Mahabharata · 22 verses
Read this chapter as a bookवैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca
धृतराष्ट्रस्य तद्वाक्यं निशम्य सहसौबलःदुर्योधनमिदं काले कर्णो वचनमब्रवीत्
dhṛtarāṣṭrasya tadvākyaṃ niśamya sahasaubalaḥduryodhanamidaṃ kāle karṇo vacanamabravīt
प्रव्राज्य पाण्डवान्वीरान्स्वेन वीर्येण भारतभुङ्क्ष्वेमां पृथिवीमेको दिवं शम्बरहा यथा
pravrājya pāṇḍavānvīrānsvena vīryeṇa bhāratabhuṅkṣvemāṃ pṛthivīmeko divaṃ śambarahā yathā
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च प्रतीच्योदीच्यवासिनःकृताः करप्रदाः सर्वे राजानस्ते नराधिप
prācyāśca dākṣiṇātyāśca pratīcyodīcyavāsinaḥkṛtāḥ karapradāḥ sarve rājānaste narādhipa
या हि सा दीप्यमानेव पाण्डवान्भजते पुरासाद्य लक्ष्मीस्त्वया राजन्नवाप्ता भ्रातृभिः सह
yā hi sā dīpyamāneva pāṇḍavānbhajate purāsādya lakṣmīstvayā rājannavāptā bhrātṛbhiḥ saha
इन्द्रप्रस्थगते यां तां दीप्यमानां युधिष्ठिरेअपश्याम श्रियं राजन्नचिरं शोककर्शिताः
indraprasthagate yāṃ tāṃ dīpyamānāṃ yudhiṣṭhireapaśyāma śriyaṃ rājannaciraṃ śokakarśitāḥ
सा तु बुद्धिबलेनेयं राज्ञस्तस्माद्युधिष्ठिरात्त्वयाक्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते
sā tu buddhibaleneyaṃ rājñastasmādyudhiṣṭhirāttvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate
तथैव तव राजेन्द्र राजानः परवीरहन्शासनेऽधिष्ठिताः सर्वे किं कुर्म इति वादिनः
tathaiva tava rājendra rājānaḥ paravīrahanśāsane'dhiṣṭhitāḥ sarve kiṃ kurma iti vādinaḥ
तवाद्य पृथिवी राजन्निखिला सागराम्बरासपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरानानावनोद्देशवती पत्तनैरुपशोभिता
tavādya pṛthivī rājannikhilā sāgarāmbarāsaparvatavanā devī sagrāmanagarākarānānāvanoddeśavatī pattanairupaśobhitā
वन्द्यमानो द्विजै राजन्पूज्यमानश्च राजभिःपौरुषाद्दिवि देवेषु भ्राजसे रश्मिवानिव
vandyamāno dvijai rājanpūjyamānaśca rājabhiḥpauruṣāddivi deveṣu bhrājase raśmivāniva
रुद्रैरिव यमो राजा मरुद्भिरिव वासवःकुरुभिस्त्वं वृतो राजन्भासि नक्षत्रराडिव
rudrairiva yamo rājā marudbhiriva vāsavaḥkurubhistvaṃ vṛto rājanbhāsi nakṣatrarāḍiva
ये स्म ते नाद्रियन्तेऽऽज्ञा नोद्विजन्ते कदा च नपश्यामस्ताञ्श्रिया हीनान्पाण्डवान्वनवासिनः
ye sma te nādriyante''jñā nodvijante kadā ca napaśyāmastāñśriyā hīnānpāṇḍavānvanavāsinaḥ
श्रूयन्ते हि महाराज सरो द्वैतवनं प्रतिवसन्तः पाण्डवाः सार्धं ब्राह्मणैर्वनवासिभिः
śrūyante hi mahārāja saro dvaitavanaṃ prativasantaḥ pāṇḍavāḥ sārdhaṃ brāhmaṇairvanavāsibhiḥ
स प्रयाहि महाराज श्रिया परमया युतःप्रतपन्पाण्डुपुत्रांस्त्वं रश्मिवानिव तेजसा
sa prayāhi mahārāja śriyā paramayā yutaḥpratapanpāṇḍuputrāṃstvaṃ raśmivāniva tejasā
स्थितो राज्ये च्युतान्राज्याच्छ्रिया हीनाञ्श्रिया वृतःअसमृद्धान्समृद्धार्थः पश्य पाण्डुसुतान्नृप
sthito rājye cyutānrājyācchriyā hīnāñśriyā vṛtaḥasamṛddhānsamṛddhārthaḥ paśya pāṇḍusutānnṛpa
महाभिजनसंपन्नं भद्रे महति संस्थितम्पाण्डवास्त्वाभिवीक्षन्तां ययातिमिव नाहुषम्
mahābhijanasaṃpannaṃ bhadre mahati saṃsthitampāṇḍavāstvābhivīkṣantāṃ yayātimiva nāhuṣam
यां श्रियं सुहृदश्चैव दुर्हृदश्च विशां पतेपश्यन्ति पुरुषे दीप्तां सा समर्था भवत्युत
yāṃ śriyaṃ suhṛdaścaiva durhṛdaśca viśāṃ patepaśyanti puruṣe dīptāṃ sā samarthā bhavatyuta
समस्थो विषमस्थान्हि दुर्हृदो योऽभिवीक्षतेजगतीस्थानिवाद्रिस्थः किं ततः परमं सुखम्
samastho viṣamasthānhi durhṛdo yo'bhivīkṣatejagatīsthānivādristhaḥ kiṃ tataḥ paramaṃ sukham
न पुत्रधनलाभेन न राज्येनापि विन्दतिप्रीतिं नृपतिशार्दूल याममित्राघदर्शनात्
na putradhanalābhena na rājyenāpi vindatiprītiṃ nṛpatiśārdūla yāmamitrāghadarśanāt
किं नु तस्य सुखं न स्यादाश्रमे यो धनंजयम्अभिवीक्षेत सिद्धार्थो वल्कलाजिनवाससम्
kiṃ nu tasya sukhaṃ na syādāśrame yo dhanaṃjayamabhivīkṣeta siddhārtho valkalājinavāsasam
सुवाससो हि ते भार्या वल्कलाजिनवाससम्पश्यन्त्वसुखितां कृष्णां सा च निर्विद्यतां पुनःविनिन्दतां तथात्मानं जीवितं च धनच्युता
suvāsaso hi te bhāryā valkalājinavāsasampaśyantvasukhitāṃ kṛṣṇāṃ sā ca nirvidyatāṃ punaḥvinindatāṃ tathātmānaṃ jīvitaṃ ca dhanacyutā
न तथा हि सभामध्ये तस्या भवितुमर्हतिवैमनस्यं यथा दृष्ट्वा तव भार्याः स्वलंकृताः
na tathā hi sabhāmadhye tasyā bhavitumarhativaimanasyaṃ yathā dṛṣṭvā tava bhāryāḥ svalaṃkṛtāḥ
एवमुक्त्वा तु राजानं कर्णः शकुनिना सहतूष्णीं बभूवतुरुभौ वाक्यान्ते जनमेजय
evamuktvā tu rājānaṃ karṇaḥ śakuninā sahatūṣṇīṃ babhūvaturubhau vākyānte janamejaya