पर्व.अध्याय 3.243

वैशंपायन उवाच · vaiśaṃpāyana uvāca

प्रविशन्तं महाराज सूतास्तुष्टुवुरच्युतम्जनाश्चापि महेष्वासं तुष्टुवू राजसत्तमम्

praviśantaṃ mahārāja sūtāstuṣṭuvuracyutamjanāścāpi maheṣvāsaṃ tuṣṭuvū rājasattamam

लाजैश्चन्दनचूर्णैश्चाप्यवकीर्य जनास्तदाऊचुर्दिष्ट्या नृपाविघ्नात्समाप्तोऽयं क्रतुस्तव

lājaiścandanacūrṇaiścāpyavakīrya janāstadāūcurdiṣṭyā nṛpāvighnātsamāpto'yaṃ kratustava

अपरे त्वब्रुवंस्तत्र वातिकास्तं महीपतिम्युधिष्ठिरस्य यज्ञेन न समो ह्येष तु क्रतुःनैव तस्य क्रतोरेष कलामर्हति षोडशीम्

apare tvabruvaṃstatra vātikāstaṃ mahīpatimyudhiṣṭhirasya yajñena na samo hyeṣa tu kratuḥnaiva tasya kratoreṣa kalāmarhati ṣoḍaśīm

एवं तत्राब्रुवन्केचिद्वातिकास्तं नरेश्वरम्सुहृदस्त्वब्रुवंस्तत्र अति सर्वानयं क्रतुः

evaṃ tatrābruvankecidvātikāstaṃ nareśvaramsuhṛdastvabruvaṃstatra ati sarvānayaṃ kratuḥ

ययातिर्नहुषश्चापि मान्धाता भरतस्तथाक्रतुमेनं समाहृत्य पूताः सर्वे दिवं गताः

yayātirnahuṣaścāpi māndhātā bharatastathākratumenaṃ samāhṛtya pūtāḥ sarve divaṃ gatāḥ

एता वाचः शुभाः शृण्वन्सुहृदां भरतर्षभप्रविवेश पुरं हृष्टः स्ववेश्म च नराधिपः

etā vācaḥ śubhāḥ śṛṇvansuhṛdāṃ bharatarṣabhapraviveśa puraṃ hṛṣṭaḥ svaveśma ca narādhipaḥ

अभिवाद्य ततः पादौ मातापित्रोर्विशां पतेभीष्मद्रोणकृपाणां च विदुरस्य च धीमतः

abhivādya tataḥ pādau mātāpitrorviśāṃ patebhīṣmadroṇakṛpāṇāṃ ca vidurasya ca dhīmataḥ

अभिवादितः कनीयोभिर्भ्रातृभिर्भ्रातृवत्सलःनिषसादासने मुख्ये भ्रातृभिः परिवारितः

abhivāditaḥ kanīyobhirbhrātṛbhirbhrātṛvatsalaḥniṣasādāsane mukhye bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ

तमुत्थाय महाराज सूतपुत्रोऽब्रवीद्वचःदिष्ट्या ते भरतश्रेष्ठ समाप्तोऽयं महाक्रतुः

tamutthāya mahārāja sūtaputro'bravīdvacaḥdiṣṭyā te bharataśreṣṭha samāpto'yaṃ mahākratuḥ

हतेषु युधि पार्थेषु राजसूये तथा त्वयाआहृतेऽहं नरश्रेष्ठ त्वां सभाजयिता पुनः

hateṣu yudhi pārtheṣu rājasūye tathā tvayāāhṛte'haṃ naraśreṣṭha tvāṃ sabhājayitā punaḥ

तमब्रवीन्महाराजो धार्तराष्ट्रो महायशाःसत्यमेतत्त्वया वीर पाण्डवेषु दुरात्मसु

tamabravīnmahārājo dhārtarāṣṭro mahāyaśāḥsatyametattvayā vīra pāṇḍaveṣu durātmasu

निहतेषु नरश्रेष्ठ प्राप्ते चापि महाक्रतौराजसूये पुनर्वीर त्वं मां संवर्धयिष्यसि

nihateṣu naraśreṣṭha prāpte cāpi mahākrataurājasūye punarvīra tvaṃ māṃ saṃvardhayiṣyasi

एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः कर्णमाश्लिष्य भारतराजसूयं क्रतुश्रेष्ठं चिन्तयामास कौरवः

evamuktvā mahāprājñaḥ karṇamāśliṣya bhāratarājasūyaṃ kratuśreṣṭhaṃ cintayāmāsa kauravaḥ

