Parva.Adhyaya 3.52

बृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca

तेभ्यः प्रतिज्ञाय नलः करिष्य इति भारतअथैनान्परिपप्रच्छ कृताञ्जलिरवस्थितः

tebhyaḥ pratijñāya nalaḥ kariṣya iti bhārataathainānparipapraccha kṛtāñjaliravasthitaḥ

के वै भवन्तः कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सितःकिं च तत्र मया कार्यं कथयध्वं यथातथम्

ke vai bhavantaḥ kaścāsau yasyāhaṃ dūta īpsitaḥkiṃ ca tatra mayā kāryaṃ kathayadhvaṃ yathātatham

एवमुक्ते नैषधेन मघवान्प्रत्यभाषतअमरान्वै निबोधास्मान्दमयन्त्यर्थमागतान्

evamukte naiṣadhena maghavānpratyabhāṣataamarānvai nibodhāsmāndamayantyarthamāgatān

अहमिन्द्रोऽयमग्निश्च तथैवायमपांपतिःशरीरान्तकरो नॄणां यमोऽयमपि पार्थिव

ahamindro'yamagniśca tathaivāyamapāṃpatiḥśarīrāntakaro nṝṇāṃ yamo'yamapi pārthiva

स वै त्वमागतानस्मान्दमयन्त्यै निवेदयलोकपालाः सहेन्द्रास्त्वां समायान्ति दिदृक्षवः

sa vai tvamāgatānasmāndamayantyai nivedayalokapālāḥ sahendrāstvāṃ samāyānti didṛkṣavaḥ

प्राप्तुमिच्छन्ति देवास्त्वां शक्रोऽग्निर्वरुणो यमःतेषामन्यतमं देवं पतित्वे वरयस्व ह

prāptumicchanti devāstvāṃ śakro'gnirvaruṇo yamaḥteṣāmanyatamaṃ devaṃ patitve varayasva ha

एवमुक्तः स शक्रेण नलः प्राञ्जलिरब्रवीत्एकार्थसमवेतं मां न प्रेषयितुमर्हथ

evamuktaḥ sa śakreṇa nalaḥ prāñjalirabravītekārthasamavetaṃ māṃ na preṣayitumarhatha

देवा ऊचुःकरिष्य इति संश्रुत्य पूर्वमस्मासु नैषधन करिष्यसि कस्मात्त्वं व्रज नैषध माचिरम्

devā ūcuḥkariṣya iti saṃśrutya pūrvamasmāsu naiṣadhana kariṣyasi kasmāttvaṃ vraja naiṣadha māciram

बृहदश्व उवाच · bṛhadaśva uvāca

एवमुक्तः स देवैस्तैर्नैषधः पुनरब्रवीत्सुरक्षितानि वेश्मानि प्रवेष्टुं कथमुत्सहे

evamuktaḥ sa devaistairnaiṣadhaḥ punarabravītsurakṣitāni veśmāni praveṣṭuṃ kathamutsahe

प्रवेक्ष्यसीति तं शक्रः पुनरेवाभ्यभाषतजगाम स तथेत्युक्त्वा दमयन्त्या निवेशनम्

pravekṣyasīti taṃ śakraḥ punarevābhyabhāṣatajagāma sa tathetyuktvā damayantyā niveśanam

ददर्श तत्र वैदर्भीं सखीगणसमावृताम्देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम्

dadarśa tatra vaidarbhīṃ sakhīgaṇasamāvṛtāmdedīpyamānāṃ vapuṣā śriyā ca varavarṇinīm

अतीव सुकुमाराङ्गीं तनुमध्यां सुलोचनाम्आक्षिपन्तीमिव च भाः शशिनः स्वेन तेजसा

atīva sukumārāṅgīṃ tanumadhyāṃ sulocanāmākṣipantīmiva ca bhāḥ śaśinaḥ svena tejasā

तस्य दृष्ट्वैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम्सत्यं चिकीर्षमाणस्तु धारयामास हृच्छयम्

tasya dṛṣṭvaiva vavṛdhe kāmastāṃ cāruhāsinīmsatyaṃ cikīrṣamāṇastu dhārayāmāsa hṛcchayam

ततस्ता नैषधं दृष्ट्वा संभ्रान्ताः परमाङ्गनाःआसनेभ्यः समुत्पेतुस्तेजसा तस्य धर्षिताः

tatastā naiṣadhaṃ dṛṣṭvā saṃbhrāntāḥ paramāṅganāḥāsanebhyaḥ samutpetustejasā tasya dharṣitāḥ

प्रशशंसुश्च सुप्रीता नलं ता विस्मयान्विताःन चैनमभ्यभाषन्त मनोभिस्त्वभ्यचिन्तयन्

praśaśaṃsuśca suprītā nalaṃ tā vismayānvitāḥna cainamabhyabhāṣanta manobhistvabhyacintayan

अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यं महात्मनःकोऽयं देवो नु यक्षो नु गन्धर्वो नु भविष्यति

aho rūpamaho kāntiraho dhairyaṃ mahātmanaḥko'yaṃ devo nu yakṣo nu gandharvo nu bhaviṣyati

न त्वेनं शक्नुवन्ति स्म व्याहर्तुमपि किंचनतेजसा धर्षिताः सर्वा लज्जावत्यो वराङ्गनाः

na tvenaṃ śaknuvanti sma vyāhartumapi kiṃcanatejasā dharṣitāḥ sarvā lajjāvatyo varāṅganāḥ

अथैनं स्मयमानेव स्मितपूर्वाभिभाषिणीदमयन्ती नलं वीरमभ्यभाषत विस्मिता

athainaṃ smayamāneva smitapūrvābhibhāṣiṇīdamayantī nalaṃ vīramabhyabhāṣata vismitā

कस्त्वं सर्वानवद्याङ्ग मम हृच्छयवर्धनप्राप्तोऽस्यमरवद्वीर ज्ञातुमिच्छामि तेऽनघ

kastvaṃ sarvānavadyāṅga mama hṛcchayavardhanaprāpto'syamaravadvīra jñātumicchāmi te'nagha

कथमागमनं चेह कथं चासि न लक्षितःसुरक्षितं हि मे वेश्म राजा चैवोग्रशासनः

kathamāgamanaṃ ceha kathaṃ cāsi na lakṣitaḥsurakṣitaṃ hi me veśma rājā caivograśāsanaḥ

एवमुक्तस्तु वैदर्भ्या नलस्तां प्रत्युवाच हनलं मां विद्धि कल्याणि देवदूतमिहागतम्

evamuktastu vaidarbhyā nalastāṃ pratyuvāca hanalaṃ māṃ viddhi kalyāṇi devadūtamihāgatam

देवास्त्वां प्राप्तुमिच्छन्ति शक्रोऽग्निर्वरुणो यमःतेषामन्यतमं देवं पतिं वरय शोभने

devāstvāṃ prāptumicchanti śakro'gnirvaruṇo yamaḥteṣāmanyatamaṃ devaṃ patiṃ varaya śobhane

तेषामेव प्रभावेन प्रविष्टोऽहमलक्षितःप्रविशन्तं हि मां कश्चिन्नापश्यन्नाप्यवारयत्

teṣāmeva prabhāvena praviṣṭo'hamalakṣitaḥpraviśantaṃ hi māṃ kaścinnāpaśyannāpyavārayat

एतदर्थमहं भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैःएतच्छ्रुत्वा शुभे बुद्धिं प्रकुरुष्व यथेच्छसि

etadarthamahaṃ bhadre preṣitaḥ surasattamaiḥetacchrutvā śubhe buddhiṃ prakuruṣva yathecchasi