrasuto balāt

तदलं साधु युद्धेन निवर्तस्व जनार्दनद्वारकामेव रक्षस्व कार्यमेतन्महत्तव

tadalaṃ sādhu yuddhena nivartasva janārdanadvārakāmeva rakṣasva kāryametanmahattava

इत्यहं तस्य वचनं श्रुत्वा परमदुर्मनाःनिश्चयं नाधिगच्छामि कर्तव्यस्येतरस्य वा

ityahaṃ tasya vacanaṃ śrutvā paramadurmanāḥniścayaṃ nādhigacchāmi kartavyasyetarasya vā

सात्यकिं बलदेवं च प्रद्युम्नं च महारथम्जगर्हे मनसा वीर तच्छ्रुत्वा विप्रियं वचः

sātyakiṃ baladevaṃ ca pradyumnaṃ ca mahārathamjagarhe manasā vīra tacchrutvā vipriyaṃ vacaḥ

अहं हि द्वारकायाश्च पितुश्च कुरुनन्दनतेषु रक्षां समाधाय प्रयातः सौभपातने

ahaṃ hi dvārakāyāśca pituśca kurunandanateṣu rakṣāṃ samādhāya prayātaḥ saubhapātane

बलदेवो महाबाहुः कच्चिज्जीवति शत्रुहासात्यकी रौक्मिणेयश्च चारुदेष्णश्च वीर्यवान्साम्बप्रभृतयश्चैवेत्यहमासं सुदुर्मनाः

baladevo mahābāhuḥ kaccijjīvati śatruhāsātyakī raukmiṇeyaśca cārudeṣṇaśca vīryavānsāmbaprabhṛtayaścaivetyahamāsaṃ sudurmanāḥ

एतेषु हि नरव्याघ्र जीवत्सु न कथंचनशक्यः शूरसुतो हन्तुमपि वज्रभृता स्वयम्

eteṣu hi naravyāghra jīvatsu na kathaṃcanaśakyaḥ śūrasuto hantumapi vajrabhṛtā svayam

हतः शूरसुतो व्यक्तं व्यक्तं ते च परासवःबलदेवमुखाः सर्वे इति मे निश्चिता मतिः

hataḥ śūrasuto vyaktaṃ vyaktaṃ te ca parāsavaḥbaladevamukhāḥ sarve iti me niścitā matiḥ

सोऽहं सर्वविनाशं तं चिन्तयानो मुहुर्मुहुःसुविह्वलो महाराज पुनः शाल्वमयोधयम्

so'haṃ sarvavināśaṃ taṃ cintayāno muhurmuhuḥsuvihvalo mahārāja punaḥ śālvamayodhayam

ततोऽपश्यं महाराज प्रपतन्तमहं तदासौभाच्छूरसुतं वीर ततो मां मोह आविशत्

tato'paśyaṃ mahārāja prapatantamahaṃ tadāsaubhācchūrasutaṃ vīra tato māṃ moha āviśat

तस्य रूपं प्रपततः पितुर्मम नराधिपययातेः क्षीणपुण्यस्य स्वर्गादिव महीतलम्

tasya rūpaṃ prapatataḥ piturmama narādhipayayāteḥ kṣīṇapuṇyasya svargādiva mahītalam

विशीर्णगलितोष्णीषः प्रकीर्णाम्बरमूर्धजःप्रपतन्दृश्यते ह स्म क्षीणपुण्य इव ग्रहः

viśīrṇagalitoṣṇīṣaḥ prakīrṇāmbaramūrdhajaḥprapatandṛśyate ha sma kṣīṇapuṇya iva grahaḥ

ततः शार्ङ्गं धनुःश्रेष्ठं करात्प्रपतितं मममोहात्सन्नश्च कौन्तेय रथोपस्थ उपाविशम्

tataḥ śārṅgaṃ dhanuḥśreṣṭhaṃ karātprapatitaṃ mamamohātsannaśca kaunteya rathopastha upāviśam

ततो हाहाकृतं सर्वं सैन्यं मे गतचेतनम्मां दृष्ट्वा रथनीडस्थं गतासुमिव भारत

tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ sainyaṃ me gatacetanammāṃ dṛṣṭvā rathanīḍasthaṃ gatāsumiva bhārata

प्रसार्य बाहू पततः प्रसार्य चरणावपिरूपं पितुरपश्यं तच्छकुनेः पततो यथा

prasārya bāhū patataḥ prasārya caraṇāvapirūpaṃ piturapaśyaṃ tacchakuneḥ patato yathā

तं पतन्तं महाबाहो शूलपट्टिशपाणयःअभिघ्नन्तो भृशं वीरा मम चेतो व्यकम्पयन्

taṃ patantaṃ mahābāho śūlapaṭṭiśapāṇayaḥabhighnanto bhṛśaṃ vīrā mama ceto vyakampayan

ततो मुहूर्तात्प्रतिलभ्य संज्ञा;महं तदा वीर महाविमर्देन तत्र सौभं न रिपुं न शाल्वं; पश्यामि वृद्धं पितरं न चापि

tato muhūrtātpratilabhya saṃjñā;mahaṃ tadā vīra mahāvimardena tatra saubhaṃ na ripuṃ na śālvaṃ; paśyāmi vṛddhaṃ pitaraṃ na cāpi

ततो ममासीन्मनसि मायेयमिति निश्चितम्प्रबुद्धोऽस्मि ततो भूयः शतशो विकिरञ्शरान्

tato mamāsīnmanasi māyeyamiti niścitamprabuddho'smi tato bhūyaḥ śataśo vikirañśarān