सोऽब्रवीत्सुहृदश्चापि पार्श्वस्थान्नृपसत्तमःकदा तु तं क्रतुवरं राजसूयं महाधनम्निहत्य पाण्डवान्सर्वानाहरिष्यामि कौरवाः

so'bravītsuhṛdaścāpi pārśvasthānnṛpasattamaḥkadā tu taṃ kratuvaraṃ rājasūyaṃ mahādhanamnihatya pāṇḍavānsarvānāhariṣyāmi kauravāḥ

तमब्रवीत्तदा कर्णः शृणु मे राजकुञ्जरपादौ न धावये तावद्यावन्न निहतोऽर्जुनः

tamabravīttadā karṇaḥ śṛṇu me rājakuñjarapādau na dhāvaye tāvadyāvanna nihato'rjunaḥ

अथोत्क्रुष्टं महेष्वासैर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैःप्रतिज्ञाते फल्गुनस्य वधे कर्णेन संयुगेविजितांश्चाप्यमन्यन्त पाण्डवान्धृतराष्ट्रजाः

athotkruṣṭaṃ maheṣvāsairdhārtarāṣṭrairmahārathaiḥpratijñāte phalgunasya vadhe karṇena saṃyugevijitāṃścāpyamanyanta pāṇḍavāndhṛtarāṣṭrajāḥ

दुर्योधनोऽपि राजेन्द्र विसृज्य नरपुंगवान्प्रविवेश गृहं श्रीमान्यथा चैत्ररथं प्रभुःतेऽपि सर्वे महेष्वासा जग्मुर्वेश्मानि भारत

duryodhano'pi rājendra visṛjya narapuṃgavānpraviveśa gṛhaṃ śrīmānyathā caitrarathaṃ prabhuḥte'pi sarve maheṣvāsā jagmurveśmāni bhārata

पाण्डवाश्च महेष्वासा दूतवाक्यप्रचोदिताःचिन्तयन्तस्तमेवार्थं नालभन्त सुखं क्वचित्

pāṇḍavāśca maheṣvāsā dūtavākyapracoditāḥcintayantastamevārthaṃ nālabhanta sukhaṃ kvacit

भूयश्च चारै राजेन्द्र प्रवृत्तिरुपपादिताप्रतिज्ञा सूतपुत्रस्य विजयस्य वधं प्रति

bhūyaśca cārai rājendra pravṛttirupapāditāpratijñā sūtaputrasya vijayasya vadhaṃ prati

एतच्छ्रुत्वा धर्मसुतः समुद्विग्नो नराधिपअभेद्यकवचं मत्वा कर्णमद्भुतविक्रमम्अनुस्मरंश्च संक्लेशान्न शान्तिमुपयाति सः

etacchrutvā dharmasutaḥ samudvigno narādhipaabhedyakavacaṃ matvā karṇamadbhutavikramamanusmaraṃśca saṃkleśānna śāntimupayāti saḥ

तस्य चिन्तापरीतस्य बुद्धिर्जज्ञे महात्मनःबहुव्यालमृगाकीर्णं त्यक्तुं द्वैतवनं वनम्

tasya cintāparītasya buddhirjajñe mahātmanaḥbahuvyālamṛgākīrṇaṃ tyaktuṃ dvaitavanaṃ vanam

धार्तराष्ट्रोऽपि नृपतिः प्रशशास वसुंधराम्भ्रातृभिः सहितो वीरैर्भीष्मद्रोणकृपैस्तथा

dhārtarāṣṭro'pi nṛpatiḥ praśaśāsa vasuṃdharāmbhrātṛbhiḥ sahito vīrairbhīṣmadroṇakṛpaistathā

संगम्य सूतपुत्रेण कर्णेनाहवशोभिनादुर्योधनः प्रिये नित्यं वर्तमानो महीपतिःपूजयामास विप्रेन्द्रान्क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः

saṃgamya sūtaputreṇa karṇenāhavaśobhināduryodhanaḥ priye nityaṃ vartamāno mahīpatiḥpūjayāmāsa viprendrānkratubhirbhūridakṣiṇaiḥ

भ्रातॄणां च प्रियं राजन्स चकार परंतपःनिश्चित्य मनसा वीरो दत्तभुक्तफलं धनम्

bhrātṝṇāṃ ca priyaṃ rājansa cakāra paraṃtapaḥniścitya manasā vīro dattabhuktaphalaṃ dhanam